Fed tăng lãi suất, những chuyển động mới trên thị trường

Động thái này cho thấy cuộc chiến chống lạm phát vẫn là ưu tiên khi áp lực giá tại Mỹ chưa trở lại mức mục tiêu 2%.

Sức ép lạm phát chưa hạ nhiệt

Quyết định của Fed đánh dấu sự đảo chiều đáng chú ý so với giai đoạn nới lỏng trước đó. Sau chu kỳ tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát hậu đại dịch, Fed chuyển sang cắt giảm lãi suất trong năm 2025. Tuy nhiên, khi áp lực giá tiếp tục dai dẳng năm 2026, Ngân hàng Trung ương Mỹ một lần nữa phải sử dụng công cụ lãi suất để kiềm chế sức ép lạm phát.

Theo Fed, việc nâng lãi suất sẽ hỗ trợ đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2% trong thời gian phù hợp. Các nhà hoạch định chính sách cũng phát tín hiệu quá trình thắt chặt có thể chưa kết thúc. Theo TTXVN, dự báo kinh tế mới cho thấy, Fed nhiều khả năng còn ít nhất một lần tăng lãi suất nữa trong năm 2026.

Sức ép đối với Fed thể hiện rõ qua các số liệu lạm phát mới nhất. Theo Bộ Lao động Mỹ, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8/2026 tăng 0,4% so với tháng trước và tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước, bằng mức tăng của tháng 7/2026. CPI lõi, không bao gồm thực phẩm và năng lượng, tăng 0,3% trong tháng 8/2026 và tăng 2,4% so với cùng kỳ.

Đáng chú ý, giá năng lượng tăng 16,3% trong 12 tháng, trong đó giá xăng tăng mạnh và đóng góp đáng kể vào mức tăng CPI tháng 8.

Đáng chú ý, Fed tăng lãi suất trong khi nền kinh tế Mỹ vẫn duy trì sức chống chịu tương đối tốt. Fed nâng dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 lên 2,3%. Dữ liệu bán lẻ tháng 8/2026 cũng cho thấy doanh số tăng 1,2% so với tháng trước, mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 3/2026, cho thấy sức mua của người tiêu dùng vẫn tương đối vững.

Sự kết hợp giữa tăng trưởng còn ổn định và lạm phát cao đặt Fed trước bài toán khó: kiểm soát giá cả mà không tạo sức ép quá lớn lên hoạt động kinh tế.

Việc tăng lãi suất làm chi phí vay vốn tăng, từ tín dụng tiêu dùng, mua nhà đến đầu tư của doanh nghiệp. Nếu chính sách tiền tệ duy trì ở mức cao trong thời gian dài, các lĩnh vực nhạy cảm với lãi suất có thể chịu sức ép lớn hơn. Phản ứng của thị trường tài chính cho thấy, giới đầu tư đang điều chỉnh kỳ vọng đối với quỹ đạo chính sách tiền tệ của Mỹ.

Thị trường toàn cầu điều chỉnh kỳ vọng

Sau quyết định của Fed, chứng khoán Mỹ giảm điểm, trong khi giá vàng thế giới chịu sức ép trong bối cảnh đồng USD và lợi suất trái phiếu Mỹ tăng. Diễn biến này cho thấy thị trường nhanh chóng định giá lại khả năng lãi suất Mỹ tiếp tục được duy trì ở mức cao.

Tác động từ chính sách của Fed cũng vượt ra ngoài thị trường Mỹ. Mặt bằng lãi suất cao hơn có thể củng cố sức hấp dẫn của tài sản bằng USD, qua đó tạo sức ép lên các đồng tiền khác và làm tăng chi phí nhập khẩu đối với những nền kinh tế phụ thuộc vào hàng hóa định giá bằng USD.

Sự thay đổi trong chính sách tiền tệ của Mỹ cũng đặt các ngân hàng trung ương lớn trước những lựa chọn phức tạp hơn. Tại Nhật Bản, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) được thị trường kỳ vọng nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản, từ 1% lên 1,25%. Nếu được thực hiện, đây sẽ là mức cao nhất của BoJ trong hơn 3 thập niên.

Áp lực đối với BoJ đến từ lạm phát, đồng yen suy yếu và tác động của tỷ giá tới chi phí nhập khẩu. Tháng 7/2026, đồng yen giảm xuống mức thấp nhất trong gần 40 năm so với đồng USD, trong bối cảnh thị trường tiếp tục theo dõi khả năng Nhật Bản có những động thái nhằm hạn chế biến động tỷ giá quá mức.

Sau quyết định của Fed ngày 16/9, đồng yen tiếp tục chịu sức ép, phản ánh sự điều chỉnh của thị trường trước triển vọng chính sách tiền tệ Mỹ và Nhật Bản.

Trong bối cảnh đó, quyết định tăng lãi suất của Fed không chỉ nhằm xử lý áp lực giá trong nền kinh tế Mỹ mà còn cho thấy bài toán chính sách tiền tệ toàn cầu trở nên phức tạp hơn. Việc lạm phát chưa hoàn toàn được kiểm soát, trong khi tăng trưởng kinh tế vẫn duy trì, các ngân hàng trung ương phải cân bằng giữa yêu cầu ổn định giá cả, hỗ trợ tăng trưởng và hạn chế tác động lan tỏa tới thị trường tài chính.

THƯ LÊ