Văn hóa

Xây dựng, quản lý và phát triển hạ tầng văn hóa trên môi trường số

Q. LÊ 21/07/2026 07:10

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 277/2026/NĐ-CP về Hạ tầng văn hóa số, có hiệu lực từ ngày 9/7/2026, đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam có một khung pháp lý toàn diện về xây dựng, quản lý và phát triển hạ tầng văn hóa trên môi trường số.

Theo quy định, hạ tầng văn hóa số gồm 3 thành phần cốt lõi: hạ tầng số; hạ tầng dữ liệu văn hóa số; các nền tảng, hệ thống và công cụ số phục vụ lợi ích công cộng. Nghị định cũng quy định việc xây dựng cơ sở dữ liệu văn hóa, kho dữ liệu văn hóa số quốc gia, nền tảng số dùng chung trong lĩnh vực văn hóa, cùng các chính sách thu hút đầu tư, phát triển công nghệ số, sản phẩm, dịch vụ văn hóa số và mô hình Trung tâm đổi mới sáng tạo văn hóa.

Đáng chú ý, Chính phủ khuyến khích huy động nguồn lực xã hội theo phương thức đối tác công - tư (PPP), thúc đẩy doanh nghiệp công nghệ tham gia đầu tư hạ tầng dữ liệu, nền tảng số và các giải pháp công nghệ phục vụ bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa. Nghị định cũng ưu tiên sử dụng các sản phẩm, dịch vụ văn hóa số do doanh nghiệp Việt Nam nghiên cứu, phát triển; đồng thời đẩy mạnh hợp tác quốc tế nhằm tiếp cận công nghệ mới và mở rộng thị trường cho các sản phẩm văn hóa số.

Nghị định quy định rõ về các ứng dụng công nghệ số ưu tiên phát triển trong lĩnh vực văn hóa. Trong đó, đáng chú ý là việc phát triển mô hình ngôn ngữ lớn, trợ lý ảo và trí tuệ nhân tạo (AI) chuyên ngành văn hóa được huấn luyện dựa trên các tập dữ liệu chuẩn hóa của Việt Nam, có cơ chế kiểm soát đầu ra bảo đảm sự phù hợp với hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam, phục vụ số hóa, phân loại và gắn thẻ tự động tài nguyên văn hóa.

Ưu tiên nền tảng hỗ trợ sáng tạo và phân phối nội dung số phục vụ cung cấp công cụ sáng tạo, sản xuất và phân phối các sản phẩm, dịch vụ công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí trên môi trường mạng, bao gồm hạ tầng phân phối nội dung (CDN), hệ thống quản lý và bảo vệ bản quyền số (DRM), công nghệ chống vi phạm bản quyền trực tuyến.

Ngoài ra, trong lĩnh vực văn hóa, ưu tiên các nền tảng thuyết minh tự động và diễn giải văn hóa phục vụ du khách tham quan; nền tảng phim trường số, trường quay số phục vụ quay dựng phim, xử lý kỹ thuật hậu kỳ.

Còn có nền tảng nghệ thuật biểu diễn trực tuyến, nền tảng lớp học văn hóa, nghệ thuật trực tuyến; nền tảng xuất bản, phát hành số. Triển khai nền tảng truyền thông tri thức xã hội số quốc gia trên thiết bị di động, gắn với chuỗi chương trình, nội dung trọng điểm có định hướng tạo thành dòng thông tin, tri thức định hình chuẩn mực hành vi, ứng xử văn hóa, góp phần hình thành môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh, an toàn trên môi trường số và các sản phẩm công nghệ số ưu tiên khác theo quy định của pháp luật.

Q. LÊ