Kích hoạt nội lực, đưa công nghiệp nông thôn phát triển bền vững
Thành phố Đà Nẵng triển khai đồng bộ cơ chế, chính sách khuyến công đặc thù, tạo đà cho các cơ sở công nghiệp nông thôn tiếp cận cơ hội phát triển bền vững.
Kích hoạt nội lực, đưa công nghiệp nông thôn phát triển bền vững
Thành phố Đà Nẵng triển khai đồng bộ cơ chế, chính sách khuyến công đặc thù, tạo đà cho các cơ sở công nghiệp nông thôn tiếp cận cơ hội phát triển bền vững.
Trợ lực từ cơ chế, chính sách
Tiếp nối vai trò đồng hành
Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Sở Công Thương cùng Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại Đà Nẵng đã chủ động bám sát thực tế, thiết kế các đề án “đúng và trúng” nhằm trợ lực kịp thời cho doanh nghiệp.
Theo ông Đinh Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại Đà Nẵng, năm 2025, với nguồn vốn khuyến công địa phương hơn 6,4 tỷ đồng, đơn vị đã hiện thực hóa 12 đề án ứng dụng máy móc tiên tiến (gần 3,2 tỷ đồng), 5 mô hình tư vấn sản xuất sạch hơn (hơn 1,4 tỷ đồng); công nhận 22 sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp thành phố; hỗ trợ bảo hộ sở hữu công nghiệp, thiết kế bao bì và đưa hơn 30 lượt doanh nghiệp tham gia các hội chợ lớn tại Hà Nội, Ninh Bình, Tây Ninh, Đồng Nai...
Đã hiện thực hóa 12 đề án ứng dụng máy móc tiên tiến (gần 3,2 tỷ đồng), 5 mô hình tư vấn sản xuất sạch hơn (hơn 1,4 tỷ đồng) và công nhận 22 sản phẩm tiêu biểu.
Tiếp tục triển khai 29 đề án đổi mới công nghệ, 3 mô hình sản xuất sạch, 5 đề án bao bì thương hiệu và 5 chương trình hội chợ triển lãm.
Bước sang năm 2026, chương trình tiếp tục được giao 10,8 tỷ đồng để triển khai 29 đề án đổi mới công nghệ, 3 mô hình sản xuất sạch, 5 đề án bao bì thương hiệu và 5 chương trình hội chợ triển lãm.
Hiệu quả của chính sách không chỉ đo đếm bằng số tiền ngân sách hỗ trợ, mà còn ở khả năng huy động nguồn lực xã hội, thay đổi tư duy sản xuất của các chủ thể. Dù nguồn kinh phí hỗ trợ không quá lớn so với tổng mức đầu tư của doanh nghiệp, hợp tác xã, nhưng chương trình khuyến công đã phát huy trọn vẹn vai trò “vốn mồi” ban đầu. Đây là nguồn vốn tiếp thêm niềm tin để các cơ sở mạnh dạn bỏ vốn đối ứng, đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp tích cực vào tiến trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông thôn.
Minh chứng rõ nét nhất là câu chuyện của Hợp tác xã Bà Ba Hội và Công ty CP Quốc tế Trường Xuân. Bên cạnh việc đầu tư hàng chục tỷ đồng cho nhà máy sản xuất của các chủ thể để đạt chuẩn HACCP, ISO, FDA, nguồn vốn khuyến công tuy chỉ hỗ trợ một phần nhỏ kinh phí máy móc thiết bị nhưng đã trở thành điểm tựa kịp thời.
Một điển hình khác là Công ty TNHH Mỹ Phương Food (phường Hòa Khánh). Được sự hỗ trợ từ nguồn vốn khuyến công thành phố năm 2025, doanh nghiệp đầu tư thêm hệ thống 3 thiết bị, máy móc mới, gồm: máy đóng gói khay xếp hông túi; máy dò kim loại A&D; máy in thùng với tổng vốn đầu tư gần 728 triệu đồng.
