Các quốc gia triển khai chiến lược đối phó bệnh cận thị ở trẻ em
ĐNO - Số lượng trẻ em mắc bệnh cận thị trên toàn thế giới tăng mạnh trong những năm qua với tốc độ nhanh hơn bao giờ hết. Trước thực trạng này, nhiều quốc gia chủ động triển khai các chiến lược quy mô lớn nhằm bảo vệ thị lực cho thế hệ tương lai.
Cận thị gia tăng nhanh trên toàn cầu
Cận thị, một vấn đề về thị lực vốn thường gặp ở người lớn tuổi, hiện ảnh hưởng đến ngày càng nhiều trẻ em.
Dữ liệu công bố trên trang tin The Conversation cho thấy cận thị đã tác động đến khoảng 35% trẻ em trên toàn thế giới. Các nhà nghiên cứu dự báo tỷ lệ này sẽ tăng lên 40% vào năm 2050, tương đương với hơn 740 triệu trẻ em mắc bệnh.
Hiện tượng này đặc biệt gia tăng nghiêm trọng ở lứa tuổi thanh thiếu niên. Dự báo đến năm 2050, hơn 50% người trong độ tuổi từ 13 - 19 sẽ bị cận thị.
Theo The Guardian, một số nghiên cứu chỉ ra rằng việc dành quá nhiều thời gian cho các hoạt động nhìn gần như đọc sách và làm việc trên máy tính, cùng với dành quá ít thời gian cho các hoạt động ngoài trời là những nguyên nhân chính làm gia tăng đáng kể số lượng trẻ em bị cận thị.
Tình trạng cận thị không chỉ gây bất tiện trong sinh hoạt, học tập và làm việc khi phải phụ thuộc vào kính mắt, mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro y tế nghiêm trọng.
Đặc biệt, cận thị dễ gây biến chứng nguy hiểm như xuất huyết võng mạc, tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể, nhược thị dẫn đến giảm thị lực trầm trọng gây mù lòa.
Chiến lược cấp quốc gia
Nhận thấy cận thị sẽ ảnh hưởng đến thế hệ tương lai, nhiều quốc gia đã tăng cường các chiến lược hỗ trợ nhằm ngăn chặn căn bệnh này.
Theo The Guardian, chính quyền Đài Loan (Trung Quốc) đã triển khai sáng kiến “Tian-tian 120” vào năm 2010. Theo đó, trẻ em được khuyến khích dành ít nhất 120 phút ngoài trời mỗi ngày như một “yếu tố” để bảo vệ mắt.
Nỗ lực này giúp giảm tỷ lệ cận thị ở học sinh tiểu học từ hơn 50% xuống còn 46% chỉ trong vài năm, đảo ngược xu hướng gia tăng liên tục trong suốt một thập kỷ trước đó.
Tại Trung Quốc, “Kế hoạch toàn diện về phòng chống cận thị” ban hành năm 2018 quy định trẻ em phải cho mắt nghỉ ngơi 10 phút sau mỗi 30 phút thực hiện các hoạt động nhìn gần (đọc sách, viết bài, sử dụng thiết bị điện tử) trong giờ học.
Theo CGTN, từ tháng 8/2021, cơ quan quản lý nước này áp đặt quy định trẻ em chỉ được chơi game trực tuyến một giờ mỗi ngày vào các ngày thứ Sáu, thứ Bảy, Chủ nhật và ngày lễ, nhằm kiểm soát tình trạng nghiện game và giảm thời gian tiếp xúc với ánh sáng xanh.
Trong khi đó, Nhật Bản và Singapore là những quốc gia đi đầu trong công tác sàng lọc cận thị học đường.
Luật Sức khỏe và An toàn học đường của Nhật Bản quy định kiểm tra thị lực hằng năm cho toàn bộ học sinh trên cả nước từ năm 1958, trở thành một trong những chương trình kiểm tra thị lực trường học lâu đời nhất thế giới.
Singapore duy trì việc thực hiện khám sàng lọc định kỳ hằng năm cho trẻ từ lứa tuổi mẫu giáo đến tiểu học, cũng như kết hợp áp dụng sớm các liệu pháp can thiệp tiên tiến.
Tại châu Âu, Luật Giáo dục cơ bản của Phần Lan quy định bắt buộc trẻ có 15 phút nghỉ giải lao ngoài trời sau mỗi 45 phút học tập.
Tương tự, Hà Lan triển khai chương trình kiểm tra thị lực cho trẻ ở 3 mốc quan trọng: 3 tuổi, 3 tuổi 9 tháng và 5 - 6 tuổi.
Nghiên cứu theo dõi dọc kéo dài 7 năm tại Rotterdam chứng minh phương pháp sàng lọc nhiều lần này giúp giảm hơn một nửa tỷ lệ mắc chứng nhược thị dai dẳng so với các nhóm dân cư không có chương trình sàng lọc bài bản.
Song song với các biện pháp y tế và giáo dục, xu hướng siết chặt thời gian sử dụng thiết bị điện tử đang lan rộng. Một số quốc gia như Úc, Indonesia, Na Uy và Pháp ban hành luật cấm trẻ em dưới 15 - 16 tuổi sử dụng mạng xã hội cũng là một bước cần thiết để bảo vệ mắt.