Trước ngày về đích của những ngôi trường vùng biên
Công trình 6 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới Đà Nẵng đang bước vào chặng hoàn thiện cuối cùng, song song với việc chuẩn bị đội ngũ giáo viên, phương án giảng dạy và đời sống nội trú cho học sinh trước thềm năm học mới. Những ngôi trường mới được kỳ vọng mở thêm điều kiện học tập ổn định, lâu dài cho học sinh vùng biên.
Chặng nước rút
Bám công trường qua từng ca
Chiều 10/8, tại công trình Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Tây Giang, tiếng máy cắt, máy khoan hòa với tiếng gọi nhau của các tổ thợ đang bám từng khối nhà. Sau những đợt mưa thất thường của vùng núi, mặt bằng vẫn còn ướt ở nhiều chỗ, nhưng các mũi thi công không ngừng lại. Những tấm bạt lớn được giăng lên ở khu vực đang hoàn thiện để giữ nhịp công việc, còn phía trong các dãy nhà, thợ sơn, thợ điện và đội lắp cửa chia nhau từng tầng.
Ông Đinh Ngọc Sinh, Chỉ huy trưởng công trình thuộc Công ty TNHH Hoàng Tùng Hiếu Thuận cho biết, đơn vị duy trì khoảng 80 công nhân, tổ chức làm việc liên tục cả ngày lẫn đêm. Phần việc do nhà thầu đảm nhận gồm khoảng 1.500m2 sàn xây mới cùng một phần diện tích cải tạo. Đến chiều 10/8, khối lượng của đơn vị đạt khoảng 90-95%, phần kết cấu thô và nền sàn đã hoàn tất, lực lượng tập trung vào sơn hoàn thiện, đi hệ thống điện và lắp cửa nhôm kính.
“Thời tiết vùng cao thay đổi rất nhanh, có lúc đang làm thì mưa xuống, nên chúng tôi chủ động che bạt ở những vị trí cần thiết để anh em tiếp tục công việc. Mục tiêu của đơn vị là hoàn thành toàn bộ phần việc trước ngày 25/8, bàn giao theo kế hoạch”, ông Sinh nói.
Theo ghi nhận của phóng viên, trên công trường ở xã Tây Giang, khoảng 450 kỹ sư, công nhân được huy động ở các gói thầu, nhiều tổ làm việc theo phương án tăng ca để kịp tiến độ. Những hạng mục có thể gia công trước như cơ khí, cửa nhôm kính được thực hiện tại nhà xưởng dưới xuôi rồi vận chuyển lên lắp đặt, nhờ vậy giảm bớt áp lực mặt bằng và hạn chế ảnh hưởng của thời tiết. Cách tổ chức này giúp các đội thợ tập trung cho những phần việc cần xử lý trực tiếp tại công trường, nhất là sơn, điện nước, hoàn thiện phòng học và khu nội trú. Ở những khối nhà đã qua phần xây tô, công việc chuyển sang các chi tiết mất nhiều thời gian, từ chỉnh bề mặt tường, kéo dây điện, lắp khung cửa đến kiểm tra phòng... Việc hoàn thiện theo khu vực giúp các đơn vị vừa thi công, rà soát chất lượng, hạn chế quay lại xử lý khi thời gian bàn giao đến gần.
Theo báo cáo của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật Đà Nẵng, nhiều khối nhà tại Tây Giang đã bước sâu vào giai đoạn hoàn thiện. Khối lớp học tiểu học đã hoàn thành xây tường toàn bộ các tầng, nhiều phần trát tường đạt 95-100%; khối THCS hoàn thành xây tường và lắp kèo mái, khu nội trú giáo viên cũng hoàn thành xây tường. Phần việc còn lại được tổ chức song song giữa xây dựng, lắp đặt kỹ thuật và vệ sinh công trình, để từng khối nhà có thể sớm chuyển sang khâu bàn giao, kiểm tra trước khi đưa vào sử dụng.