Bà Mai Thị Ý Nhi, Giám đốc công ty chia sẻ, 7 sản phẩm OCOP đạt chuẩn 4 sao, 5 sao của Mỹ Phương Food hiện đã xuất khẩu mạnh sang 20 thị trường khó tính của châu Âu, châu Mỹ và châu Á. Đơn vị không ngừng đổi mới và cải tiến công nghệ, nỗ lực đầu tư dây chuyền sản xuất với hệ thống máy móc, thiết bị hiện đại, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường.
“Đòn bẩy” từ chính sách
Sự ra đời của Nghị quyết số 58/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố Đà Nẵng được xem là “cú hích” để thay đổi tư duy khuyến công trên địa bàn thành phố. Đó là, chuyển dịch từ hỗ trợ sản xuất nhỏ lẻ, gia công thô sang phát triển sản phẩm lưu niệm, đưa sản phẩm công nghiệp nông thôn trở thành một mắt xích trong chuỗi giá trị dịch vụ du lịch chất lượng cao. Cùng với đó, thành phố cam kết bố trí nguồn lực ngân sách ổn định khoảng 35 tỷ đồng/năm, bảo đảm tính liên tục và nhất quán dài hạn để doanh nghiệp yên tâm lập kế hoạch đầu tư.
Nghị quyết số 58/2026/NQ-HĐND mang đến những định mức hỗ trợ thiết thực khi dành tới 30% chi phí xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật (tối đa 1 tỷ đồng) cùng 100% chi phí đào tạo thợ giỏi, nghệ nhân (tối đa 300 triệu đồng) nhằm gìn giữ bản sắc làng nghề truyền thống gắn với tư duy thiết kế hiện đại.
Chính sách còn giải quyết bài toán chi phí cho doanh nghiệp thông qua mức hỗ trợ 50% kinh phí sản xuất thử mẫu mới và 50% giá thuê mặt bằng tại các cụm công nghiệp hay điểm trưng bày bán hàng lưu niệm. Đặc biệt, để nâng tầm sức cạnh tranh trong kỷ nguyên số, nghị quyết cam kết tài trợ 100% kinh phí ứng dụng công nghệ thông tin, mã QR/mã vạch, xây dựng website, đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử cùng mức hỗ trợ đăng ký nhãn hiệu tối đa 35 triệu đồng…
Dành tới 30% chi phí xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật (tối đa 1 tỷ đồng) nhằm gắn liền bản sắc làng nghề với thiết kế hiện đại.
Tài trợ 100% chi phí đào tạo thợ giỏi, nghệ nhân (tối đa 300 triệu đồng) giúp duy trì nguồn nhân lực chất lượng cao.
Hỗ trợ 50% kinh phí sản xuất thử mẫu mới và 50% giá thuê mặt bằng tại cụm công nghiệp, điểm bán hàng lưu niệm.
Hỗ trợ đăng ký nhãn hiệu tối đa 35 triệu đồng để doanh nghiệp an tâm phát triển thương hiệu bền vững.
Đặc biệt, cam kết tài trợ 100% kinh phí ứng dụng công nghệ thông tin, mã QR/mã vạch, xây dựng website và đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử.
Theo ông Đinh Văn Phúc, định hướng hiện nay, Đà Nẵng ưu tiên các đề án có vốn đối ứng cao, tạo giá trị gia tăng lớn, giải quyết nhiều việc làm cho lao động và có khả năng lan tỏa trong chuỗi cung ứng. Trọng tâm hỗ trợ sẽ xoay quanh tự động hóa, chuyển đổi số, tiết kiệm năng lượng và sản xuất sạch hơn, gắn chặt với phát triển sản phẩm OCOP, làng nghề và chế biến thực phẩm. Đồng thời, thành phố đẩy mạnh kết nối thương mại điện tử, kênh phân phối du lịch và thị trường xuất khẩu để mở rộng đầu ra cho sản phẩm địa phương.
Theo Sở Công Thương, để các chính sách thực sự đi vào đời sống, ngành công thương đang tập trung đổi mới theo hướng linh hoạt và gần doanh nghiệp hơn. Trọng tâm là chủ động tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp với thực tiễn; đa dạng hóa các kênh thông tin để chính sách đến được với từng cơ sở sản xuất. Ngành cũng đẩy mạnh cải cách hành chính, số hóa quy trình tiếp nhận và phê duyệt đề án ngay trên hệ thống website, giúp doanh nghiệp đăng ký thuận tiện, minh bạch. Bên cạnh đó, việc lồng ghép linh hoạt nguồn vốn khuyến công với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội địa phương và tăng cường phối hợp liên ngành sẽ tạo ra sức mạnh tổng hợp, giúp các chính sách hỗ trợ phát huy tối đa hiệu quả.
Thúc đẩy sản xuất, tạo động lực tăng trưởng
Tiếp sức sản xuất
Cuối năm 2025, Công ty TNHH Châu Đà (Khu công nghiệp Hòa Cầm) được hỗ trợ hơn 200 triệu đồng từ nguồn kinh phí khuyến công của thành phố để xây dựng mô hình thí điểm về áp dụng sản xuất sạch hơn trong công nghiệp. Ông Tô Tấn Trung Dũng, Giám đốc Công ty TNHH Châu Đà cho biết, từ vốn đối ứng của doanh nghiệp và nguồn kinh phí khuyến công, Châu Đà mạnh dạn đầu tư 2 thiết bị công nghệ mới thay thế cho các máy móc cũ vốn tiêu hao nhiều năng lượng và năng suất thấp.
Qua thời gian vận hành thực tế, máy móc mới giúp tăng năng suất sản phẩm lên gấp rưỡi, nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng thời giảm khoảng 20 - 30% lượng điện năng tiêu thụ. Đây là động lực quan trọng giúp doanh nghiệp chủ động thử nghiệm và chuyển đổi sang mô hình sản xuất sạch hơn, hiệu quả hơn.
Thời gian tới, doanh nghiệp sẽ bố trí dây chuyền sản xuất bài bản, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về chuyển đổi xanh và số để mời gọi các đối tác lớn đến đánh giá và mở ra nhiều cơ hội hợp tác mới. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương về mặt bằng sản xuất và các nguồn vốn ưu đãi dành cho ngành công nghiệp phụ trợ.
Cũng hướng tới mục tiêu sản xuất sạch hơn, Công ty CP Việt - Séc đã đầu tư hệ thống máy móc thí điểm sản xuất sạch với máy bào và 1 máy tiện CNC 5 trục, với tổng giá trị hơn 2 tỷ đồng. Nhằm tiếp sức cho doanh nghiệp, thành phố đã hỗ trợ đơn vị thụ hưởng chính sách khuyến công 2 lần vào năm 2023 và 2025 với tổng kinh phí hỗ trợ 599 triệu đồng. Ông Phan Thanh Minh, Phó Giám đốc Công ty CP Việt - Séc nhìn nhận, sau khi đầu tư máy móc mới, doanh nghiệp đã giảm được nhân công đứng máy, giảm gần như toàn bộ hao hụt trong quá trình cắt và môi trường làm việc của người lao động được cải thiện. Qua đó, doanh nghiệp được các đối tác là chủ đầu tư, nhà thầu tin tưởng giao dự án, tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất.
Tương tự, Hợp tác xã Quế Trà My Minh Phúc (xã Trà My) cũng được thụ hưởng chính sách khuyến công 2 lần. Cụ thể, hỗ trợ đầu tư máy móc nấu tinh dầu quế 400 triệu đồng và hỗ trợ đầu tư máy làm trà túi lọc 200 triệu đồng. Nhờ đó, hợp tác xã có điều kiện nâng quy trình sản xuất kinh doanh, nâng cao chất lượng hàng hóa, cải tiến mẫu mã, tăng khả năng cạnh tranh, mở rộng thị trường.
Đổi mới chính sách
Trên cơ sở hỗ trợ của năm 2026, chương trình khuyến công địa phương được xem là nguồn lực quan trọng để tiếp tục đồng hành với các cơ sở công nghiệp nông thôn trong quá trình nâng cao năng suất và sức cạnh tranh.
