Thúc đẩy số hóa hộ kinh doanh
Trong bối cảnh kinh tế số trở thành động lực phát triển cốt lõi, việc đưa các hộ kinh doanh và tiểu thương vào “dòng chảy” công nghệ là yêu cầu cấp thiết; qua đó góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và xây dựng môi trường kinh doanh trên địa bàn thành phố công khai, minh bạch.
Thúc đẩy số hóa hộ kinh doanh
Trong bối cảnh kinh tế số trở thành động lực phát triển cốt lõi, việc đưa các hộ kinh doanh và tiểu thương vào “dòng chảy” công nghệ là yêu cầu cấp thiết; qua đó góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và xây dựng môi trường kinh doanh trên địa bàn thành phố công khai, minh bạch.
Khi địa phương đồng hành
Tích cực đồng hành
Mới đây, phường Tam Kỳ tổ chức tập huấn, đào tạo kỹ năng chuyển đổi số cho các cửa hàng, hộ kinh doanh trên địa bàn phường. Hiện số lượng hộ kinh doanh trên địa bàn là 2.506 hộ; phường đặt mục tiêu 90% số cửa hàng, hộ kinh doanh được tiếp cận, tham gia chương trình hỗ trợ chuyển đổi số và thực hiện khảo sát, đánh giá mức độ chuyển đổi số; 90% số hộ tham gia khảo sát được tư vấn, hướng dẫn sử dụng công cụ số phù hợp trong năm 2026.
Tỷ lệ hộ kinh doanh bán lẻ được tiếp cận kế hoạch CĐS.
Đạt 60,59% trong tổng số hơn 108.000 hộ thuộc phạm vi.
Đã được triển khai các giải pháp chuyển đổi số trực tiếp.
85/93 xã, phường đã ban hành kế hoạch triển khai thực tế.
Ông Bùi Tấn Công, Phó Chủ tịch UBND phường Tam Kỳ cho biết, tinh thần triển khai của phường là “Nhà nước đồng hành - doanh nghiệp hỗ trợ - Tổ Công nghệ số cộng đồng hướng dẫn - hộ kinh doanh chủ động thực hiện”, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo chứ không chạy theo hình thức. Theo đó, lực lượng Tổ công nghệ số cộng đồng chuyển mạnh từ tuyên truyền sang hướng dẫn và hỗ trợ tận nơi, giúp tiểu thương chủ động tiếp cận công nghệ, nâng cao hiệu quả kinh doanh và minh bạch hóa dòng tiền. Chuyển đổi số có thể bắt đầu từ những việc rất nhỏ và thiết thực như dùng mã QR thanh toán, hóa đơn điện tử, phần mềm quản lý…
Ghi nhận tại phường Hòa Cường, địa phương hiện có 7.097 hộ kinh doanh đang hoạt động. Phường phấn đấu đến hết năm 2026 có 90% số cửa hàng, hộ kinh doanh bán buôn, bán lẻ trên địa bàn được tiếp cận và tham gia chương trình hỗ trợ chuyển đổi số.
Ông Trương Thanh Dũng, Chủ tịch UBND phường Hòa Cường cho biết, để thúc đẩy kinh tế số và hỗ trợ các cửa hàng, hộ kinh doanh trên địa bàn, phường chủ động ứng dụng các nền tảng số trong quản lý, thanh toán, bán hàng và thương mại điện tử. UBND phường đã ký kết hợp tác với các doanh nghiệp công nghệ số và ngân hàng thương mại nhằm tạo điều kiện cho hộ kinh doanh tiếp cận trực tiếp các giải pháp công nghệ, từ đó chủ động lựa chọn công cụ phù hợp với nhu cầu thực tế về quản trị dữ liệu, thanh toán và marketing.
Cạnh đó, phường Hòa Cường hỗ trợ kết nối thị trường, đưa sản phẩm OCOP, sản phẩm đổi mới sáng tạo lên các nền tảng trực tuyến, phiên chợ thương mại điện tử và sự kiện xúc tiến thương mại. Đồng thời phường phối hợp với cơ quan thuế tổ chức các lớp tập huấn cập nhật chính sách, hướng dẫn kê khai điện tử và hỗ trợ các hộ có nhu cầu chuyển đổi lên doanh nghiệp, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển kinh tế bền vững.
