Vì tương lai “không ai bị bỏ lại phía sau”
Hành trình hướng tới các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs) đang bước vào giai đoạn quyết định, với nhiều tín hiệu tích cực song cũng đòi hỏi nỗ lực mạnh mẽ hơn từ cộng đồng quốc tế.
Những khoảng cách còn hiện hữu
Chỉ còn chưa đầy 4 năm trước thời hạn hoàn thành Chương trình nghị sự 2030 của Liên hợp quốc. Thế giới bước vào chặng nước rút với cả niềm tin lẫn trăn trở. Nhiều chỉ số phát triển đạt bước tiến đáng kể nhờ đổi mới sáng tạo và hợp tác quốc tế, nhưng hàng tỷ người vẫn chưa được hưởng thành quả này. Thực tế này cho thấy phát triển bền vững không chỉ là câu chuyện của tăng trưởng kinh tế, mà còn là khả năng bảo đảm mọi người trên hành tinh đều có cơ hội tiếp cận những điều kiện sống cơ bản nhất.
Theo Tân Hoa xã, phiên họp cấp cao gần đây của Hội đồng Kinh tế và Xã hội Liên hợp quốc nêu rõ những điểm nổi bật trong báo cáo của Tổng Thư ký Liên hợp quốc về tiến độ thực hiện các SDG năm 2026. Theo đó, hơn 1/3 các chỉ tiêu SDG đang đi đúng hướng hoặc đạt tiến triển ở mức vừa phải. Dù vậy, tốc độ thực hiện vẫn còn chênh lệch đáng kể giữa các mục tiêu lẫn giữa các quốc gia.
Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc Amina Mohammed cho biết, thế giới vẫn còn 1/10 dân số sống trong cảnh nghèo cùng cực; khoảng 2,3 tỷ người đi ngủ trong tình trạng đói mỗi đêm; hơn 2 tỷ người chưa được tiếp cận nguồn nước uống an toàn.
Thách thức không chỉ nằm ở việc có đủ lương thực mà còn ở khả năng tiếp cận dinh dưỡng. Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), gần 2,7 tỷ người, tương đương gần 1/3 dân số thế giới, chưa đủ khả năng chi trả chế độ ăn đáp ứng đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng.
Bức tranh phát triển toàn cầu không chỉ có những gam màu trầm. Trong hơn một thập niên qua, nhiều lĩnh vực đã tạo chuyển biến tích cực. Hiện 92% dân số thế giới đã tiếp cận điện, trong khi tỷ lệ kết nối Internet tăng từ 40% năm 2015 lên 74% hiện nay. Những con số này phản ánh vai trò ngày càng lớn của hạ tầng số trong thu hẹp khoảng cách phát triển, mở rộng cơ hội học tập, việc làm và tiếp cận dịch vụ thiết yếu.
Chưa kể, những thách thức như biến đổi khí hậu, bất ổn kinh tế, mất an ninh lương thực, suy giảm đa dạng sinh học, nợ công và bất bình đẳng đan xen, tác động lẫn nhau và đòi hỏi cách tiếp cận tổng thể hơn.
Biến cam kết thành hành động
Lời giải không nằm ở những chính sách đơn ngành, mà cần sự phối hợp giữa các quốc gia, tổ chức quốc tế, khu vực tư nhân và cộng đồng khoa học nhằm tạo ra những giải pháp có thể đồng thời thúc đẩy SDG. Euronews dẫn báo cáo năm 2026 của Mạng lưới giải pháp phát triển bền vững Liên hợp quốc (SDSN), chỉ 16% các mục tiêu SDG được dự báo hoàn thành đúng thời hạn vào năm 2030. Dù vậy, phần lớn các quốc gia vẫn ủng hộ khuôn khổ SDG, coi đây là nền tảng cho hợp tác quốc tế trong bối cảnh thế giới biến động.
Phần Lan tiếp tục đứng đầu bảng xếp hạng Chỉ số SDG năm 2026, theo sau là Thụy Điển và Đan Mạch. Đáng chú ý, khu vực Đông Á và Nam Á là những nơi đạt tiến bộ nhanh nhất kể từ năm 2015. Trong nhóm các nền kinh tế lớn, Ấn Độ tăng 18 bậc và Trung Quốc tăng 14 bậc.
Theo giới chức SDSN, nhiều câu chuyện thành công ở Đông Á, Nam Á và nhiều khu vực khác cho thấy phát triển bền vững hoàn toàn có thể đạt được nếu có chính sách phù hợp, nguồn lực tài chính và hợp tác quốc tế hiệu quả. Trên hết, hòa bình vẫn là điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa các SDG.
Chặng đường đến năm 2030 không còn nhiều, song vẫn đủ để tạo nên khác biệt nếu các quốc gia cùng tăng tốc hành động. Tiến bộ trong một số lĩnh vực, cùng sự đồng thuận mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế đang tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn nước rút. Trọng tâm trong thời gian tới là chuyển hóa các cam kết thành hành động cụ thể để bảo đảm “không ai bị bỏ lại phía sau” theo đúng tinh thần cốt lõi của Chương trình nghị sự 2030.