Cộng đồng cùng lên tiếng
ĐNCT - Hàng trăm tổ truyền thông được hình thành từ Dự án 8 ở miền núi Đà Nẵng giúp phụ nữ, trẻ em có thêm những người gần gũi để chia sẻ, cộng đồng cùng lên tiếng trước những vấn đề vốn âm thầm tồn tại trong đời sống thôn bản.
Chuyện nhà thành chuyện chung
Nhiều năm trước, bạo lực gia đình từng là nỗi ám ảnh đối với chị H.T.R. ở thôn 1, xã Trà Đốc. Chồng chị là anh N.V.V., sau giờ làm thường uống rượu. Những lần trở về trong men say, anh nóng giận, quát mắng rồi đánh vợ, đánh con. Gia đình có 5 người con, chuyện bạo lực kéo dài khiến chị R. chịu nhiều tổn thương, các con cũng bị ảnh hưởng đến việc học.
Bà Nguyễn Thị Nguyệt, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn 1 cho biết, ban điều hành Tổ truyền thông cộng đồng thôn đã gặp riêng từng người, phân tích trách nhiệm của người chồng, hướng dẫn người vợ tìm sự hỗ trợ khi cần. "Những trường hợp như gia đình chị R. phải đi lại nhiều lần, nói một lần rất khó thay đổi được. Chúng tôi gặp riêng người chồng khi đã tỉnh rượu, phân tích việc đánh vợ, đánh con là sai, nói rõ trách nhiệm theo pháp luật. Với người vợ, tổ động viên chị bình tĩnh, biết tìm người hỗ trợ khi chồng nóng giận. Sau mỗi lần can thiệp, chúng tôi luôn hỏi thăm để biết gia đình chuyển biến ra sao", bà Nguyệt nói.
Tổ truyền thông còn hướng dẫn gia đình tìm hiểu nguồn vốn vay chính sách, chương trình hỗ trợ chăn nuôi. Việc tuyên truyền được lồng ghép trong họp thôn, sinh hoạt chi hội và những lần đến thăm gia đình vào buổi tối. Những chuyện về chia sẻ việc nhà, trách nhiệm của người chồng, bảo vệ phụ nữ và trẻ em được trao đổi bằng ví dụ gần với đời sống.
Ở thôn Phước Công (xã Phước Chánh) em H.T.Q., học lớp 11 Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT Phước Sơn, từng đứng trước nguy cơ nghỉ học sau lớp 9. Q. mồ côi mẹ, gia đình khó khăn, cha em là ông H.V.N. cho rằng con gái ở miền núi học nhiều cũng không cần thiết.
Biết sự việc, Tổ truyền thông cộng đồng thôn Phước Công đến nhà vận động, phân tích để ông N. hiểu quyền học tập và cơ hội tương lai của con gái. Sau nhiều lần trò chuyện, ông đồng ý để Q. tiếp tục đến trường. Hội LHPN xã Phước Chánh phối hợp vận động nhà hảo tâm nhận đỡ đầu, hỗ trợ em 500.000 đồng mỗi tháng.
Giữ tiếng nói trong cộng đồng
Ở miền núi Đà Nẵng, 200 tổ truyền thông cộng đồng của Dự án 8. Tại Trà Đốc, hai xã Trà Đốc và Trà Bui cũ có 9 tổ với 81 thành viên. Bà Châu Thị Thắm, Chủ tịch Hội LHPN xã Trà Đốc cho biết, nội dung truyền thông được trao đổi bằng tiếng phổ thông và tiếng Ca Dong, lồng ghép trong họp thôn, sinh hoạt đoàn thể, qua loa kéo, nhóm Zalo và những lần đến hộ gia đình. Cách làm này phù hợp với nhịp sinh hoạt của người dân.
"Bà con hiểu rõ hơn hệ lụy của tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống đối với sức khỏe và tương lai con cái. Nam giới tham gia sinh hoạt nhiều hơn, biết chia sẻ việc nhà, hỗ trợ vợ làm ăn và giảm hành vi bạo lực. Có việc phải gặp riêng từng người, nói bằng ngôn ngữ họ quen nghe thì mới tạo được chuyển biến", bà Thắm khẳng định.
Sau khi sắp xếp từ 9 thôn còn 8 thôn từ ngày 1/7/2026, Hội LHPN xã Trà Đốc đang rà soát, kiện toàn ban điều hành các tổ theo địa bàn mới. Hoạt động tiếp tục được lồng ghép vào họp thôn, sinh hoạt chi bộ và các chi hội đoàn thể.
Tại xã Phước Chánh, Phước Chánh và Phước Công trước đây có 7 tổ truyền thông cộng đồng với 56 thành viên. Sau khi hai xã hợp nhất và sắp xếp từ 7 thôn còn 4 thôn, 7 tổ vẫn được duy trì. Tổ truyền thông thôn Phước Công 1 trước đây, nay thuộc thôn Phước Công, duy trì cách làm "đến từng hộ, nghe từng câu chuyện, cùng tìm giải pháp".
Bà Hồ Thị Trang, Chủ tịch Hội LHPN xã Phước Chánh cho biết, thành viên tổ gặp người dân tại nhà, dùng cách nói chuyện gần gũi, gắn với chuyện trong nhà để thuyết phục. Tổ góp phần thay đổi những suy nghĩ như việc nhà mặc nhiên thuộc về phụ nữ, phụ nữ ít được tham gia bàn chuyện kinh tế, gia đình ưu tiên cơ hội học tập và việc làm cho con trai. Khi có dấu hiệu tảo hôn, Hội phối hợp Mặt trận và các đoàn thể gặp gia đình, học sinh để vận động, cho các em ký cam kết.
"Sau một giai đoạn hoạt động, người dân đã cởi mở hơn khi nói về bình đẳng giới, bạo lực gia đình hay tảo hôn. Thời gian tới, chúng tôi sẽ củng cố lại những thành viên có kinh nghiệm, tăng kỹ năng tư vấn, kết nối dịch vụ và sử dụng công nghệ để nắm tình hình nhanh hơn. Tổ truyền thông phải tiếp tục là nơi người dân có thể tìm đến khi cần chia sẻ và hỗ trợ, như vậy những thay đổi đã có mới được duy trì lâu dài", bà Trang khẳng định.