Là một trong những địa phương có kết quả hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi số khá tích cực, xã Thăng Phú có 100% số cửa hàng, hộ kinh doanh trên địa bàn được tập huấn, tiếp cận các giải pháp hỗ trợ chuyển đổi số. Xã còn hỗ trợ 169/172 hộ kinh doanh thực hiện đăng ký website tên miền quốc gia “.vn” và hiện diện trên Hệ thống bản đồ số của thành phố, đạt tỷ lệ 98%.
Bà Nguyễn Thị Thu Sang, Phó Chủ tịch UBND xã Thăng Phú cho biết, thời gian tới, xã phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, các doanh nghiệp công nghệ số, ngân hàng, tổ chức cung cấp giải pháp số, triển khai hiệu quả các chương trình, chính sách hỗ trợ chuyển đổi số cho hộ kinh doanh.
Thúc đẩy số hóa
Những giải pháp nêu trên từ các địa phương là một trong những hoạt động cụ thể hóa Kế hoạch số 183/KH-UBND của UBND thành phố về triển khai hỗ trợ cửa hàng, hộ kinh doanh bán buôn, bán lẻ chuyển đổi số trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
Kế hoạch đặt mục tiêu năm 2026 có 90% số cửa hàng, hộ kinh doanh bán buôn, bán lẻ trên địa bàn thành phố được tiếp cận, tham gia kế hoạch; hỗ trợ các cửa hàng, hộ kinh doanh có nhu cầu đăng ký, sử dụng tên miền quốc gia “.vn” và các dịch vụ số đi kèm nhằm từng bước hình thành thương hiệu số và hiện diện trực tuyến. Qua đó góp phần vào chỉ tiêu, tổng giá trị thanh toán không dùng tiền mặt đạt trên 10 lần GRDP thành phố, thương mại điện tử trong tổng buôn bán lẻ hàng hóa là 10%.
Ngay sau khi kế hoạch ban hành, tháng 5/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp Bộ Công Thương và UBND thành phố công bố kế hoạch thí điểm hỗ trợ các cửa hàng, hộ kinh doanh bán buôn, bán lẻ chuyển đổi số trên địa bàn. Qua đó, hướng tới mục tiêu đưa Đà Nẵng thành mô hình kiểu mẫu về chuyển đổi số hộ kinh doanh, tạo cơ sở vững chắc nhân rộng toàn quốc, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế.
Theo Sở Khoa học và Công nghệ, qua hơn 4 tháng triển khai Kế hoạch số 183/KH-UBND và hoạt động ký kết, đã đạt một số kết quả bước đầu, như triển khai đưa sản phẩm OCOP và đặc sản Đà Nẵng lên nền tảng GRAB; đưa vào hoạt động Bản đồ số hộ kinh doanh và cửa hàng bán lẻ… Lũy kế đến nay, thành phố đã tiếp cận gần 66.000 cửa hàng, hộ kinh doanh bán buôn, bán lẻ, đạt 60,59% trong tổng số hơn 108 nghìn hộ thuộc phạm vi chương trình; hỗ trợ giải pháp chuyển đổi số cho 20.500 hộ. Về tiến độ tại cơ sở, 85/93 xã, phường (91,4%) đã ban hành kế hoạch hoặc tổ chức triển khai thực tế. Trong đó, 34 xã, phường đã tổ chức hội nghị, tập huấn và hỗ trợ tại địa bàn, tăng 8 địa phương so với cuối tháng 8.
Ông Nguyễn Thanh Hồng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cho biết, thời gian tới, sở tiếp tục phối hợp chặt chẽ với bộ, ngành Trung ương; sở, ban, ngành và các địa phương để đẩy mạnh triển khai đồng bộ giải pháp hỗ trợ hộ kinh doanh. Trong đó chú trọng công tác bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng số cho lực lượng Tổ công nghệ số cộng đồng để tiếp tục phát huy vai trò xung kích, hỗ trợ trực tiếp cho các tiểu thương tại từng địa phương.
