Để các anh được gọi đúng tên

Hơn 10 ngày nay, Tổ lấy mẫu ADN liệt sĩ của phường Điện Bàn Bắc thực hiện đợt 1, “Chiến dịch 500 ngày đêm” tại Nghĩa trang liệt sĩ Điện Tiến.

Thành viên của tổ được huy động từ nhiều lực lượng như quân sự, công an, dân quân, y tế, đoàn thanh niên... Mỗi người đảm nhận một phần việc khác nhau nhưng đều chung một tinh thần trách nhiệm, sự cẩn trọng và lòng thành kính đối với các anh hùng liệt sĩ.

Bằng trách nhiệm cao nhất

Tại nghĩa trang này, tổ thực hiện lấy mẫu đối với 174 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Để giữ gìn sự tôn nghiêm nơi an nghỉ của các anh, trước mỗi buổi làm việc, các thành viên đều thành kính dâng hương.

Trong suốt quá trình lấy mẫu, mọi thao tác được thực hiện nhẹ nhàng, hạn chế tối đa tiếng động và sự xáo trộn, nhưng vẫn bảo đảm tiến độ đề ra.

Một mái che được dựng lên ngay trên phần mộ chuẩn bị khai quật. Các thành viên nhẹ nhàng nhấc nắp mộ, tỉ mẩn gạt từng lớp cát để tìm vị trí quách chứa hài cốt.

Khi quách được đưa lên khỏi lòng mộ, tấm Quốc kỳ đỏ thắm lập tức phủ lên phía trên trước khi chuyển về khu vực lấy mẫu.

Tại đây, cán bộ y tế cẩn trọng lựa chọn những mẫu sinh phẩm đạt yêu cầu để đưa vào hộp bảo quản và niêm phong đúng quy định.

Toàn bộ quy trình được thực hiện theo yêu cầu chống nhiễm khuẩn nghiêm ngặt. Những người trực tiếp lấy mẫu đều mang đầy đủ trang phục bảo hộ, sát khuẩn và thay găng tay sau mỗi phần mộ.

Riêng khu vực lấy mẫu, toàn bộ dụng cụ đều được khử khuẩn sau mỗi ca làm việc nhằm tuyệt đối tránh nhiễm ADN ngoại lai.

Ngay cả giọt mồ hôi hay một sợi tóc nhỏ của người thực hiện nhiệm vụ cũng được kiểm soát kỹ lưỡng để không ảnh hưởng đến kết quả giám định sau này.

Trung tá Trương Ngọc Phát, Chính trị viên phó Ban Chỉ huy Quân sự phường Điện Bàn Bắc cho biết, phường hiện có 1.876 phần mộ chưa xác định được danh tính tại Nghĩa trang liệt sĩ Điện Tiến và Nghĩa trang liệt sĩ thị xã Điện Bàn (cũ).

Vì vậy, mọi công đoạn đều được thực hiện đúng quy trình chuyên môn, bảo đảm khoa học, chính xác và chặt chẽ.

Không khí khẩn trương ấy cũng diễn ra tại Nghĩa trang liệt sĩ Hòa Quý, nơi Tổ lấy mẫu ADN liệt sĩ phường Ngũ Hành Sơn đang thực hiện lấy mẫu đối với 244 phần mộ chưa xác định được thông tin.

Trung tá Lê Thanh Sỹ, Chính trị viên phó Ban Chỉ huy Quân sự phường Ngũ Hành Sơn cho biết, toàn bộ quá trình lấy mẫu tuân thủ nghiêm nguyên tắc "1 hài cốt liệt sĩ - 1 thời điểm".

Sau khi hoàn tất, phần mộ đều được hoàn trả, phục hồi nguyên trạng, bảo đảm mỹ quan và sự tôn nghiêm nơi nghĩa trang.

[VIDEO] - Công tác lấy mẫu ADN liệt sĩ tại phường Điện Bàn Bắc và phường Ngũ Hành Sơn:

Song song với việc lấy mẫu là công tác số hóa dữ liệu được thực hiện rất nghiêm ngặt. Mỗi mẫu sinh phẩm được gắn mã định danh tương ứng với vị trí phần mộ, ngày lấy mẫu cùng toàn bộ hình ảnh của quy trình thực hiện trước khi cập nhật lên phần mềm quản lý dữ liệu hài cốt liệt sĩ và cơ sở dữ liệu quốc gia.

Đây là khâu đặc biệt quan trọng, góp phần nâng cao khả năng đối sánh ADN với thân nhân liệt sĩ trên phạm vi cả nước.

Những giá trị nhắc nhớ...

Chiến sĩ trẻ Đoàn Hưng Thịnh, Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thành phố Đà Nẵng được giao nhiệm vụ số hóa dữ liệu lấy mẫu sinh phẩm ADN tại Nghĩa trang liệt sĩ thành phố (phường Quảng Phú).

Đó là nhiệm vụ hoàn toàn mới nhưng không làm người lính trẻ bỡ ngỡ. Sau nhiều ngày nghiên cứu kỹ quy trình, anh bước vào thực tế với sự tập trung cao độ.

