Chung tay xây dựng nếp sống văn minh
Từ những phong tục từng gây tốn kém, trở thành gánh nặng cho nhiều gia đình, các địa phương đang kiên trì vận động người dân thay đổi cách tổ chức việc cưới, việc tang theo hướng gọn nhẹ, tiết kiệm, nhưng vẫn giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp.
Tại xã Avương, việc xây dựng nếp sống văn minh được triển khai bằng nhiều cách làm phù hợp với phong tục và điều kiện thực tế của người dân. Ông Alăng Lênh, Bí thư Chi bộ thôn Chơrlang, xã Avương cho biết: “Trước đây, nhiều gia đình quan niệm đám cưới phải tổ chức lớn, đông người, ăn uống nhiều ngày mới thể hiện được sự chu đáo. Nhưng thực tế có những gia đình sau đám cưới lại phải mất nhiều năm để trả nợ”.
Trong việc tang, có những đám kéo dài gần cả tuần, con cháu phải nghỉ làm, nghỉ học để phục vụ tang lễ, tiếp khách. Việc ăn uống kéo dài, sử dụng rượu, bia quá mức làm phát sinh chi phí, ảnh hưởng đến sản xuất và sinh hoạt của gia đình. Từ thực tế đó, xã Avương xác định công tác tuyên truyền, vận động là giải pháp quan trọng để từng bước thay đổi nhận thức. Nội dung xây dựng nếp sống văn minh được triển khai thông qua các cuộc họp thôn, sinh hoạt của Mặt trận, đoàn thể và gắn với Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”.
Mới đây, tại thôn Chơrlang ra mắt mô hình Khu dân cư “Đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc, văn minh”. Việc ra mắt gắn với các mục tiêu cụ thể trong đó có tiêu chí xây dựng nếp sống văn minh từ việc tang, việc cưới. Đây là mô hình được chọn làm điểm để triển khai, sau đó nhân rộng tại 11 khu dân cư còn lại trên địa bàn xã.
Theo ông Lưu Văn Khương, Phó Chủ tịch UBND xã Avương, địa phương không đặt vấn đề xóa bỏ phong tục truyền thống mà hướng đến việc giữ gìn những giá trị tốt đẹp, đồng thời thay đổi những tập quán không còn phù hợp. Đối với việc tang, địa phương vận động người dân tổ chức nghi lễ phù hợp, gọn nhẹ, tiết kiệm; hạn chế kéo dài nhiều ngày, sử dụng rượu bia quá mức; việc ăn uống chủ yếu trong phạm vi gia đình, dòng họ, đồng thời bảo đảm vệ sinh môi trường và thực hiện mai táng đúng quy hoạch.
Tại xã Nông Sơn, xây dựng nếp sống văn minh cần bắt đầu từ sự đồng thuận của mỗi gia đình, dòng tộc và cộng đồng. Ở thôn Đại Bình, khi có người qua đời, Ban điều hành Hội trợ tang cùng các hội viên hỗ trợ gia đình dựng rạp, chuẩn bị lễ tang, đón khách viếng và phối hợp tổ chức an táng. Cách làm này giúp gia đình giảm chi phí, công sức trong lúc tang gia.
Hội trợ tang còn xây dựng đội tổng mục âm công thế hệ trẻ, tạo sự tiếp nối giữa các thế hệ trong gìn giữ nét văn hóa của quê hương. Trong việc cưới, người dân được vận động tổ chức gọn nhẹ, phù hợp điều kiện gia đình, hạn chế phô trương; việc tang vẫn giữ sự trang nghiêm nhưng tiết kiệm, từng bước bỏ những tập tục không còn phù hợp như rải vàng mã, tiền thật trên đường đưa tang.
Ông Phan Thanh Tuyền, Trưởng thôn Đại Bình chia sẻ, cưới, tang gắn với phong tục đã có từ lâu nên muốn thay đổi không thể nóng vội mà phải kiên trì vận động từ từng gia đình, dòng tộc. “Điều gì là nét đẹp thì mình giữ, còn những thủ tục rườm rà, tốn kém thì nên giảm bớt. Khi người dân hiểu việc thay đổi là để đám cưới vẫn vui, đám tang vẫn trang nghiêm mà gia đình bớt được gánh nặng thì họ sẽ đồng thuận”, ông Tuyền nói.
Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Nông Sơn Phan Thị Ngọc Dung cho rằng, trong vận động thực hiện nếp sống văn minh, tiếng nói của trưởng thôn, trưởng tộc, người cao tuổi và những người có uy tín trong cộng đồng rất quan trọng. “Họ là những người gần dân, hiểu phong tục, hoàn cảnh của từng gia đình nên cách vận động cũng gần gũi và dễ tạo sự đồng thuận. Việc thay đổi những tập quán chưa phù hợp cần được thực hiện kiên trì, trên cơ sở tôn trọng những giá trị văn hóa tốt đẹp, để người dân hiểu, đồng thuận và tự giác thực hiện”, bà Dung nói.