Bà Đỗ Việt Hồng, Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại Đà Nẵng nhìn nhận, phần lớn các cơ sở công nghiệp nông thôn hiện vẫn có quy mô nhỏ, hạn chế về vốn, công nghệ, quản trị và thị trường. Vì vậy, kinh phí khuyến công không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ tài chính mà còn tạo động lực để doanh nghiệp và cơ sở sản xuất mạnh dạn đầu tư vốn đối ứng, đổi mới máy móc, thiết bị và nâng cao hiệu quả sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh cho các cơ sở công nghiệp nông thôn. Từ nguồn hỗ trợ ban đầu, nhiều đơn vị đã tiếp tục đầu tư thêm vốn, cải tiến công nghệ, tiết kiệm năng lượng và mở rộng quy mô sản xuất.
Đồng thời, trên cơ sở Nghị định số 235/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định số 45/2012/NĐ-CP về khuyến công, Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại sẽ ưu tiên các đề án có vốn đối ứng cao, tạo giá trị gia tăng và có khả năng nhân rộng trong chuỗi cung ứng. Cụ thể là đổi mới công nghệ, tự động hóa, chuyển đổi số, tiết kiệm năng lượng và sản xuất sạch hơn được xác định là những trọng tâm hỗ trợ trong thời gian tới. Cùng với sản xuất, khuyến công sẽ gắn chặt với phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, OCOP, sản phẩm làng nghề, thủ công mỹ nghệ và chế biến thực phẩm.
“Thời gian tới, trung tâm tập trung đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ số và nâng cao tính minh bạch trong triển khai chính sách sẽ giúp doanh nghiệp, cơ sở sản xuất tiếp cận các chương trình khuyến công nhanh chóng, thuận lợi và hiệu quả hơn; qua đó, góp phần tạo thu nhập cho người lao động, gìn giữ ngành nghề và hình thành các sản phẩm mang thương hiệu địa phương”, bà Hồng cho biết.
Nâng cao năng lực cạnh tranh
.jpg)
Từ những “điểm chạm” thực tế
Tại các hội chợ, triển lãm do các sở, ngành, địa phương tổ chức thời gian qua, sự hiện diện của các sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu đã tạo nên những dấu ấn đậm nét. Đây không chỉ là nơi bán lẻ sản phẩm mà còn là “điểm chạm” quan trọng để doanh nghiệp đo lường thị hiếu và tìm kiếm những cái bắt tay chiến lược.
Công ty CP Dược liệu Quảng Nam (xã Tam Xuân) là một trong những đơn vị tích cực trong các hoạt động này. Bên cạnh thế mạnh về nông dược liệu như đông trùng hạ thảo, nấm linh chi hay cà gai leo, đơn vị đang quảng bá sản phẩm sữa chua sấy thăng hoa Cody milk. Bà Trần Thị Minh Thúy, Phó Giám đốc công ty cho biết, Cody milk không chỉ đạt chuẩn OCOP 3 sao, mà còn vinh dự nhận giải thưởng Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp thành phố năm 2025.
Việc tham gia các sự kiện xúc tiến thương mại là “đòn bẩy” để doanh nghiệp tìm kiếm đối tác thay vì chỉ chú trọng doanh số bán lẻ tại chỗ. Hiện nay, sản phẩm đã có chỗ đứng nhất định tại thị trường Đà Nẵng, nhưng khát vọng của doanh nghiệp là thông qua các hội thảo bên lề để kết nối với những nhà phân phối có tiềm lực, từ đó mở rộng thị trường một cách bền vững và chuyên nghiệp hơn.
Trong khi đó, Công ty TNHH CaThiFood (phường Hội An Tây) mang đến thị trường bộ sản phẩm Mỳ Quảng cá lóc và Mỳ Quảng tôm thịt trứng cút đóng gói. Đạt chứng nhận công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp thành phố năm 2025, sản phẩm của CaThiFood thu hút sự chú ý đặc biệt của du khách.
