Bảo vệ thương hiệu sản phẩm Đà Nẵng

“Lá chắn” bảo vệ doanh nghiệp

Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) tại Đà Nẵng từng bước hình thành và phát triển nhiều sản phẩm đặc trưng, truyền thống gắn với lợi thế địa phương. Đến nay, toàn thành phố có 473 sản phẩm OCOP còn thời hạn công nhận; trong đó có 4 sản phẩm OCOP đạt 5 sao cấp quốc gia; 78 sản phẩm đạt 4 sao; 391 sản phẩm đạt 3 sao.

Tuy nhiên, khi quy mô thị trường càng mở rộng, đặc biệt là sự bùng nổ của thương mại điện tử, bài toán bảo vệ thương hiệu càng trở nên cấp thiết. Việc đăng ký bảo hộ tài sản trí tuệ của các chủ thể, doanh nghiệp sản xuất sản phẩm OCOP, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu trở thành yêu cầu sống còn để các chủ thể sản xuất bảo vệ tài sản trí tuệ và uy tín đối với người tiêu dùng.

Bà Thái Thị Nhị, Giám đốc Công ty TNHH Thực phẩm Mẹ Mít Hội An (phường Hội An Tây) chia sẻ, việc khẳng định quyền sở hữu là ưu tiên hàng đầu của đơn vị. Doanh nghiệp đang sản xuất và kinh doanh nhiều dòng sản phẩm từ ngũ cốc, trà thảo mộc và yến sào. Đặc biệt, có 2 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 4 sao là ngũ cốc hạt sen mè đen và thọ mộc trà.

Theo bà Nhị, dù quy mô công ty còn khiêm tốn, song nếu không có biện pháp bảo hộ tài sản trí tuệ ngay từ đầu, rủi ro bị làm giả nhãn hiệu, sản phẩm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và chất lượng đã dày công xây dựng. Đặc biệt, trên các sàn thương mại điện tử và website, việc được bảo hộ tài sản trí tuệ sẽ giúp chủ thể an tâm hơn trước sự cạnh tranh không lành mạnh trên không gian số.

Mặc dù ý thức rõ lợi ích của việc bảo hộ tài sản trí tuệ, song hành trình để nhận đăng ký và nhận được văn bằng bảo hộ của các doanh nghiệp còn không ít khó khăn. Bà Võ Thị Lệ, Giám đốc Hợp tác xã Nông sản sạch Gò Nổi (xã Gò Nổi) cho biết, đơn vị đang nỗ lực hoàn thiện thủ tục sở hữu trí tuệ cho sản phẩm OCOP chủ lực “Tương ớt rim Gò Nổi”. Đây là hành trình thử thách lòng kiên trì khi hồ sơ bảo hộ kéo dài đến 3 năm mới có kết quả.

Bà Lệ chia sẻ, sau đợt sáp nhập các đơn vị hành chính và tổ chức lại hợp tác xã, đơn vị phải làm lại hồ sơ bảo hộ nhãn hiệu từ đầu. Khó khăn lớn nhất chính là việc hoàn thiện thủ tục đăng ký đòi hỏi người nộp phải có kiến thức chuyên môn sâu mới có thể tự thực hiện.

“Hợp tác xã đang đẩy mạnh bán hàng qua nền tảng mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử, do vậy, việc giả mạo thương hiệu nông sản địa phương là điều rất dễ xảy ra. Bảo hộ sở hữu trí tuệ là căn cứ pháp lý duy nhất để ngăn chặn các đơn vị khác giả mạo tên tuổi đặc sản Gò Nổi. Đây cũng là bước đệm quan trọng để hợp tác xã xây dựng website chuyên nghiệp và mở rộng thị trường”, bà Lệ nói.

Gia tăng năng lực cho chủ thể

Để nông sản thành phố tiếp tục vươn tầm, cộng đồng doanh nghiệp, chủ thể OCOP rất cần sự đồng hành, hỗ trợ thiết thực hơn nữa từ ngành chức năng. Qua đó, tạo thuận lợi hơn trong việc tư vấn thủ tục, rút ngắn thời gian xét duyệt, giúp “lá chắn” sở hữu trí tuệ thực sự phát huy hiệu quả, bảo vệ bền vững giá trị nông sản.

Bà Nguyễn Thị Thúy, Phụ trách Văn phòng đại diện Cục Sở hữu trí tuệ tại Đà Nẵng cho biết, trong môi trường số hiện nay, các rủi ro doanh nghiệp phải đối mặt ngày càng lớn và diễn biến nhanh hơn. Đặc biệt tại miền Trung - Tây Nguyên, nhiều sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương, nông sản, thủ công mỹ nghệ đang được kinh doanh mạnh trên sàn thương mại điện tử và mạng xã hội nên nguy cơ bị giả mạo thương hiệu, sao chép hình ảnh, bao bì, nhãn mác là rất phổ biến.

Theo bà Thúy, nhu cầu đăng ký bảo hộ tài sản sở hữu trí tuệ trên địa bàn thành phố và khu vực có xu hướng tăng, đặc biệt ở các nhóm: doanh nghiệp sản xuất nông sản, thực phẩm, đặc sản địa phương; chủ thể OCOP; doanh nghiệp khởi nghiệp; hợp tác xã và hộ kinh doanh chuyển đổi mô hình số. Riêng tại Đà Nẵng, số lượng đơn đăng ký nhãn hiệu vẫn chiếm tỷ lệ lớn nhất. Ngoài ra, nhu cầu đăng ký kiểu dáng công nghiệp và bảo hộ phần mềm, nền tảng số cũng đang gia tăng cùng với sự phát triển của hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại địa phương.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ, thành phố đã ban hành và triển khai nhiều cơ chế, chính sách cụ thể nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất kinh doanh đăng ký bảo hộ, khai thác và bảo vệ tài sản sở hữu trí tuệ. Nổi bật là Quyết định số 3026/QĐ-UBND phê duyệt Chương trình phát triển tài sản trí tuệ thành phố Đà Nẵng đến năm 2030; Nghị quyết số 62/2021/NQ-HĐND quy định mức hỗ trợ đăng ký bảo hộ tài sản sở hữu trí tuệ đến năm 2030 trên địa bàn thành phố.

Trong đó, các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp được hỗ trợ kinh phí cho nhiều hoạt động đăng ký bảo hộ tài sản trí tuệ; hỗ trợ xây dựng nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận, chỉ dẫn địa lý; thiết kế hệ thống nhận diện thương hiệu, tem truy xuất nguồn gốc thông qua thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ.

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Lê Thị Thục nhận định, giá trị và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp không còn chỉ dựa vào tài sản hữu hình mà ngày càng chuyển dịch sang tài sản vô hình. Trong đó, tài sản sở hữu trí tuệ là yếu tố cốt lõi, nguồn lực chiến lược quyết định năng lực cạnh tranh và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế tri thức, kinh tế số phát triển mạnh mẽ.

Đây chính là lợi thế cạnh tranh khác biệt, giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín, mở rộng thị trường và thu hút đầu tư. Trong giai đoạn phát triển mới, tài sản sở hữu trí tuệ không còn là yếu tố hỗ trợ mà đã trở thành nền tảng quan trọng của tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của doanh nghiệp Đà Nẵng.

TRẦN TRÚC - VĂN HOÀNG