Nửa thế kỷ, đón các anh về
Mỗi bộ hài cốt được tìm thấy, mỗi mẫu ADN của thân nhân được thu nhận là một bước gần hơn trên hành trình khép lại những nỗi đau khắc khoải qua nhiều thập kỷ.
Với mệnh lệnh thiêng liêng từ trái tim, Lực lượng vũ trang thành phố Đà Nẵng đang chạy đua với thời gian, quyết liệt triển khai Chiến dịch “500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.
Chiến dịch không chỉ mang ý nghĩa chính trị cao cả, mà còn là trách nhiệm và nghĩa tình sâu nặng của thế hệ hôm nay. Ý thức được sự khắc nghiệt của thời gian khi các nhân chứng lịch sử ngày một già yếu, địa hình địa vật ngày càng thay đổi do tốc độ đô thị hóa, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng đã chủ động bắt tay vào cuộc với tinh thần quyết liệt và khẩn trương nhất.
Hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ chưa bao giờ là dễ dàng. Trải qua nửa thế kỷ, dấu tích chiến tranh ngày càng mờ nhạt dưới lòng đất. Lực lượng chức năng đã tổ chức rà soát, khảo sát thực địa tại hơn 30 vị trí có thông tin mộ chí do các Hội Cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ và người dân cung cấp. Mọi nguồn tin, dù là nhỏ nhất hay mơ hồ nhất, đều được cơ quan chuyên môn kiểm chứng cẩn trọng trước khi đưa lực lượng xuống hiện trường.
Sự kiên trì ấy đem lại những kết quả ban đầu đầy xúc động: Chiều 13/7, lực lượng làm nhiệm vụ của Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng đã tìm thấy và quy tập được 5 hài cốt liệt sĩ nằm sâu trong hang Đá Sập, thuộc địa phận xã Hà Nha. Đây được xem là kết quả đặc biệt quan trọng, khẳng định tính xác thực của thông tin, tài liệu và lời kể nhân chứng lịch sử về nơi hy sinh của các cán bộ, chiến sĩ tại hang Đá Sập; đồng thời là cơ sở để lực lượng chức năng tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm những liệt sĩ còn nằm lại trong lòng núi. Toàn bộ quá trình tìm kiếm, cất bốc và quy tập được tiến hành khẩn trương, thận trọng, chặt chẽ, bảo đảm an toàn tuyệt đối và giữ nguyên trạng di vật phục vụ công tác xác minh.
Chiều 14/7, lễ truy điệu và an táng 5 hài cốt liệt sĩ được tổ chức trang nghiêm tại Nghĩa trang liệt sĩ Đại Đồng, xã Hà Nha, thể hiện lòng thành kính và sự tri ân sâu sắc của Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang cùng nhân dân thành phố Đà Nẵng đối với những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
“Đưa được hài cốt liệt sĩ lên khỏi lòng đất là niềm vui, niềm nhẹ lòng lớn đối với chúng tôi. Tuy nhiên, niềm vui ấy chưa bao giờ trọn vẹn khi chưa thể biết được tên tuổi của các anh. Với những trường hợp hài cốt đã phân hủy qua nhiều thập kỷ như tại Hòa Vang hay trong hang Đá Sập, việc xác định danh tính gặp rất nhiều thách thức; nhưng dù khó khăn đến đâu, chúng tôi cũng phải cố gắng hết sức”, Đại tá Trần Hữu Ích, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng chia sẻ.
Tại Viện Pháp y Quốc gia (Bộ Y tế), mỗi mẫu hài cốt liệt sĩ gửi về đều được xử lý bằng quy trình nghiêm ngặt từ khâu giải trình tự gen thế hệ mới. TS. Nguyễn Đức Nhự, Viện trưởng Viện Pháp y Quốc gia cho biết, đơn vị đặt mục tiêu trong năm 2026 xác định danh tính thành công cho 500 mẫu hài cốt liệt sĩ và tiếp tục bứt phá nâng cao số lượng vào năm 2027.
Tại Đà Nẵng, kể từ ngày 15/6, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố phối hợp cùng lực lượng công an địa phương triển khai lấy mẫu ADN đối với các phần mộ liệt sĩ chưa rõ thông tin tại các nghĩa trang liệt sĩ. Công an các địa phương đã chỉ đạo lực lượng công an xã, phường khẩn trương rà soát di biến động của các gia đình thân nhân, bố trí các điểm thu mẫu lưu động và cố định, bảo đảm quy trình bảo quản sinh phẩm tốt nhất.
Chiến dịch “500 ngày đêm” tại Đà Nẵng đang bước vào giai đoạn quyết liệt nhất. Những giọt mồ hôi đổ xuống trên những hố móng khảo sát giữa nắng cháy miền Trung, những bước chân thận trọng dò gỡ bom mìn bên cửa hang Đá Sập, và cả những giọt nước mắt của thân nhân liệt sĩ… là minh chứng cho giá trị nhân văn cao cả của chiến dịch. Sự đồng lòng của nhân dân, tinh thần trách nhiệm kiên cường của lực lượng vũ trang thành phố Đà Nẵng và sự tiến bộ của khoa học công nghệ đang tạo nên một sức mạnh tổng hợp để lời hứa tri ân trở thành hiện thực.