Đẩy mạnh thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia

Trong giai đoạn I (2026 - 2030), thành phố xác định việc triển khai đồng bộ các chương trình là chìa khóa tạo đà cho sự phát triển tại các xã nông nghiệp, miền núi.

Quyết tâm từ cơ sở

Tại xã Thạnh Bình, công tác thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia được xem là nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Địa phương hiện có 5.546 hộ với 24.161 nhân khẩu; trong đó có 102 hộ với 354 nhân khẩu là đồng bào dân tộc thiểu số, thuộc 14 thành phần dân tộc (chủ yếu là dân tộc Co), sinh sống tập trung tại khu vực Suối Dưa và Tiên An. Đến cuối năm 2025, toàn xã còn 170 hộ nghèo (chiếm 3,09%) và 125 hộ cận nghèo (chiếm 2,28%).

Ông Phan Hồng Phát, Phó Chủ tịch UBND xã Thạnh Bình cho biết địa phương đang tập trung huy động, lồng ghép các nguồn lực để hoàn thành mục tiêu xây dựng xã đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2028 theo Bộ tiêu chí quốc gia giai đoạn 2026 - 2030. Trọng tâm của xã là đầu tư kết cấu hạ tầng thiết yếu, phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, cải thiện môi trường, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân.

Đối với công tác giảm nghèo bền vững, Thạnh Bình tiếp tục thực hiện đồng bộ các chính sách; hỗ trợ phát triển sản xuất, đào tạo nghề, giải quyết việc làm và đa dạng hóa sinh kế. Mục tiêu phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo hằng năm theo chỉ tiêu được giao, hạn chế tối đa tình trạng tái nghèo.

Song song đó, xã tập trung đầu tư kết cấu hạ tầng, hỗ trợ tạo sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đồng thời bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Co, từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực trên địa bàn.

Về tiến độ giải ngân, ông Phát thông tin thêm: “Từ nguồn vốn năm 2025 chuyển sang, hiện nay xã đã giải ngân đạt 19% trên tổng nguồn vốn hơn 2 tỷ đồng. Qua làm việc với đoàn công tác của thành phố, địa phương cam kết đến ngày 30/9 sẽ giải ngân 100% đối với nguồn vốn chuyển sang. Còn đối với nguồn nông thôn mới cũng như các nguồn chương trình mục tiêu vừa mới phân bổ, xã cam kết đến ngày 31/12 sẽ giải ngân đạt 100%”.

Tại xã miền núi Trà Liên, tinh thần thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia cũng diễn ra hết sức khẩn trương. Đảng ủy xã đã ban hành quyết định thành lập Ban chỉ đạo Chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn giai đoạn 2026 - 2030.

Ông Nguyễn Đình Thông, Phó Chủ tịch UBND xã Trà Liên cho hay, về nông thôn mới, đến nay địa phương đã có 10 chỉ tiêu đạt chuẩn, còn lại 37 chỉ tiêu chưa đạt.

“Bộ tiêu chí giai đoạn 2026 - 2030 yêu cầu cao so với giai đoạn trước, trong khi nhu cầu nguồn lực để duy trì và đạt chuẩn các chỉ tiêu rất lớn, ngân sách địa phương lại hạn chế. Do đó, việc thực hiện đạt chuẩn nông thôn mới sẽ gặp nhiều khó khăn. Dù vậy, Trà Liên phấn đấu năm 2026 đạt thêm 5 chỉ tiêu nông thôn mới, giải ngân 100% nguồn vốn được giao và giảm tối thiểu 55 hộ nghèo”, ông Thông chia sẻ.

Để đạt được mục tiêu này, xã Trà Liên đã xây dựng quy hoạch chung giai đoạn 2026 - 2030 phù hợp với tình hình mới. Địa phương phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng ngành, mỗi ngành xây dựng kế hoạch thực hiện từng chỉ tiêu, tiêu chí. Phương châm của xã là huy động, lồng ghép và ưu tiên nguồn lực thực hiện các tiêu chí dễ trước, ưu tiên các giải pháp nâng cao thu nhập, cải thiện điều kiện sống của hộ nghèo, cận nghèo.

Thực hiện đồng bộ các giải pháp

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, tổng vốn ngân sách năm 2026 thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia là 870 tỷ đồng, do nguồn vốn mới được giao nên các địa phương đang tích cực thực hiện các thủ tục theo quy định. Riêng nguồn vốn ngân sách Trung ương giai đoạn 2021 - 2025 chuyển nguồn sang năm 2026 là hơn 816 tỷ đồng; tính đến ngày 20/7, tỷ lệ giải ngân đạt 24,03%.

Thực hiện Bộ tiêu chí Nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030, Đà Nẵng hiện có 70 xã triển khai thực hiện; đến tháng 6/2026 có 6 xã đạt từ 5-9 tiêu chí và 64 xã đạt dưới 5 tiêu chí.

Về chỉ số giảm nghèo, tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn đa chiều quốc gia giai đoạn 2022 - 2025 của thành phố tính đến cuối năm 2025 giảm còn 2,48% (tương ứng 19.629 hộ).

Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) cũng đạt được những kết quả khả quan với 477 sản phẩm còn thời hạn công nhận; trong đó có 4 sản phẩm đạt 5 sao, 80 sản phẩm đạt 4 sao và 393 sản phẩm đạt 3 sao. Thành phố cũng đang tập trung hỗ trợ 36 điểm du lịch nông thôn, với 22 điểm đã đi vào hoạt động.

Bà Vũ Thị Bích Hậu, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, thành phố đã tập trung hoàn thiện khung chỉ đạo, điều hành và các điều kiện cần thiết để triển khai chương trình trong giai đoạn mới. Tuy nhiên, thực tế việc giải ngân thực hiện chương trình vẫn còn chậm.

Để giải quyết tình trạng này, UBND thành phố đã thành lập 3 tổ công tác trực tiếp làm việc, kiểm tra và tháo gỡ khó khăn cho các địa phương. “Đến nay, các tổ công tác đã hoàn thành việc rà soát tại cơ sở, phần lớn vướng mắc bước đầu được xử lý. Đa số địa phương cam kết hoàn thành giải ngân vốn năm 2025 chuyển nguồn sang năm 2026 trước ngày 30/11/2026”, bà Hậu thông tin.

Năm 2026, thành phố Đà Nẵng phấn đấu đưa tỷ lệ xã đạt chuẩn nông thôn mới (theo Bộ tiêu chí mới) đạt ít nhất từ 10 - 11,4% (tương đương 7-8 xã). Tỷ lệ nghèo đa chiều ước còn 4,69% theo chuẩn nghèo giai đoạn 2026 - 2030.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách và ban hành đầy đủ các văn bản hướng dẫn thực hiện Chương trình theo hướng đồng bộ, thống nhất, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Một trong những giải pháp then chốt được thành phố chú trọng là tăng cường phân cấp, phân quyền tối đa cho địa phương trên nguyên tắc “địa phương quyết - địa phương làm - địa phương chịu trách nhiệm”.

Trọng tâm thực hiện chương trình sẽ chuyển từ mở rộng phạm vi, số lượng sang nâng cao chất lượng và tính bền vững. Đặc biệt, thành phố sẽ thí điểm xây dựng, nhân rộng mô hình nông thôn mới và giảm nghèo “xanh”, bền vững thông qua việc đầu tư cơ sở hạ tầng gắn với giải pháp sinh kế, việc làm xanh và nhà ở bền vững.

TRẦN TRÚC