Ứng phó với mưa bão: Cần chủ động lực lượng, phương tiện tại chỗ
ĐNO - Mùa mưa bão năm 2025, việc ứng phó với mưa bão, lũ lụt lớn tại các địa phương của Đà Nẵng còn gặp nhiều khó khăn, lúng túng. Nguyên nhân được xác định là thiếu lực lượng chuyên trách tại chỗ, cũng như phương tiện chuyên dụng khi xử lý khẩn cấp, cứu hộ cứu nạn.
Thiếu và yếu
Những đợt mưa lớn từ đêm 25/10 đến đầu tháng 11/2025, kết hợp với việc vận hành xả lũ điều tiết của các nhà máy thủy điện khiến mực nước sông Thu Bồn và sông Vu Gia dâng nhanh, gây ngập lụt diện rộng và kéo dài.
Hệ thống điện bị cắt để đảm bảo an toàn; nhiều người dân không thể sạc điện thoại do mất điện và thiếu máy phát, trong khi sóng viễn thông liên tục chập chờn.
Một người dân quê ở thôn Bảo An (xã Gò Nổi) đang làm việc ở xa, do không liên lạc được với cha mẹ nên vô cùng lo lắng, đã gọi điện nhờ chính quyền thôn cử lực lượng đến nhà nắm tình hình.
Tuy nhiên, giữa đêm tối, nước lũ dâng cao và chảy xiết, phương tiện cứu hộ chỉ có chiếc ghe nhỏ trong khi người lái chưa có kinh nghiệm nên không thể tiếp cận ngay.
Ông Trần Quang Khải - người từng có nhiều năm kinh nghiệm cứu hộ tại địa phương, chia sẻ rằng lực lượng xung kích trước khi sáp nhập xã rất dày dạn kinh nghiệm.
Trong khi đó, ở đợt lụt lớn cuối năm 2025, nước dâng cao chia cắt các khu dân cư, nhiều thành viên đội xung kích lại là thanh niên trẻ, chưa thạo bơi chèo. Nếu sử dụng phương tiện thô sơ di chuyển giữa dòng nước xiết trong đêm tối thì nguy cơ lật ghe là rất lớn.
Theo lãnh đạo nhiều xã, sau khi chuyển sang vận hành mô hình chính quyền hai cấp với địa bàn quản lý rộng hơn, công tác ứng phó khẩn cấp với mưa lũ lớn gặp rất nhiều khó khăn. Do tất cả các thôn đều bị ảnh hưởng, lực lượng và phương tiện tại chỗ không thể bao quát, hỗ trợ kịp thời.
Ông Phan Trung Phi, Chủ tịch UBND xã Thượng Đức cho biết lực lượng phòng thủ dân sự và ứng phó thiên tai tại xã hiện hoạt động kiêm nhiệm, không có cán bộ chuyên trách, dù khối lượng công việc lớn và yêu cầu ngày càng cao. Thành phần chủ yếu là cán bộ, công chức xã, dân quân và công an.
Trong khi đó, trang thiết bị, phương tiện cứu hộ vẫn thiếu thốn và chưa đồng bộ, đặc biệt là các phương tiện đường thủy như ca nô, xuồng máy.
Theo ông Nguyễn Hảo, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đại Lộc, trong mùa mưa bão năm 2025, địa phương hoàn toàn không có ca nô chuyên dụng để phục vụ công tác ứng phó và cứu hộ.
Nhiều thời điểm cấp bách, xã phải xin đi nhờ phương tiện của các lực lượng chức năng thành phố (nếu được hỗ trợ) nên rất bị động, còn ghe nhỏ chỉ có thể di chuyển trong phạm vi nội bộ thôn, xóm.
Cần chuẩn bị kỹ
Bước vào mùa mưa bão năm 2026, các địa phương đã chủ động triển khai phương án ứng phó thiên tai theo từng cấp độ, bám sát phương châm “4 tại chỗ”, đặc biệt chú trọng lực lượng, vật tư và phương tiện tại chỗ. Nhờ Ban Chỉ huy Quân sự xã đã được chính quy hóa, công tác chuẩn bị phương tiện tại chỗ cũng trở nên chu đáo và chuyên nghiệp hơn.
Thiếu tá Trương Đình A, Phó Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự xã Đại Lộc cho biết đơn vị đã trang bị 3 ca nô, 1 giỏ lái (xuồng máy miền Tây), 100 áo phao và 100 phao tròn.
Đồng thời, xã cũng cử 2 quân nhân và 2 dân quân tham gia khóa đào tạo, cấp chứng chỉ lái phương tiện thủy nội địa phục vụ công tác phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn do thành phố tổ chức.
Ông Nguyễn Hảo chia sẻ, ngay sau khi trận lụt lớn đầu tháng 11 rút, xã Đại Lộc đã trang bị hệ thống máy bộ đàm cầm tay cho các thôn.
Hiện tại, Thường trực Đảng ủy xã đang chỉ đạo tiếp tục cấp phát bộ đàm để đảm bảo cả Bí thư chi bộ và Trưởng thôn đều có thiết bị, giúp duy trì liên lạc thông suốt trong quá trình chỉ đạo, điều hành.
Bên cạnh đó, xã Đại Lộc còn trang bị thêm loa cầm tay, bổ sung áo phao, quần áo mưa, ủng và đèn pin cho các thôn. Về phương tiện cứu hộ, Công an xã hiện có 2 ca nô, đồng thời Hội Đồng hương xã Đại Lộc tại TP. Hồ Chí Minh sẽ hỗ trợ cho xã nhà 3 ca nô.
Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự xã sẽ trực tiếp điều phối lực lượng vận hành các phương tiện cứu hộ, cứu nạn này, quyết không để các thôn phải tự xoay xở.
Ông Phan Trung Phi cho biết, xã Thượng Đức đã kiện toàn lực lượng xung kích với 282 thành viên. Xã giao Ban Chỉ huy Quân sự chủ trì, phối hợp tham mưu ban hành quyết định thành lập Sở Chỉ huy phòng thủ dân sự thường trực tại UBND xã, đồng thời bố trí địa điểm và lực lượng ứng trực phù hợp với tình hình thực tế.
Địa phương cũng chủ động đề xuất bổ sung các phương tiện, vật tư thiết yếu còn thiếu nhằm bảo đảm khả năng ứng phó kịp thời ngay từ đầu theo phương châm tại chỗ.
Ban Chỉ huy Quân sự xã có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với Công an xã, các cơ quan, đơn vị và các thôn để tổ chức lực lượng ứng cứu, hỗ trợ sơ tán người dân đến nơi an toàn trong tình huống khẩn cấp. Xã Thượng Đức cũng cử 15 người tham gia khóa đào tạo và được cấp chứng chỉ lái phương tiện thủy nội địa để phục vụ công tác phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn.
Bên cạnh sự chủ động của địa phương, ông Lê Phan Minh, Chủ tịch UBND xã Vu Gia cho biết xã đã kiến nghị cấp có thẩm quyền và các cơ quan chuyên môn xem xét, bố trí nguồn lực đầu tư nâng cấp, sửa chữa các tuyến kè, công trình phòng chống thiên tai, đồng thời xây dựng và nâng cấp hệ thống cảnh báo lũ, cảnh báo ngập tại các khu vực xung yếu.
Xã cũng đề xuất hỗ trợ trang bị các phương tiện, thiết bị thiết yếu như xuồng cứu hộ, máy phát điện, máy cưa, áo phao, nhà bạt và các trang thiết bị chuyên dụng khác nhằm nâng cao năng lực phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn.