Vì sao Apple tăng giá loạt iPhone đời cũ: Cơn sốt chip nhớ AI đẩy chi phí linh kiện leo thang

Trái ngược với quy luật thị trường công nghệ thông thường, Apple vừa điều chỉnh tăng giá niêm yết hàng loạt mẫu iPhone đời cũ tại thị trường Việt Nam cũng như trên phạm vi toàn cầu. Động thái bất thường này diễn ra ngay sau sự kiện ra mắt thế hệ iPhone mới vào ngày 9/9 tại Mỹ, phản ánh cuộc khủng hoảng chi phí linh kiện bán dẫn đang tác động trực tiếp đến chuỗi cung ứng phần cứng tiêu dùng.

Nghịch lý tăng giá thiết bị tiền nhiệm tại thị trường Việt Nam

Từ ngày 10/9, bảng giá trên website chính thức của Apple tại Việt Nam ghi nhận sự điều chỉnh tăng đáng kể đối với các dòng thiết bị đang lưu hành. Mức tăng dao động từ 2 triệu đến 4 triệu đồng tùy thuộc vào phiên bản và cấu hình bộ nhớ.

Cụ thể, iPhone 16 bản 128 GB tăng 2 triệu đồng, đưa mức giá niêm yết lên 24,99 triệu đồng. Trong khi đó, các thiết bị có dung lượng lưu trữ lớn hơn ghi nhận mức tăng mạnh hơn: iPhone 17 dung lượng 256 GB có giá mới là 28,99 triệu đồng, iPhone 17e đạt 21,99 triệu đồng và iPhone Air 256 GB lên mức 34,99 triệu đồng (đều tăng 4 triệu đồng so với trước). Với những phiên bản có dung lượng lưu trữ lớn hơn, số tiền tăng thêm cũng cao hơn.

Tại hệ thống các đại lý ủy quyền chính thức của Apple (AAR), bảng giá cũng bắt đầu được cập nhật theo hướng điều chỉnh của hãng. Dù vậy, một số đơn vị vẫn duy trì mức bán thực tế thấp hơn giá niêm yết của Apple từ 100.000 đồng đến vài triệu đồng tùy mẫu mã để cạnh tranh. Đáng chú ý, hai phiên bản cao cấp thế hệ trước là iPhone 17 Pro và iPhone 17 Pro Max đã chính thức bị rút khỏi hệ thống phân phối để nhường chỗ cho dòng iPhone 18 Pro và 18 Pro Max.

Áp lực kỹ thuật: Cơn sốt chip nhớ DRAM và NAND bùng nổ vì AI

Làn sóng điều chỉnh giá không chỉ giới hạn ở Việt Nam mà diễn ra trên diện rộng. Theo Washington Post, tại thị trường Mỹ, các thế hệ iPhone trước đồng loạt tăng khoảng 100 USD (iPhone 17 từ 799 USD lên 899 USD, iPhone 17e từ 599 USD lên 699 USD, iPhone Air từ 999 USD lên 1.099 USD). Tại Ấn Độ, TechCrunch ghi nhận mức tăng lên tới khoảng 20,5%.

Theo phân tích từ 9to5Mac, nguyên nhân cốt lõi của hiện tượng này bắt nguồn từ sự mất cân đối cung cầu linh kiện bán dẫn, cụ thể là hai thành phần then chốt: DRAM (bộ nhớ truy xuất ngẫu nhiên phục vụ xử lý dữ liệu tạm thời) và NAND Flash (bộ nhớ lưu trữ dữ liệu tĩnh). Khi các tập đoàn công nghệ lớn đẩy mạnh đầu tư hạ tầng trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI), nguồn cung chip nhớ toàn cầu bị thắt chặt nghiêm trọng.

Báo cáo từ đơn vị nghiên cứu thị trường TrendForce chỉ ra rằng giá chip nhớ dung lượng 256 GB đã tăng gần 400% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng phi mã này làm xáo trộn hoàn toàn cơ cấu giá thành sản xuất (BOM) của các thiết bị điện tử di động.

Hạn mức hấp thụ chi phí và tác động đến dải sản phẩm mới

Trước khi đợt điều chỉnh diễn ra, ban lãnh đạo Apple đã công khai cảnh báo về gánh nặng này. Trong cuộc phỏng vấn với WSJ vào tháng 6, cựu CEO Tim Cook thừa nhận chi phí linh kiện leo thang buộc công ty phải cân nhắc lại chính sách giá, đồng thời xác nhận Apple không còn khả năng tự hấp thụ toàn bộ chi phí phát sinh từ chip nhớ và bộ nhớ lưu trữ. Đến cuối tháng 7, ông ví von thị trường chip nhớ đang trải qua một biến động tựa như "trận lũ trăm năm có một" với tốc độ tăng giá theo cấp số nhân.

Trước iPhone, Apple đã tiến hành tăng giá các dòng máy tính Mac và máy tính bảng iPad. Xu hướng này tiếp tục chi phối dải sản phẩm phần cứng mới vừa trình làng:

• iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max: Có mức giá khởi điểm cao hơn 100 USD so với thế hệ iPhone 17 Pro tiền nhiệm.
• iPhone gập Duo: Thiết bị màn hình gập mới có mức giá khởi điểm từ 1.999 USD.
• iPhone 18 bản tiêu chuẩn: Dự kiến ra mắt vào mùa xuân năm 2027 với dự báo từ TrendForce rằng mức giá có thể tăng từ 10% đến 20%.

Việc điều chỉnh đồng thời cả sản phẩm mới lẫn các thế hệ máy tiền nhiệm đã phá vỡ thông lệ tiêu dùng quen thuộc, khi người dùng không còn cơ hội mua các dòng máy đời trước với mức giá giảm sâu như các chu kỳ phát hành sản phẩm trước đây.

PHỐ HỘI