Hiện đại hóa quản lý dòng tiền
Quản lý minh bạch
Kinh doanh trong lĩnh vực làm đẹp, chị Nguyễn Thanh Hiền, chủ hộ kinh doanh Hiền Spa (phường Hòa Khánh) cho biết, trước đây chị sử dụng tài khoản ngân hàng cá nhân để giao dịch, tuy nhiên trước yêu cầu phân loại dòng tiền để phục vụ khai báo thuế, chị chuyển sang sử dụng tài khoản ngân hàng của hộ kinh doanh.
Theo chị Hiền, đây không chỉ là yêu cầu phục vụ quản lý thuế, mà trước hết là nhu cầu của chính hộ kinh doanh. Việc tách bạch thu chi, ghi nhận đầy đủ giao dịch và hình thành dữ liệu tài chính rõ ràng giúp chủ hộ nhìn nhận chính xác hơn hiệu quả kinh doanh, đồng thời tạo cơ sở để tiếp cận các dịch vụ tài chính khác.
Trong khi đó, anh Nguyễn Văn Minh, chủ hộ kinh doanh Quốc Minh motor (phường Hòa Xuân) cho biết, từ khi cơ quan thuế áp dụng nộp thuế điện tử, cũng như thông báo về nghĩa vụ thuế qua ứng dụng Etax Mobile giúp anh nắm rõ các khoản thuế phát sinh, nghĩa vụ còn nợ hay số tiền đã nộp theo thời gian thực. Nhờ đó, cửa hàng tránh được tình trạng nộp muộn gây phát sinh tiền chậm nộp, đồng thời tiết kiệm tối đa thời gian di chuyển, chờ đợi so với làm việc trực tiếp tại cơ quan thuế như trước đây.
Đây là những lợi ích mà nhiều hộ kinh doanh cảm nhận được thời gian qua khi chuyển đổi số được đẩy mạnh. Theo Thuế thành phố Đà Nẵng, hiện có hơn 125 nghìn hộ kinh doanh đang hoạt động trên địa bàn, đặt ra yêu cầu về công tác quản lý hiện đại ngày càng cao. Tuy nhiên, số hóa quản lý hộ kinh doanh không đơn thuần là đưa thêm một ứng dụng vào sử dụng, mà là từng bước thay đổi phương thức quản lý: từ quản lý dựa nhiều vào hồ sơ, thủ tục sang dữ liệu, công nghệ và các nền tảng số.
Ông Bùi Khánh Toàn, Trưởng Thuế thành phố Đà Nẵng cho biết, một trong những giải pháp được Thuế thành phố tập trung triển khai là eTax Mobile. Thông qua ứng dụng này, hộ kinh doanh có thể chủ động tra cứu nghĩa vụ thuế, thực hiện các giao dịch thuế điện tử, kê khai, nộp thuế và theo dõi thông tin liên quan đến nghĩa vụ của mình ngay trên thiết bị di động. Bên cạnh eTax Mobile, Thuế thành phố cũng triển khai Bản đồ số hộ kinh doanh. Các ứng dụng giúp giảm thời gian, chi phí đi lại, giảm thao tác thủ công và từng bước hình thành một phương thức tương tác mới giữa cơ quan thuế với người nộp thuế.
Thúc đẩy hóa đơn điện tử
Bà Lê Thị Ni Ni, Giám đốc kinh doanh Văn phòng đại diện Công ty CP MISA tại Đà Nẵng (đơn vị phối hợp với cơ quan thuế triển khai hóa đơn điện tử) nhìn nhận, nếu eTax Mobile tạo ra kênh giao dịch điện tử giữa người nộp thuế và cơ quan thuế, thì hóa đơn điện tử góp phần hình thành dữ liệu điện tử ngay từ hoạt động bán hàng; khi kết hợp với thanh toán điện tử và các giải pháp quản lý bán hàng sẽ từng bước hình thành một phương thức kinh doanh minh bạch, hiện đại hơn. Đối với hộ kinh doanh, lợi ích cụ thể là giảm việc sử dụng và lưu trữ hóa đơn giấy, thuận tiện hơn trong giao dịch với khách hàng, đồng thời từng bước hình thành dữ liệu về hoạt động bán hàng.