Tập trung cho chặng cuối
Tại Đắc Pring, nhịp chạy nước rút có thêm màu áo xanh của cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 143, Sư đoàn 315. Lực lượng này có mặt hỗ trợ công trình từ ngày 30/5, duy trì khoảng 50 cán bộ, chiến sĩ, cùng các nhà thầu tham gia phần việc tại khu nội trú học sinh, nội trú giáo viên, nhà ăn, nhà bộ môn, nhà đa năng, hệ thống thoát nước và xử lý nước thải.
Thượng úy Phạm Bá Đại, Chính trị viên Đại đội 2, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 143 cho biết, anh em làm việc theo giờ công trường, sẵn sàng tăng ca để hỗ trợ những hạng mục bước vào khâu hoàn thiện. Khu nội trú đã qua phần kết cấu thô, tầng 1 và tầng 2 hoàn thành xây phòng, các tổ thợ đang trát, sơn, ốp gạch, trong khi tầng 3 tiếp tục hoàn thiện tường ngăn, lan can cầu thang và cửa.
Tính đến cuối ngày 10/8, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Đắc Pring có 367 người tham gia thi công tại 4 gói thầu với tổng giá trị hơn 204,1 tỷ đồng. Các khối lớp học, hiệu bộ - thư viện, nội trú học sinh và giáo viên, nhà ăn cùng hệ thống điện, cấp thoát nước được triển khai đồng thời.
Còn ở xã Hùng Sơn, báo cáo ngày 11/8 cho thấy, công trường Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Hùng Sơn duy trì 500 nhân công, gồm 470 lao động và 30 lái xe, vận hành máy. Các khối lớp học, bộ môn, hiệu bộ, nội trú giáo viên đang xây tô, hoàn thiện, trong khi nhà ăn, nhà đa năng, hệ thống thoát nước, bể nước và tường rào được thi công song song.
Quy mô các công trình vùng biên
Theo báo cáo ngày 4/8 của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật Đà Nẵng, hơn 2.600 người cùng hàng nghìn máy móc, thiết bị hiện đại được huy động tại 6 công trường ở các xã Avương, Tây Giang, Hùng Sơn, Đắc Pring, La Dêê và La Êê. Nhiều khối nhà đã chuyển sang xây trát, lát nền, sơn, lắp cửa, điện nước và hoàn thiện hạ tầng.
“Đích” ngày 25/8 đang ở rất gần. Sau những con số về nhân lực, thiết bị và khối lượng hoàn thành là cách tổ chức công việc được siết lại từng ngày, với các mũi thi công song song, vật tư được chủ động hơn và những phần việc có thể gia công trước được chuyển về xưởng. Khi các dãy phòng học, khu nội trú, nhà ăn dần hoàn chỉnh, mục tiêu cuối cùng là bàn giao công trình đủ điều kiện sử dụng, an toàn và sẵn sàng đón học sinh trong những ngày đầu tiên của năm học mới.
Khẩn trương chuẩn bị năm học mới
Tập cho con quen trường
Cách Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Hùng Sơn khoảng 35km, thôn Glao có 46 học sinh sẽ theo học tại trường trong năm học 2026 - 2027. Những ngày này, câu chuyện chuẩn bị quần áo, đồ dùng và tâm lý cho con xuống trường được nhắc nhiều trong các gia đình, bởi với một số em nhỏ, đây là lần đầu các em rời nhà để học tập trong một môi trường tập thể.
Gia đình anh Alăng Thương và chị Alăng Thị Với có 2 con cùng nhập học. Alăng Thị Kim Hằng (sinh năm 2020) vào lớp 1, còn anh trai Alăng Đức Hùng (sinh năm 2014) vào lớp 7. Niềm vui của vợ chồng anh Thương đến từ việc các con được học ở ngôi trường mới, có phòng học khang trang, trang thiết bị tốt hơn và được chăm lo đời sống nội trú theo chính sách của Nhà nước.
