Nâng cao chất lượng cuộc sống người dân
Với người dân miền núi, điều quan tâm nhất từ các dự án, chương trình mục tiêu quốc gia không gì khác ngoài kết quả cụ thể mang lại cho đời sống và kinh tế gia đình.
Thước đo kết quả thực chất
Năm 2025, xã Phước Chánh giải ngân hơn 27,8 tỷ đồng trong tổng số hơn 37,8 tỷ đồng vốn được giao thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, đạt tỷ lệ 73,56%.
Tỷ lệ giải ngân là chỉ số quan trọng để đánh giá tiến độ thực hiện dự án. Tuy nhiên, đây chưa phải là kết quả cuối cùng mà địa phương hướng đến. Điều quan trọng hơn chính là chất lượng thụ hưởng của người dân từ chương trình.
Ông Lê Đình Tài, Chủ tịch UBND xã Phước Chánh cho biết, trong điều kiện chính sách mới, cần chuyển mạnh từ cách đánh giá dựa vào đầu vào, tiến độ và tỷ lệ giải ngân sang đánh giá kết quả thực chất mà chương trình tạo ra cho người dân và địa bàn. Cách tiếp cận này đặc biệt cần thiết với vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Bởi cùng một khoản đầu tư, chi phí đưa công trình hoặc chính sách đến một địa bàn miền núi có thể cao hơn nhiều so với khu vực thuận lợi. Địa hình chia cắt, dân cư phân tán, thời tiết bất lợi, mùa vụ sản xuất và năng lực cán bộ cơ sở... đều tác động đến tiến độ.
Vì thế, nếu chỉ nhìn vào tỷ lệ giải ngân, rất khó đánh giá đầy đủ những nỗ lực của cơ sở cũng như hiệu quả thực tế đối với người dân. Vấn đề quan trọng hơn là nguồn lực đã đến đúng đối tượng chưa và sau đầu tư, cuộc sống người dân thay đổi thế nào.
“Ở Phước Chánh, nguồn lực dành cho các chương trình mục tiêu quốc gia thời gian qua được phân bổ trên nhiều lĩnh vực. Năm 2026, nguồn vốn chuyển sang có hơn 1,7 tỷ đồng dành cho phát triển sản xuất nông - lâm nghiệp bền vững, phát huy thế mạnh từng vùng để sản xuất hàng hóa theo chuỗi giá trị; hơn 3,5 tỷ đồng dành cho hạ tầng thiết yếu phục vụ sản xuất và đời sống. Qua đó góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều còn 32,32%”, ông Tài chia sẻ.
Đặc thù của miền núi là người dân có thể được hỗ trợ sản xuất, nhưng nếu giao thông khó khăn, chi phí vận chuyển cao thì sản phẩm sẽ khó cạnh tranh. Ngược lại, hạ tầng được đầu tư nhưng không gắn với sinh kế và sản xuất thì hiệu quả kinh tế không thể phát huy hết giá trị.
Sự linh hoạt trong hỗ trợ chính sách giúp người dân thụ hưởng ngày càng nhiều hơn, tạo động lực thúc đẩy kinh tế, ổn định đời sống tại các khu dân cư.
Đánh giá bằng mức độ hài lòng
Quy mô nguồn lực dành cho các chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn thành phố là rất lớn. Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, tổng kế hoạch vốn năm 2026 phân bổ cho các chương trình mục tiêu quốc gia hơn 963,3 tỷ đồng; trong đó, vốn đầu tư hơn 651,8 tỷ đồng, vốn sự nghiệp hơn 311,4 tỷ đồng. Bên cạnh đó, vốn các chương trình giai đoạn 2021 - 2025 chuyển nguồn sang năm 2026 hơn 1.339,2 tỷ đồng. Đến ngày 10/8/2026, đã giải ngân hơn 359,5 tỷ đồng.
Cùng với việc đẩy nhanh tiến độ, thành phố tiếp tục hoàn thiện cơ chế, cách thức tổ chức thực hiện chương trình theo hướng đồng bộ hơn. Tại 69 xã, phường đã thành lập và kiện toàn ban chỉ đạo chương trình mục tiêu quốc gia; Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng tổ chức 3 lớp tập huấn về cơ chế, chính sách với gần 800 người tham dự.
Trong quá trình tổ chức thực hiện, Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu bên cạnh việc theo dõi tiến độ giải ngân, cần tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát, đánh giá. Đồng thời tăng cường phối hợp trong công tác lấy ý kiến người dân khi công nhận địa phương đạt chuẩn nông thôn mới. Ngoài đối tượng thụ hưởng, người dân còn được vận động tham gia thực hiện chương trình; ý kiến của người dân được chú trọng trong đánh giá kết quả xây dựng nông thôn mới.
Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương ưu tiên nguồn vốn sự nghiệp cho các mô hình, dự án phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập; phát triển sản phẩm OCOP, du lịch nông nghiệp gắn với lợi thế từng vùng. Đối với vốn đầu tư, ưu tiên các công trình hạ tầng thiết yếu phục vụ sản xuất, dân sinh và các công trình liên thôn.
Đồng thời ưu tiên nguồn lực cho những tiêu chí nông thôn mới chưa đạt trước khi sử dụng để duy trì, nâng cao các tiêu chí đã đạt. Qua đó, nguồn lực được tập trung cho những nội dung còn khó khăn, hạn chế tình trạng đầu tư dàn trải, bảo đảm mọi nguồn lực đầu tư thực sự đến với người dân, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa miền núi và đồng bằng theo các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030.
Tại cơ sở, ông Briu Quân, Chủ tịch UBND xã Avương cho biết, mục tiêu của địa phương trong giai đoạn 2026 - 2030 không dừng ở việc hoàn thành các chỉ tiêu trên giấy, mà phải tạo chuyển biến rõ hơn về kinh tế, hạ tầng và đời sống.
Theo dự thảo nghị quyết của Đảng ủy xã Avương, địa phương đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành 100% tiêu chí xã nông thôn mới; tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người 6-7%/năm; tỷ lệ nghèo đa chiều dưới 15%; lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ đạt từ 50% trở lên.
“Để đạt những mục tiêu đó, Avương xác định phát triển kinh tế phải gắn với thế mạnh địa phương, trọng tâm là kinh tế rừng, phát triển nông nghiệp hàng hóa, dịch vụ và du lịch cộng đồng. Cùng với đó là hoàn thiện giao thông, thủy lợi, điện, nước, môi trường; nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, đào tạo nghề và giải quyết việc làm”, ông Quân nói.