Chiếc điện thoại thông minh cùng tấm bảng nhỏ ghi mã định danh là hai "công cụ" luôn theo anh trong suốt quá trình làm việc. Từng bức ảnh được ghi lại theo đúng trình tự, từ khi phần mộ còn nguyên trạng, quá trình khai quật, lấy mẫu cho đến khi mẫu sinh phẩm được đưa vào hộp bảo quản.

Mỗi thông tin trên nắp hộp đều được chiến sĩ Thịnh đối chiếu nhiều lần với mã định danh, tránh sai sót dù chỉ một ký tự hay một con số. Sau đó là bước chụp ảnh hộp đựng mẫu và toàn bộ quá trình hoàn trả hài cốt về phần mộ.

Dù lấy được hay không lấy được mẫu sinh phẩm, mọi phần mộ đều phải được số hóa đầy đủ.

Cuối mỗi ngày làm việc, bộ phận số hóa tiếp tục rà soát, đối chiếu lần cuối giữa mã định danh trên hộp lưu trữ, danh sách mẫu, danh sách phần mộ và dữ liệu đã cập nhật để bảo đảm không xảy ra bất kỳ sai sót nào.

"Do tính chất đặc biệt quan trọng của công việc số hóa nên từng bước đều phải tuân thủ đúng quy trình, thực hiện với tinh thần cẩn trọng, nghiêm túc và tập trung cao nhất.

Đó không chỉ là nhiệm vụ phải hoàn thành tốt mà còn là cách thế hệ trẻ bày tỏ lòng tri ân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc", chiến sĩ Đoàn Hưng Thịnh chia sẻ.

Tại xã Núi Thành, trong 10 thành viên của Tổ lấy mẫu ADN liệt sĩ có 3 cựu chiến binh. Họ luôn là những người có mặt từ rất sớm, giữ tác phong chuẩn mực, trở thành tấm gương để lực lượng dân quân, đoàn viên thanh niên noi theo.

Cựu chiến binh Đỗ Vạn Tượng, ở thôn Hiệp Thành, xã Núi Thành tâm sự rằng, từng trải qua những năm tháng cầm súng chiến đấu, chứng kiến nhiều đồng đội ngã xuống nên ông luôn day dứt khi nhìn những tấm bia khắc dòng chữ "chưa xác định được thông tin".

Nay công nghệ giám định ADN và số hóa dữ liệu mở ra cơ hội mới để các liệt sĩ được định danh, nên ông muốn góp một phần công sức vì nghĩa tình đồng đội.

"Hơn 20 ngày qua, chúng tôi liên tục lấy mẫu tại 169 phần mộ thuộc ba nghĩa trang Tam Nghĩa, Tam Hiệp và Tam Giang. Điều khiến những người trực tiếp lấy mẫu như chúng tôi đau xót nhất là 39 phần mộ tại hai nghĩa trang Tam Nghĩa và Tam Giang đều không lấy được mẫu sinh phẩm nào.

Riêng tại Nghĩa trang liệt sĩ Tam Hiệp cũng chỉ lấy được khoảng 50% trong tổng số 130 phần mộ chưa xác định được thông tin.

Vất vả, nắng nóng bao nhiêu cũng không đáng ngại, chúng tôi chỉ mong lấy được thật nhiều mẫu để các anh sớm được trả lại tên tuổi, được trở về quê hương trong vòng tay của người thân đã chờ đợi suốt mấy chục năm", ông Tượng chia sẻ.

Trong “Chiến dịch 500 ngày đêm”, khi khaiற்றில் quật các phần mộ, nhiều tổ lấy mẫu ADN ở các địa phương còn tìm thấy những kỷ vật được an táng cùng các liệt sĩ.

Đó là chiếc lược, cây bút, cuốn sổ tay, chiếc ví, tăng võng, thắt lưng hay những viên đạn đã phủ màu thời gian.

Xúc động hơn cả là dòng chữ "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" được khắc trên bề mặt một chiếc túi tìm thấy trong một phần mộ tại Nghĩa trang liệt sĩ Điện Tiến (phường Điện Bàn Bắc).

Dòng chữ mộc mạc ấy như một lời thề còn nguyên sức nặng sau bao thập kỷ, nhắc nhớ về lý tưởng, lòng quả cảm và sự hy sinh của những người lính năm xưa.

Hôm nay, giữa "chiến dịch" không tiếng súng, những người con thời bình vẫn lặng lẽ thực hiện từng phần việc bằng tất cả sự cẩn trọng và lòng thành kính.

Hành trình ấy không chỉ trả lại tên cho những người đã ngã xuống. Nó còn nhắc thế hệ hôm nay rằng hòa bình chưa bao giờ là điều tự nhiên có được, mà được làm nên từ biết bao máu xương của những người đã hiến dâng cả tuổi xuân cho Tổ quốc.

[VIDEO] - Công tác lấy mẫu ADN liệt sĩ của Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thành phố Đà Nẵng:

Ghi chép của HỒ QUÂN - KHÁNH NGÂN