Dẫu vậy, Hằng còn nhỏ, chưa từng xa bố mẹ lâu ngày, nên khoảng cách 35km từ nhà đến trường vẫn khiến gia đình có chút băn khoăn. “Có anh học lớp 7 ở cùng trường nên vợ chồng tôi yên tâm hơn. Thời gian đầu, chúng tôi dự tính xuống thăm các con vào buổi tối, xem cháu nhỏ ăn ở, sinh hoạt thế nào. Khi các con quen trường, quen thầy cô và bạn bè rồi thì mình sẽ thưa dần để các cháu tự lập, thích nghi với cuộc sống ở trường”, anh Thương chia sẻ.
Theo ông Ríah Đíah, Trưởng thôn Glao (xã Hùng Sơn), 46 học sinh của thôn theo học tại trường năm nay gồm 31 em bậc tiểu học và 15 em bậc THCS. Ban nhân dân thôn phối hợp Ban công tác Mặt trận thôn tổ chức nhiều cuộc họp, thông tin đến các gia đình về việc học tập, ăn ở tại trường mới, đồng thời vận động phụ huynh đưa con em nhập học đúng thời gian.
Đến nay, thôn hoàn thành 100% chỉ tiêu huy động học sinh, các gia đình đều cam kết đưa con ra lớp. “Với những gia đình ở xa như Glao, khi con được nhà trường quản lý, chăm sóc đầy đủ thì bố mẹ cũng yên tâm làm ăn hơn. Điều quan trọng là các cháu đi học đều, quen nền nếp và gắn bó với trường lâu dài”, ông Đíah nói.
Lo từng nếp sinh hoạt
Ở Đắc Pring, việc đón học sinh được chuẩn bị từ những việc cụ thể. Địa bàn rộng, nhiều khu dân cư xa trung tâm, trong đó thôn Pêtapót cách trường hơn 25km, đường đi qua khu vực đồi núi nên việc chuẩn bị nhập học cho học sinh càng được quan tâm. Vì vậy, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Đắc Pring xác định việc ổn định nơi ở, giờ giấc sinh hoạt và tâm lý cho học sinh cần được triển khai sớm.
Thầy Bh’Nướch Nhưng, Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Đắc Pring cho biết, nhà trường vận động học sinh các thôn xa ở lại nội trú để duy trì chuyên cần. Với học sinh lớp 1, lớp 2, những tuần đầu cần sự hỗ trợ.
“Các em còn nhỏ, lần đầu rời gia đình nên nhà trường dự kiến huy động phụ huynh cùng hỗ trợ, hướng dẫn các cháu ăn ở, vệ sinh cá nhân, làm quen phòng ngủ, giờ học và sinh hoạt tập thể. Khi đã quen môi trường, các em sẽ tự tin hơn, phụ huynh cũng yên tâm khi để con ở lại trường. Theo kế hoạch, đợt tập trung đầu tiên dự kiến bắt đầu từ ngày 24/8, thời gian rèn nền nếp sẽ tùy điều kiện thực tế”, thầy Nhưng nói.
Sắp xếp quy mô học sinh tại các trường
📍 Tại Tây Giang: Dự kiến có 46 lớp với 1.365 học sinh sau khi tiếp nhận thêm Trường Tiểu học Lăng. Địa phương đang khẩn trương rà soát đội ngũ cán bộ, chuẩn bị nơi ăn chốn ở và các phương án an toàn PCCC.
📍 Tại Avương: Trường dự kiến bố trí nội trú cho 928 học sinh (gồm 582 tiểu học và 346 THCS). Nhà trường tổ chức nấu ăn tại chỗ với khu bếp và nhà ăn rộng 1.000m2. Đội ngũ gồm 83 viên chức, người lao động (trong đó có 60 giáo viên).
