Từ quản lý đến quản trị trường học

Vai trò của người đứng đầu

Ngày 1/9 tới, các cơ sở giáo dục sau sắp xếp sẽ chính thức đi vào hoạt động. Trong khi học sinh gần bước vào năm học mới, các trường học trên địa bàn thành phố đồng thời chuẩn bị cho một thay đổi lớn hơn: chuyển từ mô hình quản lý quen thuộc sang mô hình quản trị trường học quy mô lớn: nhiều cơ sở, nhiều đầu việc và nhiều kỳ vọng hơn.

Tại phường Liên Chiểu, Trường THCS Nguyễn Lương Bằng dự kiến hợp nhất với Trường THCS Nguyễn Bá Phát, hình thành đơn vị trường mới khoảng 88 lớp với gần 4.000 học sinh.

Theo thầy Huỳnh Duy Linh, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Lương Bằng, điều thay đổi lớn nhất không phải là giảm đầu mối quản lý mà là sự chuyển dịch từ tư duy “quản lý giáo dục” sang “quản trị nhà trường”.

Trong mô hình mới khi trường có nhiều cơ sở, nhiều điểm trường và số lượng giáo viên tăng lên, vai trò của người đứng đầu chuyển dần từ điều hành sang lãnh đạo chiến lược, phân quyền và kiểm soát chất lượng.

Thầy Linh cho rằng, phó hiệu trưởng không còn là người hỗ trợ hiệu trưởng mà phải có năng lực quản trị tại cơ sở được phân công phụ trách. Cùng với đó, tổ trưởng chuyên môn sẽ tham gia sâu hơn vào công tác điều hành, được giao trách nhiệm rõ ràng, minh bạch và sát thực tiễn hơn.

Tại phường Sơn Trà, Trường THCS Phạm Ngọc Thạch dự kiến hợp nhất với Trường THCS Nguyễn Chí Thanh quy mô 64 lớp với hơn 2.603 học sinh.

Thầy Lê Anh Đồng, Hiệu trưởng Trường THCS Phạm Ngọc Thạch nhìn nhận mô hình trường học sau hợp nhất vừa có thuận lợi, vừa có thách thức. Thuận lợi là tận dụng tốt hơn cơ sở vật chất, tinh gọn khối văn phòng và tạo điều kiện cho bồi dưỡng học sinh, đổi mới dạy học.

Nhưng khi hoạt động trải rộng trên nhiều cơ sở, việc bố trí giáo viên, điều hành chuyên môn và phối hợp công việc trở nên phức tạp hơn. Theo đó cần xây dựng một cơ chế vận hành mới cho toàn trường. Khi đội ngũ đông hơn, các quyết định chuyên môn phải được thống nhất, thông tin phải lưu thông nhanh hơn và người quản lý phải có khả năng kết nối nhiều nhóm giáo viên ở nhiều cơ sở khác nhau.

Phát huy vai trò đội ngũ chuyên môn

Mô hình trường học sau sáp nhập yêu cầu tổ trưởng có khả năng dẫn dắt chuyên môn, tổ chức, kết nối đội ngũ và hỗ trợ quản lý ở cơ sở. Bên cạnh tham mưu xây dựng kế hoạch giáo dục, tổ trưởng còn có trách nhiệm đề xuất phân công giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn và giáo viên văn hóa.

Cô Huỳnh Thị Thu Nguyệt, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lê Đình Chinh (phường Hòa Cường) cho rằng, với sự điều chỉnh này, tổ trưởng chuyên môn không còn chỉ thực hiện công việc do ban giám hiệu giao mà phải chủ động tham mưu, tổ chức và điều phối hoạt động chuyên môn. Khi được giao quyền chủ động nhiều hơn, trách nhiệm đối với các quyết định chuyên môn cũng lớn hơn.

Trong mô hình trường có nhiều cơ sở, mỗi cơ sở có một phó hiệu trưởng phụ trách. Tuy nhiên, phó hiệu trưởng không thể cùng lúc bao quát toàn bộ công việc chuyên môn và những vấn đề phát sinh tại cơ sở. Vì vậy, tổ trưởng chuyên môn trở thành lực lượng hỗ trợ quan trọng trong việc nắm tình hình và điều hành công việc hằng ngày.

Thầy Nguyễn Thanh Bão, Tổ trưởng Tổ Khoa học tự nhiên Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Trà Nam (xã Trà Linh) cho rằng điểm đáng chú ý trong các yêu cầu mới là tính tự chủ của tổ trưởng được nâng lên. Tổ trưởng phải tham mưu trực tiếp cho nhà trường về phân công giáo viên, xây dựng kế hoạch dạy học và chủ động tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ.

Ở góc độ dài hạn, việc hình thành các trường quy mô lớn cũng tạo ra cơ hội cho sinh hoạt chuyên môn. Trước đây, giáo viên giữa các trường ít có điều kiện trao đổi sâu; nay một tổ chuyên môn có thể tập hợp hàng chục giáo viên cùng thảo luận, thống nhất nội dung chuyên môn và lan tỏa kinh nghiệm hiệu quả hơn. Việc tập huấn, bồi dưỡng cũng có thể thực hiện theo một đầu mối thống nhất, tiết kiệm thời gian và nguồn lực.

Tuy nhiên, quy mô lớn không tự động tạo ra chất lượng cao mà phụ thuộc vào năng lực quản trị của đội ngũ lãnh đạo và khả năng vận hành của các tổ chuyên môn.

NHẬT HẠ