Ông Trương Văn An, đại diện công ty bày tỏ: “Các không gian triển lãm do thành phố tổ chức giúp du khách trải nghiệm trực tiếp tinh hoa ẩm thực Đà Nẵng, từ đó họ yên tâm chọn mua làm quà. Bên cạnh các hoạt động kết nối giao thương, chúng tôi kỳ vọng thành phố tiếp tục có các chương trình hỗ trợ chuyên sâu để doanh nghiệp hoàn thiện nhà máy, nâng cấp chất lượng sản phẩm lên tầm cao mới”.
Ở phân khúc dược liệu, Hợp tác xã Quế Trà My Minh Phúc (xã Trà My) cũng đang khẳng định vị thế với bộ sưu tập gần 20 dòng sản phẩm từ cây quế bản địa. Bà Nguyễn Thị Kim Hoa, Trưởng phòng Kinh doanh của hợp tác xã cho biết, dù sản phẩm đã thâm nhập được vào các thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, nhưng trở ngại lớn nhất hiện nay là vẫn phụ thuộc vào các đại lý nhỏ lẻ.
“Mục tiêu của chúng tôi khi tham gia quảng bá là thiết lập hệ thống nhà phân phối chiến lược và tìm cơ hội kết nối trực tiếp với đối tác nước ngoài. Chỉ có như vậy, quế Trà My mới thực sự có thị trường bền vững và đủ sức xuất ngoại”, bà Hoa nói.
Sức bật từ chuyển đổi số
Nhận diện rõ những trở ngại của doanh nghiệp, Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại Đà Nẵng (Sở Công Thương) đã chủ động đổi mới phương thức hỗ trợ, trong đó xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm. Việc đưa sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu lên không gian số không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để tồn tại và phát triển.
Ông Đinh Văn Phúc, Phó Giám đốc trung tâm cho biết, đơn vị đã phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, địa phương để tăng cường kết nối cung - cầu cho các đơn vị sản xuất của thành phố. Điểm đột phá trong thời gian qua là việc chuyển dịch từ xúc tiến truyền thống sang mô hình kết hợp trực tiếp và trực tuyến. Các chương trình livestream bán hàng tại Hội chợ Xuân, Hội chợ Hàng Việt đã tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, giúp sản phẩm tiếp cận hàng triệu người tiêu dùng trên các nền tảng số, từ đó gia tăng doanh số một cách thực chất.
Không chỉ dừng lại ở việc quảng bá, trung tâm còn đóng vai trò “người dẫn đường” cho doanh nghiệp, hợp tác xã bước vào sân chơi thương mại điện tử. Các đơn vị được tư vấn, hướng dẫn từ khâu xây dựng gian hàng trực tuyến đến ứng dụng tiếp thị đa kênh. Theo ông Phúc, việc ứng dụng công nghệ đã làm thay đổi hoàn toàn tư duy của các chủ cơ sở sản xuất. Từ chỗ chỉ biết bán hàng qua kênh truyền thống, nay bà con đã làm chủ được các sàn thương mại điện tử, tận dụng mạng xã hội để kể câu chuyện về sản phẩm của mình.
Hoạt động xúc tiến thương mại số mang lại lợi ích kép: vừa giảm đáng kể chi phí quảng bá cho các đơn vị nhỏ lẻ, vừa tăng khả năng tương tác trực tiếp giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng. Đây cũng là cách để các sản phẩm nông thôn thích ứng nhanh chóng với xu hướng tiêu dùng hiện đại của giới trẻ và khách du lịch quốc tế.
Định hướng thời gian tới, Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại thành phố sẽ tiếp tục mở rộng các hội chợ trực tuyến, gian hàng số và kết nối giao thương trực tuyến xuyên biên giới. Đặc biệt, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong marketing và xây dựng thương hiệu số sẽ được đẩy mạnh thông qua các lớp đào tạo, tập huấn chuyên sâu cho các hộ sản xuất, hợp tác xã.
“Trung tâm sẽ tiếp tục đồng hành, làm cầu nối để doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số hiệu quả nhất. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một hệ sinh thái kinh tế số vững chắc, nơi các sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu của Đà Nẵng không chỉ đứng vững ở thị trường trong nước mà còn tự tin vươn tầm quốc tế”, ông Phúc cho hay.