Tại Tây Giang, bài toán vận hành khó hơn sau khi sắp xếp mạng lưới trường lớp. Bà Hồ Thị Tâm, Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Tây Giang cho biết, theo phương án ngày 10/8 của địa phương, sau khi tiếp nhận thêm Trường Tiểu học Lăng, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Tây Giang dự kiến có 46 lớp với 1.365 học sinh.
Địa phương đang rà soát, bố trí đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên theo quy mô trường lớp, chuẩn bị nơi học, nơi ở, nhà ăn và không gian sinh hoạt. Việc theo dõi học sinh mới, học sinh ở xa; hướng dẫn vệ sinh cá nhân, giờ nghỉ, bảo quản tài sản và an toàn phòng cháy chữa cháy được đưa vào phương án.
Trong khi đó, ở Avương, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Avương dự kiến bố trí nội trú cho 928 học sinh, gồm 582 học sinh tiểu học và 346 học sinh THCS. Nhà trường tổ chức nấu ăn tại chỗ, khu bếp và nhà ăn rộng 1.000m2, trong đó khu ăn rộng 350m2. Đội ngũ hiện có gồm 83 viên chức, người lao động, chưa tính nhân viên cấp dưỡng, trong đó có 60 giáo viên. Các bộ phận quản lý nội trú, chăm sóc học sinh được tổ chức riêng.
Năm học mới ở các trường vùng biên vì thế được chuẩn bị theo một nhịp khác. Thành phố yêu cầu các địa phương lựa chọn đơn vị đủ năng lực cung cấp thực phẩm, bố trí kho dự trữ cho 7-10 ngày để chủ động khi mưa lũ, sạt lở làm gián đoạn giao thông, đồng thời quan tâm việc giặt giũ, vệ sinh cá nhân cho học sinh lớp 1, lớp 2. Khi học sinh bắt đầu ở lại trường, từng bữa ăn, giờ ngủ, ca trực và kể cả cách xử lý một cơn đau ốm đơn giản đều trở thành một phần trong phương án chuẩn bị cho năm học.
Kỳ vọng môi trường giáo dục bền vững
Một chỗ học ổn định
Với nhiều phụ huynh ở La Dêê, kỳ vọng về ngôi trường mới bắt đầu từ điều gần gũi như con có chỗ học ổn định, được thầy cô chăm sóc khi xa nhà. Bà Alăng Thị Hơn (ở thôn Đắc Pênh, có con học lớp 3) cho biết, khi học sinh được ăn ở tập trung, gia đình bớt nỗi lo đường sá. Bà kỳ vọng môi trường nội trú giúp con hình thành nền nếp, biết tự chăm sóc bản thân và có động lực học tập hơn.
Kỳ vọng ấy cũng là điều địa phương hướng tới khi Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS La Dêê chuẩn bị đi vào hoạt động. Ông Châu Văn Ngọ, Bí thư Đảng ủy xã La Dêê cũng bày tỏ sự kỳ vọng của địa phương khi học sinh ở các thôn xa được học tập, ăn ở tập trung tốt hơn, gia đình giảm áp lực đi lại, nhà trường thuận lợi trong quản lý, các em có thêm thời gian học tập, rèn luyện. Về lâu dài, ngôi trường mới sẽ góp phần nâng chất lượng giáo dục và tạo nền tảng cho nguồn nhân lực tại chỗ.
.jpg)
Ở Avương, định hướng giáo dục mở rộng sang đời sống văn hóa và kỹ năng. Phương án vận hành Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Avương dự kiến tổ chức giờ tự học buổi tối có giáo viên hướng dẫn, hoạt động thể thao, văn nghệ, rèn kỹ năng sống, đồng thời đưa những giá trị văn hóa Cơ Tu như dệt thổ cẩm, đánh cồng chiêng, múa tâng tung da dá và nhạc cụ dân tộc vào hoạt động ngoài giờ. Không gian nội trú giữ vai trò giáo dục, giúp học sinh hình thành nền nếp, kỹ năng tự phục vụ, gắn bó với văn hóa cộng đồng.
