Nâng tầm thương hiệu “Gà tre Đèo Le”
“Gà tre Đèo Le” là đặc sản gắn với vùng đất Quế Sơn, đã được đăng ký bảo hộ nhãn hiệu chứng nhận từ năm 2014. Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, việc chuyển giao chủ sở hữu, xác lập cơ chế quản lý mới và mở rộng vùng địa lý nhãn hiệu mở thêm cơ hội nâng tầm giá trị sản phẩm.
Giữ hương vị đặc trưng
Là một trong số các hộ chăn nuôi gà tre lâu năm tại xã Quế Sơn được cấp quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận “Gà tre Đèo Le”, ông Nguyễn Văn Công cho biết giá trị của gà tre Đèo Le trước hết là ở đặc tính của giống gà bản địa. Dù có trọng lượng nhỏ, gà tre có thịt săn chắc, thơm ngon và được người tiêu dùng ưa chuộng.
Gia đình ông Công nuôi thả vườn, để đàn gà tự do vận động dưới những gốc cây ăn quả. Khu vực chăn nuôi được xây tường bao, rào lưới kỹ càng; bên cạnh đó là khu vực ấp trứng bằng máy công nghiệp nhằm nhân giống. “Từ khi có nhãn hiệu “Gà tre Đèo Le” nổi tiếng thì khách du lịch cũng như người tiêu dùng trong và ngoài địa phương càng ưa chuộng. Người nuôi cũng vui vì đầu ra ổn định và giá cả tốt”, ông Công nói.
Theo ông Công, mỗi đợt ông nuôi khoảng 300 gà giống và hơn 500 con gà thịt. Gà nuôi hơn 4 tháng mới đạt trọng lượng tối đa khoảng 1,4kg. Thức ăn chủ yếu là rau, củ, thóc, cơm nguội. Giá gà thịt ở mức dao động từ 120.000 đồng - 150.000 đồng/kg, cao gấp đôi so với các giống gà thông thường. Sản phẩm còn được sơ chế, đóng gói hút chân không và chế biến thành nhiều món ăn như: gà luộc, gà nướng, gà hấp, gà kho, lẩu gà…
Tại nhà hàng Hương Cau (thôn Lộc Thượng 2, xã Quế Sơn), gà tre Đèo Le là một trong những sản phẩm tạo nên sức hút đối với thực khách. Theo đại diện nhà hàng, gà được nuôi thả vườn nên chân nhỏ, thịt dai, thơm ngon; nhiều thực khách sau lần đầu thưởng thức tiếp tục quay trở lại. Đây là sản phẩm nông nghiệp địa phương đã xây dựng nhãn hiệu chứng nhận, được thực khách ưa chuộng.
Duy trì hoạt động bảo hộ thương hiệu
“Gà tre Đèo Le” được Cục Sở hữu trí tuệ cấp Văn bằng bảo hộ nhãn hiệu chứng nhận số 237639 ngày 22/12/2014 cho chủ sở hữu trước đây là UBND huyện Quế Sơn. Tuy nhiên hiện nay mới có 7 cá nhân, hộ kinh doanh được cấp sử dụng đối với nhãn hiệu chứng nhận này.
Trong đó có 2 hộ ông Nguyễn Văn Công và Hoàng Văn Minh cung cấp gà giống, gà thịt còn sống; 3 nhà hàng kinh doanh sản phẩm gồm: Hương Cau, Vườn gió lưng Đèo, nhà hàng Phong Hiếu và Hợp tác xã Nông nghiệp Đèo Le, Hợp tác xã Nông nghiệp Quế Long đang hoạt động chăn nuôi gà tre. Hai hợp tác xã hiện có tổng số hơn 80 thành viên, tổng đàn khoảng 24.000 con. Đây là nền tảng quan trọng để tổ chức lại hoạt động sản xuất theo hướng liên kết, nâng cao chất lượng và mở rộng quy mô sản phẩm mang nhãn hiệu chứng nhận.
Theo khảo sát, trên địa bàn 5 xã là Quế Sơn, Quế Sơn Trung, Nông Sơn, Xuân Phú và Quế Phước đều có chăn nuôi và kinh doanh gà tre Đèo Le theo quy trình truyền thống. Trong đó, xã Quế Sơn là vùng trọng điểm chăn nuôi với khoảng 60 hộ chăn nuôi quy mô lớn, 2 cơ sở cung cấp gà giống, nhiều nhà hàng và quán ăn kinh doanh gà tre dọc Đèo Le. Đây cũng là nơi đặt trụ sở Hợp tác xã Nông nghiệp Đèo Le và Hợp tác xã Nông nghiệp Quế Long.
Năm 2023, tổng đàn gà tại địa bàn huyện Quế Sơn cũ là hơn 2,2 triệu con, trong đó có khoảng 30.000 con gà tre, sản lượng đạt khoảng 40.000kg/năm.
Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, việc xác lập chủ thể quản lý mới đối với nhãn hiệu “Gà tre Đèo Le” trở thành yêu cầu cần thiết. UBND xã Quế Sơn được đề xuất là chủ sở hữu mới, đồng thời là cơ quan quản lý nhãn hiệu chứng nhận “Gà tre Đèo Le”. Cùng với đó, khu vực địa lý được đề xuất mở rộng gồm 5 xã: Quế Sơn, Xuân Phú, Nông Sơn, Quế Sơn Trung và Quế Phước.
Bà Lê Thị Lập, Phó Chủ tịch UBND xã Quế Sơn cho biết, địa phương rất vui khi được đề xuất trở thành chủ sở hữu mới của nhãn hiệu “Gà tre Đèo Le”. Thời gian tới, xã sẽ chủ trì, phối hợp với 4 địa phương còn lại xây dựng quy chế quản lý, sử dụng nhãn hiệu theo hướng chặt chẽ; đồng thời khảo sát vùng nguyên liệu để từng bước hình thành chuỗi sản phẩm khép kín.
“Mở rộng địa lý không đồng nghĩa với nới lỏng tiêu chuẩn. Vùng càng rộng thì yêu cầu quản lý, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc càng phải chặt chẽ hơn”, bà Lập nói. Đồng thời cho biết, công tác quản lý sẽ tập trung vào nhiều khâu, từ nhân giống, chăn nuôi, tiêm phòng vaccine, kiểm soát dịch bệnh đến quản lý nguồn giống đầu vào và giám sát việc tuân thủ quy trình kỹ thuật của các hộ dân, hợp tác xã được cấp quyền sử dụng nhãn hiệu.
Theo bà Lê Thủy Trinh, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, gà tre Đèo Le là sản phẩm có thương hiệu, có danh tiếng và đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp nhãn hiệu chứng nhận từ năm 2014 cho chủ sở hữu trước đây là UBND huyện Quế Sơn. Sau khi huyện Quế Sơn chấm dứt hoạt động từ ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết số 1659/NQ-UBTVQH15, chủ thể đứng tên văn bằng bảo hộ không còn hoạt động với tư cách pháp nhân hành chính độc lập.
“Vì vậy, việc rà soát, xác định và chuyển giao quyền sở hữu mới đối với nhãn hiệu này là cần thiết. Đây không chỉ là yêu cầu bắt buộc nhằm bảo đảm tính liên tục của hiệu lực quản lý và khai thác nhãn hiệu chứng nhận sau sắp xếp đơn vị hành chính, mà còn là điều kiện cần thiết để tiếp tục duy trì hoạt động bảo hộ, cấp quyền sử dụng và kiểm soát chất lượng sản phẩm mang nhãn hiệu chứng nhận trên thực tế”, bà Trinh cho biết.