Nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm địa phương

Tháo gỡ điểm nghẽn

Với nguồn nguyên liệu thuần tự nhiên, an toàn khi sử dụng, sản phẩm “Dầu gội bồ kết thảo dược” của Hộ kinh doanh sản xuất nông dược xanh Đất Quế (xã Quế Sơn) đã từng bước tạo được niềm tin của người tiêu dùng địa phương. Được công nhận OCOP, song sản phẩm vẫn gặp khó khăn trong mở rộng thị trường. Nguyên nhân chính do thương hiệu chưa được biết đến rộng rãi, hoạt động truyền thông còn hạn chế và thiếu cơ hội kết nối với các kênh phân phối chuyên nghiệp.

Chị Nguyễn Thị Trang, chủ hộ kinh doanh cho biết, sản phẩm “Dầu gội bồ kết thảo dược” là một trong 10 sản phẩm được JCI Hội An lựa chọn tham gia dự án Global Gateway. Qua chương trình, cơ sở được hỗ trợ tiếp cận thị trường, giới thiệu thêm nhiều đơn vị phân phối. Cạnh đó, tham gia hoạt động truyền thông, tiếp cận các chương trình xúc tiến thương mại để tăng độ nhận diện thương hiệu.

Theo chị Trang, đây cũng là nhu cầu chung của nhiều chủ thể OCOP hiện nay. Khi được hỗ trợ đúng hướng về kiến thức thị trường, kỹ năng tiếp cận khách hàng hay kết nối nguồn lực, các chủ thể OCOP sẽ có thêm cơ hội đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng, mở rộng thị trường và phát triển bền vững.

Những khó khăn trong việc xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường cũng là thực trạng chung của nhiều chủ thể OCOP.

Chị Trần Thị Kim Liên, Chủ cơ sở sản xuất Trà Rau Sen Đại Bình Kim Liên (xã Quế Phước) cho biết, được chứng nhận OCOP 3 sao nhưng quy mô sản xuất còn nhỏ khiến cơ sở gặp hạn chế trong vấn đề tiếp cận khách hàng và các đơn vị phân phối. Việc xây dựng thương hiệu, phát triển hình ảnh sản phẩm, quảng bá trên nền tảng số và kết nối với các hệ thống phân phối hiện đại vẫn gặp nhiều khó khăn do thiếu nguồn lực và kinh nghiệm.

Theo chị Liên, điểm mạnh của sản phẩm là nguồn nguyên liệu đặc hữu, chất lượng ổn định và câu chuyện gắn với vùng đất Đại Bình. Tuy nhiên, những giá trị đó vẫn chưa được truyền tải hiệu quả đến người tiêu dùng, khiến sức cạnh tranh của sản phẩm chưa tương xứng với tiềm năng. Do vậy, việc được hỗ trợ xây dựng thương hiệu, phát triển hình ảnh sản phẩm, chuyển đổi số trong kinh doanh và kết nối với các đối tác, hệ thống phân phối tiềm năng là điều thiết thực đối với cơ sở.

Tham gia dự án, chị Liên có cơ hội tiếp cận kiến thức mới về phát triển thương hiệu, nâng cao kỹ năng quảng bá sản phẩm trên nền tảng số, đồng thời được kết nối với các đối tác và hệ thống phân phối tiềm năng. Đây là những yếu tố rất quan trọng đối với một cơ sở OCOP quy mô nhỏ trong quá trình phát triển.

Hình thành tư duy thị trường

Theo JCI Hội An, hiện cả nước có hơn 18.000 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên. Tuy nhiên, hơn 70% trong số đó là sản phẩm 3 sao; sản phẩm 4 sao chiếm chưa đến 30%; sản phẩm 5 sao cấp quốc gia chỉ hơn 100 sản phẩm. Thành phố Đà Nẵng hiện có 552 sản phẩm OCOP còn hiệu lực, gồm 4 sản phẩm đạt 5 sao, 96 sản phẩm đạt 4 sao và 452 sản phẩm đạt 3 sao.

Điều này cho thấy, sản phẩm OCOP Việt Nam có nền tảng rất lớn, nhưng phần lớn vẫn đang ở giai đoạn cần được chuẩn hóa chất lượng, kể được câu chuyện sản phẩm và biến sản phẩm địa phương thành hàng hóa có sức cạnh tranh.

Xuất phát từ thực tế đó, JCI Hội An triển khai dự án Global Gateway 2026 với mục tiêu trở thành cầu nối giữa doanh nghiệp địa phương và các nguồn lực phát triển. Trong giai đoạn kết nối ban đầu, đội ngũ dự án đã tiếp cận và làm việc với hơn 200 doanh nghiệp, chủ thể OCOP, hợp tác xã và hộ kinh doanh. Qua quá trình khảo sát, dự án nhận thấy nhu cầu lớn nhất của doanh nghiệp không chỉ là có thêm cơ hội trưng bày sản phẩm, mà là được đồng hành để chuẩn hóa, kết nối đúng nguồn lực, sẵn sàng đón các thị trường lớn.

Ông Trần Nhân Kiệt, Giám đốc dự án Global Gateway cho biết, điểm nghẽn lớn nhất không phải là sản phẩm địa phương không tốt, mà là nhiều sản phẩm chưa được chuẩn bị đầy đủ để cạnh tranh trên thị trường.

Nhiều doanh nghiệp vẫn thiếu những yếu tố nền tảng như: hồ sơ bán hàng chuyên nghiệp, bộ nhận diện thương hiệu đồng bộ, bảng giá và hệ thống phân phối rõ ràng. Một số chủ thể chưa thực sự hiểu nhu cầu của người mua, chưa biết cách kể câu chuyện sản phẩm sao cho đủ sức thuyết phục. Nhiều sản phẩm OCOP chất lượng, được người tiêu dùng đánh giá cao, nhưng khi làm việc với nhà phân phối lại thiếu những điều kiện cơ bản để được lựa chọn.

Đó là khoảng trống mà Global Gateway muốn cùng doanh nghiệp lấp đầy.

Giai đoạn hiện tại, dự án đã lựa chọn 10 chủ thể, doanh nghiệp tiêu biểu để đồng hành phát triển chuyên sâu. Các chủ thể OCOP sẽ được khảo sát nhu cầu, đánh giá những điểm còn hạn chế, hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ bán hàng, bao bì, câu chuyện thương hiệu, định hướng kênh phân phối.

Đồng thời hỗ trợ kết nối với người mua, nhà phân phối, cố vấn, hiệp hội, cơ quan hỗ trợ và các đối tác thị trường. Mục tiêu cốt lõi của dự án là giúp doanh nghiệp hình thành tư duy phát triển thị trường bài bản và chuyên nghiệp.

Đặc biệt, chuyển từ suy nghĩ “có sản phẩm tốt” sang “cần chuẩn bị gì” để thị trường hiểu, tin và mua. “Xa hơn, Global Gateway mong muốn trở thành hệ sinh thái kết nối lâu dài, giúp sản phẩm địa phương không chỉ xuất hiện tại các sự kiện, mà thực sự bước ra thị trường. Từ đó, nâng cao hiệu quả thương mại, mở rộng hợp tác và phát triển bền vững”, ông Kiệt cho hay.

VIỆT ÂN