Cảnh báo từ học máy: Dùng mạng xã hội vượt quá 150 phút mỗi ngày làm tăng nguy cơ trầm cảm
Phân tích dữ liệu từ 183.000 người cho thấy việc sử dụng mạng xã hội quá 2,5 giờ mỗi ngày làm tăng tỷ lệ trầm cảm thêm 17% sau mỗi giờ tiếp xúc trên không gian số.
Việc dành nhiều thời gian truy cập vào các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Instagram hay TikTok đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống thường nhật. Tuy nhiên, ranh giới giữa việc giải trí thông thường và nguy cơ ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tâm thần vừa được làm rõ qua một nghiên cứu quy mô lớn đăng tải trên tạp chí Mental Health Research.
Mô hình học máy giải mã mối liên hệ giữa thời gian trực tuyến và tâm lý
Công trình do các nhà khoa học tại Đại học Cincinnati phối hợp cùng Đại học Northwestern thực hiện, dựa trên việc ứng dụng các mô hình học máy để phân tích tập dữ liệu của hơn 183.000 người trưởng thành tại Mỹ trong suốt 11 năm. Mục tiêu nhằm đánh giá mối tương quan giữa tần suất tiếp xúc với các phương tiện truyền thông trực tuyến và trạng thái tinh thần của người dùng.
Kết quả xử lý dữ liệu đã chỉ ra một cột mốc đáng chú ý: ở ngưỡng dưới 150 phút (khoảng 2,5 giờ) mỗi ngày, việc sử dụng mạng xã hội gần như chưa tạo ra tác động tiêu cực đáng kể nào đến tâm lý. Ngược lại, khi người dùng vượt qua ngưỡng thời gian này, tỷ lệ xuất hiện cảm xúc buồn bã và các dấu hiệu cảnh báo trầm cảm bắt đầu tăng cao một cách rõ nét.
Quy luật gia tăng nguy cơ sau cột mốc 2,5 giờ
Tính chuẩn xác của phát hiện này vẫn được bảo toàn sau khi nhóm nghiên cứu đã hiệu chỉnh và kiểm soát các biến số nhân khẩu học như độ tuổi, giới tính, trình độ học vấn và mức thu nhập. Sau cột mốc 2,5 giờ, cứ mỗi giờ sử dụng mạng xã hội tăng thêm mỗi ngày, khả năng người dùng tự báo cáo về triệu chứng trầm cảm lại tăng tương ứng khoảng 17%.
Xu hướng gia tăng nguy cơ này duy trì ổn định xuyên suốt 11 năm thu thập dữ liệu và không suy giảm ngay cả khi loại trừ các yếu tố biến động tâm lý đặc thù trong giai đoạn đại dịch COVID-19.
Những giới hạn nghiên cứu và khuyến nghị kiểm soát hành vi
Mặc dù cung cấp bằng chứng rõ ràng về mối liên hệ tương quan, các tác giả nghiên cứu lưu ý rằng kết quả chưa đủ cơ sở để khẳng định việc lướt mạng xã hội là nguyên nhân trực tiếp gây ra trầm cảm. Nghiên cứu chưa theo dõi một nhóm đối tượng cố định liên tục, đồng thời chưa phân định ranh giới giữa việc tiêu thụ nội dung thụ động và hành vi chủ động tương tác, nhắn tin trên nền tảng số.
Đánh giá về vấn đề này, Giáo sư danh dự Martin Block nhận định mạng xã hội là công nghệ mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng tiềm ẩn nhiều tác động bất lợi nếu thiếu sự kiểm soát. Người dùng được khuyến cáo chủ động theo dõi thời lượng sử dụng thiết bị, thiết lập giới hạn hợp lý và kịp thời điều chỉnh nếu nhận thấy bản thân thường xuyên trực tuyến quá 2,5 giờ mỗi ngày kèm theo các dấu hiệu suy giảm tinh thần kéo dài.