Sân khấu tuổi học trò
ĐNCT - Một buổi tập hát, giờ mỹ thuật hay một khoảng sân dành cho thể thao có thể mở ra không gian khác trong đời sống học đường. Tại một số trường ở Đà Nẵng, các CLB đã trở thành nơi học sinh khám phá sở thích, rèn kỹ năng và tự tin thể hiện bản thân. Tuy nhiên, tại những trường vùng xa, cơ hội này vẫn hạn chế bởi thiếu giáo viên, phòng chức năng và trang thiết bị.
Cùng với việc mở rộng hoạt động rèn luyện thể thao, văn thể mỹ, điều quan trọng là bảo đảm mỗi học sinh đều có quyền lựa chọn và được tạo điều kiện theo đuổi điều mình yêu thích.
Khoảng sân đã mở
Ở Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi (phường Bàn Thạch) hoạt động CLB đã được duy trì khá nền nếp nhiều năm. Trường hiện có 5 CLB, gồm âm nhạc với 78 em, mỹ thuật 50 em, tiếng Anh 62 em, tin học 65 em và thể dục thể thao khoảng 300 em.
Tính chung mỗi năm có hơn 550 lượt học sinh tham gia, đăng ký theo sở thích, sở trường và năng khiếu. Giáo viên cơ bản đáp ứng việc hướng dẫn, phòng chức năng, thiết bị được tận dụng theo điều kiện hiện có.
Thầy Trần Khắc Hùng, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi cho biết, nhà trường khảo sát nhu cầu học sinh ngay từ đầu năm, sau đó bố trí giáo viên hướng dẫn, thời gian sinh hoạt và không gian phù hợp từng nhóm. Qua quá trình tham gia, giáo viên tiếp tục phát hiện những em có năng khiếu để bồi dưỡng, song việc lựa chọn CLB trước hết thuộc về học sinh.
“Có em thích hát, có em thích vẽ, có em chỉ mong được ra sân chơi một môn thể thao mình yêu thích. Khi được lựa chọn, các em tham gia tự nhiên, chủ động hơn và cũng bộc lộ rõ khả năng của mình. Nhà trường coi CLB là một phần của môi trường giáo dục, giúp học sinh có thêm trải nghiệm, rèn sự tự tin, khả năng hợp tác và tìm được lĩnh vực phù hợp với bản thân”, thầy Hùng nói.
Tại Trường THPT Chuyên Lê Thánh Tông (phường Hội An Tây) CLB văn nghệ và CLB mỹ thuật duy trì khoảng 50 thành viên nòng cốt. Học sinh đăng ký qua các đợt tuyển thành viên đầu năm, tự lên ý tưởng, xây dựng chương trình, phân công công việc, giáo viên âm nhạc, mỹ thuật hỗ trợ chuyên môn. “Forever be Youth” của CLB văn nghệ đã thành chương trình thường niên, còn CLB Hạc duy trì vẽ, thiết kế, làm đồ thủ công và tham gia các sân chơi mỹ thuật ở địa phương và thành phố.
Thầy Phan Lê Minh Bảo, Bí thư Đoàn Trường THPT Chuyên Lê Thánh Tông cho rằng, quyền chủ động khiến học sinh gắn bó với hoạt động lâu hơn. “Khi được tự lên ý tưởng, tự tổ chức và chịu trách nhiệm với phần việc của mình, các em tham gia bằng tâm thế rất khác. Có em đã có năng khiếu, có em bắt đầu chỉ vì thích hát, thích vẽ và muốn thử sức. Sau một thời gian, các em tự tin hơn, biết làm việc với nhau, biết đứng trước tập thể, đồng thời dần nhận ra điều mình thực sự hứng thú”, thầy Bảo chia sẻ.
Thêm những lựa chọn
Trường THCS Huỳnh Thúc Kháng (xã Quế Phước) đang duy trì hoạt động nghệ thuật trong điều kiện còn nhiều hạn chế. Năm học 2025-2026, khi còn hoạt động với mô hình 2 cấp Tiểu học và THCS, trường thiếu biên chế giáo viên, một giáo viên âm nhạc bậc tiểu học được phân công dạy cả hai cấp và chưa có phòng âm nhạc riêng. CLB mỹ thuật sinh hoạt chiều thứ Sáu hằng tuần, học sinh vẫn phải mang dụng cụ từ nhà đến trường.
Phòng chức năng riêng cho mỹ thuật chưa có, giá vẽ thiếu miếng kê tranh, trường chưa có tủ chuyên dụng để trưng bày sản phẩm. Nhiều phụ huynh còn khó khăn nên chi phí mua màu, cọ, giấy vẽ, kéo, hồ dán cũng là khoản phải cân nhắc. Giáo viên tận dụng vật liệu phế thải do học sinh tìm kiếm để làm sản phẩm 2D, giữ cho buổi sinh hoạt được duy trì đều đặn.
Thầy Đoàn Văn Sinh, Hiệu trưởng Trường THCS Huỳnh Thúc Kháng cho biết, có nhiều khó khăn nhưng học sinh rất thích vẽ, hát, múa, bóng đá, bóng chuyền, cầu lông. “Các em có nhu cầu thật và giáo viên cũng rất cố gắng duy trì những hoạt động đang có. Tuy nhiên, để phát huy tốt lĩnh vực này, nhà trường cần bố trí giáo viên chuyên trách các môn nghệ thuật, phòng chức năng, tủ trưng bày sản phẩm, họa cụ, nhạc cụ cùng nguồn kinh phí ổn định để duy trì. Có đủ những điều kiện tối thiểu, học sinh vùng xa sẽ có thêm lựa chọn, giáo viên cũng thuận lợi hơn khi xây dựng hoạt động đều đặn”, thầy Sinh nói.
Đó cũng là thực trạng chung của nhiều trường vùng sâu, vùng xa của thành phố. Với những trường còn thiếu điều kiện như vậy, việc mở rộng CLB cần đi từng bước, bắt đầu ở những hoạt động học sinh thực sự yêu thích, tận dụng giáo viên và không gian hiện có, sau đó bổ sung thiết bị, phòng chức năng và kinh phí. Thời gian sinh hoạt cũng phải tính kỹ để giờ trải nghiệm giữ được sự nhẹ nhàng, tránh trùng lịch học chính khóa hoặc kéo dài khiến giáo viên, học sinh thêm mệt.
Thầy Phan Lê Minh Bảo, Bí thư Đoàn Trường THPT Chuyên Lê Thánh Tông khẳng định: “Việc tạo điều kiện phải nhìn vào học sinh có tham gia một cách hứng thú và duy trì. CLB nên là nơi học sinh thấy thoải mái khi bước vào. Các em có thể đàn, hát, vẽ, thiết kế, tự làm một chương trình và học cách chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình. Kinh nghiệm của chúng tôi là bắt đầu từ đam mê thật của học sinh, để các em chủ động sáng tạo, giáo viên hỗ trợ chuyên môn và nhà trường bố trí thời gian phù hợp. Khi các em đến bằng sự tự nguyện, sân chơi ấy mới có thể sống lâu và trở thành một phần đáng nhớ của quãng đời đi học”.