Theo ông Lưu Văn Khương, Phó Chủ tịch UBND xã Avương, khi điều kiện học tập, ăn ở và chăm sóc được tổ chức tập trung, học sinh ở những thôn xa sẽ duy trì việc học ổn định hơn, giáo viên thuận lợi trong quản lý, hỗ trợ từng em. Việc chăm lo tốt cho học sinh từ bậc tiểu học, THCS được kỳ vọng tạo nền tảng nâng chất lượng giáo dục, chuẩn bị nguồn nhân lực tại chỗ và gắn trường học với đời sống vùng biên.
Vận hành bằng trách nhiệm
Đối với thành phố Đà Nẵng, việc đưa 6 trường tại Hùng Sơn, Tây Giang, Avương, Đắc Pring, La Dêê và La Êê vào hoạt động được triển khai theo kế hoạch chung, cùng yêu cầu xây dựng công trình, trang thiết bị, nhân lực và chăm sóc học sinh phải nối được với nhau trước ngày khai giảng. Tại cuộc họp ngày 6/8, lãnh đạo thành phố yêu cầu chủ đầu tư huy động tối đa nguồn lực, rà soát tiến độ dự án, ưu tiên bàn giao trước khối lớp học, bếp, nhà ăn. Các trường được yêu cầu hoàn thành trước ngày 25/8, bổ sung thiết bị còn thiếu theo nhu cầu.
Sở Giáo dục và Đào tạo được giao hoàn thiện kế hoạch vận hành chung của 6 trường, thống nhất chương trình khai giảng và phương án các trường, đồng thời thành lập 6 đoàn công tác liên ngành do lãnh đạo sở làm tổ trưởng, với đại diện các ngành xây dựng, tài chính, nội vụ, y tế, nông nghiệp và môi trường cùng ban quản lý dự án. Các đoàn kiểm tra từng trường, xác định công việc đã hoàn thành, phần việc cần tiếp tục, đơn vị chịu trách nhiệm và thời điểm hoàn thành. Ngành giáo dục được giao xét tiếp nhận 19 chỉ tiêu giáo viên tiểu học, THCS để kịp bố trí giảng dạy trong năm học mới.
Các xã và ban giám hiệu đi sâu vào những việc gắn với đời sống học sinh. Đồng phục, trang thiết bị thiết yếu phục vụ 6 trường phải được chuẩn bị trước ngày 25/8. Địa phương lựa chọn đơn vị có năng lực cung cấp thực phẩm, tổ chức nấu ăn an toàn. Sở Y tế phối hợp ngành giáo dục xây dựng phương án y tế học đường, hướng dẫn sơ cấp cứu, chăm sóc ban đầu, xử lý học sinh đau ốm, kiểm tra an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường và phòng chống dịch bệnh...
Những yêu cầu này cho thấy năm học đầu tiên của 6 trường vùng biên sẽ huy động sự phối hợp của nhiều lực lượng. Trường nội trú vận hành từ sáng đến đêm, giáo viên và nhân viên cùng theo dõi việc học, bữa ăn, giấc ngủ, sức khỏe, an toàn và tâm lý học sinh. Gia đình tiếp tục đồng hành, còn chính quyền, lực lượng y tế, công an, các đoàn thể địa phương trở thành những mắt xích hỗ trợ thường xuyên. Khi hệ thống này vận hành ổn định, một môi trường giáo dục mới sẽ được hình thành, là những điểm sáng trên hành trình phát triển của các địa phương vùng biên. Đây cũng là nền tảng để nâng chất lượng dân trí, chuẩn bị nguồn nhân lực tại chỗ, củng cố an sinh và tạo sức bật mới cho quá trình phát triển lâu dài ở miền núi.