Ông Bùi Khánh Toàn cho biết, qua quá trình triển khai, cơ quan thuế nhận thấy không phải hộ kinh doanh nào cũng có điều kiện, kỹ năng và khả năng tiếp cận công nghệ giống nhau. Đặc biệt, đối với những hộ quy quy mô nhỏ hoặc người lớn tuổi, việc làm quen với phần mềm, thiết bị, thao tác lập hóa đơn và quản lý dữ liệu điện tử trong thời gian đầu có thể còn nhiều bỡ ngỡ. Vì vậy, cơ quan thuế đã và đang phối hợp với ngân hàng, các tổ chức cung cấp giải pháp công nghệ và các đơn vị liên quan để giúp hộ kinh doanh tiếp cận những giải pháp phù hợp với quy mô và đặc thù hoạt động.
Thời gian tới, ngành thuế tập trung đẩy mạnh 3 định hướng lớn, gồm: tiếp tục hướng dẫn theo từng nhóm hộ kinh doanh và ngành nghề; chuẩn hóa và kết nối khai thác dữ liệu số; đồng thời chuyển hẳn từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ và đồng hành”. Cơ quan thuế sẽ phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, ngân hàng cùng các đơn vị công nghệ để xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện - từ hóa đơn điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, phần mềm bán hàng cho đến kê khai, nộp thuế điện tử.
Tiện ích, an toàn trong “ngôi nhà số”
Định danh trên môi trường số
Từ sự hỗ trợ của Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC), Tiệm bánh “Thanh” của chị Đinh Trần Dạ Anh (nằm trên đường Lý Thường Kiệt, phường Hải Châu) đã có diện mạo mới trên môi trường số tại địa chỉ “https://tiembanhthanh.biz.vn”. Với tên miền mới, website giới thiệu cửa hàng trở nên trực quan, sinh động, giúp thông tin về sản phẩm và tiệm dễ dàng tiếp cận khách hàng hơn.
Trước đây, chị Dạ Anh từng xây dựng website cho thương hiệu, song giao diện chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin cơ bản và chưa thực sự hấp dẫn. Điều này khiến việc tiếp cận khách hàng trên môi trường trực tuyến hạn chế và không hiệu quả.
Khi được VNNIC tại Đà Nẵng hỗ trợ, cửa hàng đã xuất hiện trên Bản đồ số hộ kinh doanh và đăng ký, kích hoạt thành công tên miền “.biz.vn”. Cạnh đó, chị còn được hỗ trợ những kiến thức, kỹ năng và giải pháp công nghệ phù hợp với hoạt động kinh doanh. Các vướng mắc về công nghệ đều được hướng dẫn, giải đáp kịp thời qua Tổng đài 1022 và lực lượng hỗ trợ cơ sở.
Được biết, từ ngày 2/9/2026, Bản đồ số hộ kinh doanh tại địa chỉ “https://hkd.danang.gov.vn” chính thức đưa vào hoạt động, giúp các hộ kinh doanh dễ dàng hiện diện trên môi trường số, tiếp cận khách hàng và sử dụng miễn phí các công cụ hỗ trợ chuyển đổi số. Chỉ sau 3 tuần (từ ngày 2-22/9), toàn thành phố đã có hơn 7.000 hộ kinh doanh đăng ký thành công tên miền “.biz.vn” và kích hoạt website, tạo thành mạng lưới địa chỉ số liên kết trực tiếp với điểm kinh doanh thực tế.
Ông Trần Ngọc Thạch, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cho biết, sở đã ban hành các văn bản hướng dẫn triển khai đến các xã, phường. Mỗi xã, phường sẽ thực hiện rà soát, giới thiệu đến các hộ kinh doanh để đăng ký nhu cầu khởi tạo website và tên miền cho hoạt động của hộ kinh doanh, gửi về sở tổng hợp.
Đồng thời phối hợp với Chi nhánh Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC) tại Đà Nẵng tổ chức tập huấn trực tuyến hướng dẫn UBND cấp xã sử dụng hệ thống quản trị bản đồ số và đăng ký khởi tạo website. Sở cũng thiết lập cơ chế theo dõi tiến độ hằng tuần trên Hệ thống báo cáo động của IOC (ioc.danang.gov.vn) và đưa kết quả triển khai chương trình vào tiêu chí chấm điểm người đứng đầu UBND các địa phương hằng tháng.
Ông Hoàng Xuân Hiếu, Trưởng Chi nhánh Trung tâm Internet Việt Nam tại thành phố Đà Nẵng hay, VNNIC đã trang bị cho mỗi hộ kinh doanh một hệ sinh thái số gồm: website gắn với tên miền quốc gia “.vn”, chứng thư bảo mật SSL. Website chính là “ngôi nhà số” ổn định, lâu dài do chính hộ kinh doanh làm chủ, không bị phụ thuộc vào thuật toán của các mạng xã hội. Hộ kinh doanh sẽ được miễn phí tên miền và website 2 năm theo “Chương trình thúc đẩy, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, hộ kinh doanh hiện diện trực tuyến tin cậy, an toàn với các dịch vụ số sử dụng tên miền quốc gia “.vn” ở các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương giai đoạn 2026 - 2030” của Bộ Khoa học và Công nghệ.
Điểm tham chiếu tin cậy
Để tháo gỡ tâm lý e ngại công nghệ của hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi số, VNNIC sử dụng AI hỗ trợ hộ kinh doanh tạo website từ những thông tin rất đơn giản như: tên, địa chỉ, ngành nghề kinh doanh. Với các thông tin này, AI có thể tạo một website mẫu để hộ kinh doanh dễ dàng hình dung “ngôi nhà số” của mình, đồng thời liên kết với vị trí của cửa hàng trên bản đồ số...
Theo ông Trần Ngọc Thạch, để bản đồ số phát huy hiệu quả, Sở Khoa học và Công nghệ cùng VNNIC định hướng phát triển bản đồ theo từng hệ sinh thái ngành hàng chuyên biệt, từng nhóm chủ đề cụ thể. Du khách và người dân khi tìm kiếm bất kỳ nhóm nhu cầu nào cũng sẽ tiếp cận đúng mạng lưới hộ kinh doanh chính danh, rõ nguồn gốc.
Cạnh đó, xây dựng bản đồ số thành “điểm tham chiếu tin cậy”, bảo chứng thương hiệu từ các cơ quan nhà nước. Việc kết nối thông tin giữa bản đồ số của thành phố với website có tên miền “.biz.vn” tạo ra một địa chỉ kiểm chứng uy tín được cơ quan nhà nước bảo chứng, quản lý. Người tiêu dùng và du khách khi mở bản đồ sẽ tuyệt đối an tâm về giá cả, chất lượng và dịch vụ.
Ông Hoàng Xuân Hiếu cũng đề xuất, cần nghiên cứu đưa giải pháp bản đồ số vào các điểm dịch vụ công. Khi các tổ chức, cá nhân thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh, họ có thể được hỗ trợ tạo lập địa chỉ số định danh cho cơ sở kinh doanh. Theo cách này, từ khi bắt đầu hoạt động, hộ kinh doanh đã hiện diện trên môi trường số: có địa chỉ trên bản đồ, thông tin liên hệ, được kết nối với tên miền, website và các dịch vụ số phục vụ hoạt động kinh doanh.
Người dân khi đăng ký được hướng dẫn và hỗ trợ hình thành “địa chỉ số” của mình, từ đó từng bước xây dựng một “ngôi nhà số” và ứng dụng công nghệ số trong hoạt động kinh doanh. Qua đó hướng tới mục tiêu: mỗi người dân có thể trở thành một chủ thể kinh doanh số; mỗi doanh nghiệp, hộ sản xuất kinh doanh từng bước trở thành một doanh nghiệp số, ứng dụng công nghệ số để kinh doanh trên môi trường mạng.
Đồng thời cần có giải pháp đào tạo kỹ năng sử dụng công cụ AI để việc quản trị website trên điện thoại ngày càng nhanh gọn, hỗ trợ tạo chương trình ưu đãi, tích hợp các tính năng; hướng dẫn hộ kinh doanh in mã QR dẫn về website dán ngay tại quầy, chia sẻ liên kết web lên các nền tảng mạng xã hội.