Tìm thấy chủ nhân bức ảnh chụp năm 1968 dưới mộ liệt sĩ tại Tam Thái
ĐNO - Bức ảnh chân dung tìm thấy tại Nghĩa trang liệt sĩ Tam Thái đã được xác định là của bà Nguyễn Thị Hanh (tỉnh Bắc Ninh). Tấm ảnh được chụp năm 1968 để tặng người chú ruột là liệt sĩ Nguyễn Văn Hậu trước khi ông vào Nam chiến đấu, góp phần quan trọng vào việc xác minh danh tính liệt sĩ.
Kết nối thông tin
Suốt những ngày diễn ra Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, cựu chiến binh Nguyễn Tiến Đãi không một ngày ngơi nghỉ. Ông ngược xuôi cùng thân nhân liệt sĩ, rà soát, đối chiếu thông tin với các lực lượng chức năng nhằm xác định danh tính, sớm đưa các anh, các chị “trở về nhà” nhanh nhất có thể. Ông
Từ Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, xã Chiên Đàn và Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng đang tìm kiếm, có ghi: Tại phần mộ số 104, hàng thứ 3 thuộc Nghĩa trang liệt sĩ Tam Thái, lực lượng chức năng đã phát hiện một số di vật được an táng cùng liệt sĩ.
Chúng gồm một bảng kim loại khắc rõ dòng chữ "THÀ HY SINH TẤT CẢ, QUYẾT KHÔNG LÀM NÔ LỆ", một chiếc ví có ảnh chân dung người phụ nữ đã mờ theo năm tháng, vỏ chai dầu và một số vật dụng cá nhân khác. Thông tin về hình ảnh hiện vật sau đó được đăng tải trên báo chí.
Từ hồ sơ do gia đình cung cấp, cựu chiến binh Nguyễn Tiến Đãi đã đối chiếu với các nguồn tài liệu lưu trữ từ Sư đoàn 2 (Quân khu 5), Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng và Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Bắc Ninh để xác định danh tính: Liệt sĩ Nguyễn Văn Hậu, sinh năm 1930, nguyên quán Nam Sơn, Quế Võ, Hà Bắc.
Nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, ông nhập ngũ tháng 6/1968 và vào Nam cuối năm đó, biên chế tại đơn vị C5, D2, E1, F2 (Đại đội 5, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 1, Sư đoàn 2). Ngày 14/5/1969, ông hy sinh khi chiến đấu tại Kỳ Nghĩa (xã Tam Dân, huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam); đơn vị an táng ông tại Khánh Thượng, Kỳ Nghĩa, Tam Kỳ, Quảng Nam, nay thuộc thôn Long Khánh, xã Phú Ninh, thành phố Đà Nẵng.
Chuyện của chủ nhân tấm ảnh
Trao đổi qua điện thoại, bà Nguyễn Thị Hanh vỡ òa trong hạnh phúc. Bà nhớ mãi ngày nghe tin người chú ruột Nguyễn Văn Hậu lên đường vào Nam chiến đấu. Trước lúc đi, ông đã lập gia đình với bà Nguyễn Thị Duy và có 4 người con (3 gái, 1 trai), trong đó con gái đầu lòng tên là Nguyễn Thị Nụ.
Ngày ấy, bà Nguyễn Thị Hanh (sinh năm 1954, khi đó mới 14 tuổi) cùng chị Nụ rủ nhau ra phố chợ chụp một tấm ảnh lưu niệm để tặng chú làm kỷ niệm. Bức ảnh được chụp vào năm 1968.
Sau khi người chú vào Nam, bà Hanh cũng tình nguyện lên đường đi thanh niên xung phong. Điều đặc biệt là chồng bà, ông Trần Văn Bẻ, nhập ngũ cùng ngày với cựu chiến binh Nguyễn Tiến Đãi.
Hôm ấy trời đổ mưa rất to, bà mặc chiếc áo cánh chụp chung một tấm hình với con gái liệt sĩ là chị Nguyễn Thị Nụ. Bức ảnh kỷ niệm ấy cũng đã được trao cho người chú ruột trước giờ lên đường.
Khi ấy, bà được biết những người lính vào Nam chiến đấu thường mang theo ảnh Bác Hồ, các văn nghệ sĩ hoặc người thân yêu. Những bức ảnh của người thân là sợi dây kết nối thiêng liêng với hậu phương.
Hình ảnh gia đình, cha mẹ, vợ con hay người thương đã giúp vơi đi nỗi nhớ nhà, tiếp thêm động lực để họ sống, chiến đấu và hẹn ngày đoàn tụ. Đó là những món quà tinh thần vô giá giúp người lính giữ trọn sự lạc quan giữa bom đạn ác liệt.
Sau này bà mới biết chú ruột đã hy sinh tại chiến trường Quảng Nam, nhưng khi cất công tìm kiếm, bia mộ tại nghĩa trang lại khuyết danh, không khắc tên liệt sĩ Nguyễn Văn Hậu.
Phần hài cốt, bức ảnh cùng các di vật phát hiện tại nghĩa trang, kết hợp với thông tin từ gia đình, là những nguồn tư liệu vô giá. Chúng góp phần củng cố dữ liệu, mở ra manh mối quan trọng để từng bước xác minh chính xác danh tính của liệt sĩ.
Bà cùng gia đình rất mong các cơ quan chức năng sớm xác minh thông tin để liệt sĩ Nguyễn Văn Hậu có thể trở về đất mẹ trong thời gian sớm nhất. Nơi quê nhà, những người thân yêu vẫn đang ngày đêm mong ngóng.