Đại biểu Quốc hội Nguyễn Khánh Ngọc: Cần làm rõ cơ chế áp dụng pháp luật trong lĩnh vực dầu khí

Phát biểu thảo luận, đại biểu Nguyễn Khánh Ngọc, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng, đánh giá việc xây dựng, hoàn thiện dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) và trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp lần này có ý nghĩa quan trọng trong việc tiếp tục hoàn thiện thể chế pháp luật đối với lĩnh vực dầu khí.

Theo đại biểu, Luật Dầu khí là đạo luật có tính đặc thù, chuyên môn sâu, đồng thời có mối liên hệ với nhiều lĩnh vực pháp luật khác nhau. Hoạt động dầu khí không chỉ chịu sự điều chỉnh của pháp luật Việt Nam mà còn liên quan đến pháp luật quốc tế, công pháp quốc tế, vấn đề biên giới, lãnh thổ, chủ quyền, tư pháp quốc tế, lựa chọn pháp luật, cơ chế giải quyết tranh chấp cũng như thông lệ, tập quán quốc tế.

Từ đặc thù trên, đại biểu Nguyễn Khánh Ngọc cho rằng Điều 4 của dự thảo luật về áp dụng pháp luật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần bảo đảm tính khả thi, tính ổn định và sức sống của Luật Dầu khí, đồng thời nâng cao khả năng cạnh tranh của ngành dầu khí.

Đại biểu bày tỏ đồng tình với quy định về ưu tiên áp dụng Luật Dầu khí trong trường hợp có sự khác nhau giữa Luật Dầu khí và các luật khác. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung nghị quyết của Quốc hội vào quy định này.

Theo đại biểu, trong thực tế có những nghị quyết của Quốc hội quy định các vấn đề liên quan đến lĩnh vực dầu khí. Vì vậy, cần tính đến trường hợp quy định của Luật Dầu khí có sự khác biệt với các luật và nghị quyết khác của Quốc hội để có cơ chế áp dụng phù hợp. Việc bổ sung này sẽ giúp quy định tại Điều 4 đầy đủ hơn, đồng thời hạn chế cách hiểu và áp dụng không thống nhất trong thực tiễn.

Đối với khoản 2 Điều 4, đại biểu Nguyễn Khánh Ngọc đề nghị tiếp tục cân nhắc về sự cần thiết của quy định. Trường hợp tiếp tục giữ khoản này, cần thiết kế theo hướng thống nhất với khoản 1, nhất là xác định rõ nhóm vấn đề được ưu tiên và cách xử lý khi có quy định khác nhau.

Đại biểu phân tích, nếu đọc khoản 1 và khoản 2 một cách độc lập, các nhóm vấn đề được đề cập có sự khác nhau, có thể dẫn đến những cách hiểu không thống nhất trong quá trình áp dụng. Do đó, cơ quan soạn thảo cần tiếp tục rà soát nhằm bảo đảm sự thống nhất về kỹ thuật lập pháp cũng như cách hiểu và áp dụng Điều 4.

Đối với khoản 3 Điều 4, đại biểu Nguyễn Khánh Ngọc đồng tình với cách tiếp cận của dự thảo luật. Theo đó, trong trường hợp pháp luật Việt Nam chưa có quy định, các bên tham gia hợp đồng dầu khí có thể sử dụng pháp luật nước ngoài hoặc thông lệ quốc tế trong công nghiệp dầu khí.

Đại biểu cho rằng đây là quy định quan trọng, bởi lĩnh vực dầu khí có những vấn đề mang tính chuyên môn, kỹ thuật và quốc tế cao mà pháp luật trong nước có thể chưa quy định đầy đủ.

Việc cho phép các bên lựa chọn pháp luật nước ngoài hoặc áp dụng thông lệ quốc tế trong những trường hợp phù hợp sẽ góp phần lấp khoảng trống pháp lý và tạo cơ sở xử lý các vấn đề phát sinh trên thực tế.

Tuy nhiên, đại biểu đồng tình với điều kiện đặt ra trong dự thảo là việc áp dụng pháp luật nước ngoài hoặc thông lệ quốc tế không được trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam.

Theo đại biểu, nguyên tắc này phù hợp với khuôn khổ pháp luật hiện hành. Bộ luật Dân sự cũng có những quy định tương tự về áp dụng tập quán, tập quán quốc tế và lựa chọn pháp luật nước ngoài, trong đó việc áp dụng pháp luật nước ngoài không được trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam.

Từ đó, đại biểu Nguyễn Khánh Ngọc cho rằng quy định tại khoản 3 Điều 4 là phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho các bên tham gia hợp đồng dầu khí. Đây cũng là quy định quan trọng nhằm lấp khoảng trống pháp lý và xử lý hiệu quả những vấn đề phát sinh trong thực tiễn.

Từ những phân tích trên, đại biểu Nguyễn Khánh Ngọc đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát Điều 4 theo hướng bảo đảm tính thống nhất giữa các khoản, làm rõ phạm vi ưu tiên áp dụng và bổ sung trường hợp nghị quyết của Quốc hội khi cần thiết.

Đồng thời, đại biểu đề nghị duy trì cơ chế cho phép áp dụng pháp luật nước ngoài và thông lệ công nghiệp dầu khí quốc tế trong trường hợp pháp luật Việt Nam chưa có quy định, với điều kiện không trái các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam.

Theo đại biểu, việc hoàn thiện các quy định này có ý nghĩa quan trọng, góp phần bảo đảm Luật Dầu khí sau khi được ban hành có thể đi vào cuộc sống, đáp ứng yêu cầu đặc thù của ngành dầu khí và phù hợp hơn với môi trường pháp lý quốc tế.

Kết thúc phần phát biểu, đại biểu Nguyễn Khánh Ngọc đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến của đại biểu Quốc hội để hoàn thiện dự án Luật Dầu khí trước khi Quốc hội xem xét, quyết định.

HỒNG CHÂU