50 năm Vinamilk: hành trình không ngừng nâng chuẩn

Từ làm chủ đến vươn ra thế giới

Năm 1976, khi Vinamilk bắt đầu hoạt động, khó khăn lớn nhất là thiếu nguyên liệu, ngoại tệ, phụ tùng và công nghệ. Để duy trì sản xuất, người thợ phải tự sửa chữa, chế tạo thiết bị; có thời điểm tận dụng cả nòng pháo xe tăng để phay, bào, tiện vật tư phục vụ máy móc.

Từ yêu cầu “phải làm được, phải tự chủ được”, Vinamilk từng bước nâng chuẩn. Năm 1989, Nhà máy Dielac được khôi phục với chi phí khoảng 200.000 USD, chưa bằng 1/10 mức chào của các công ty nước ngoài. Doanh nghiệp sau đó đầu tư hơn 450.000 USD cho dây chuyền hàn điện Soudronic của Thụy Sĩ, chủ động loại bỏ công nghệ hàn chì thân lon khi chưa phải yêu cầu bắt buộc. “Thực phẩm mà vào trong người thì không có quyền được sai”, bà Mai Kiều Liên, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Anh hùng Lao động, Tổng Giám đốc Vinamilk, chia sẻ trong phim.

Năm 1997, những lô sữa bột đầu tiên được xuất khẩu sang Iraq. Từ đây, chất lượng không chỉ được kiểm chứng trong nước mà còn phải đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường quốc tế.

Một sản phẩm sữa không chỉ được quyết định ở nhà máy mà bắt đầu từ con giống, thức ăn, sức khỏe đàn bò, vắt sữa, bảo quản và vận chuyển. Từ đầu những năm 1990, Vinamilk phát triển vùng nguyên liệu trong nước, hỗ trợ người chăn nuôi về con giống, kỹ thuật và đầu ra.

Ngày nay, tại các trang trại, từng cá thể bò được nhận dạng, theo dõi sức khỏe và sinh sản bằng công nghệ; thức ăn, chuồng trại, quy trình vắt sữa, bảo quản đều được kiểm soát. Những mô hình công nghệ từ nước ngoài cũng được nghiên cứu, điều chỉnh để phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Năng lực ấy được kiểm chứng qua thị trường quốc tế. Năm 2013, Vinamilk được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ cấp số đăng ký, đủ điều kiện xuất khẩu sản phẩm vào Mỹ. Năm 2023, các thương hiệu sữa bột trẻ em đạt Purity Award của Clean Label Project. Năm 2026, Optimum A2 Pro+ được vinh danh “Sữa tốt nhất cho trẻ em” tại World Dairy Innovation Awards ở Barcelona, Tây Ban Nha.

Nâng chuẩn cho hôm nay và ngày mai

Sau 50 năm, nhu cầu dinh dưỡng cũng thay đổi. Bên cạnh thiếu hụt dinh dưỡng, xã hội phải đối diện với thừa cân, béo phì, già hóa dân số và nhu cầu dinh dưỡng khác biệt theo tuổi, thể trạng, lối sống. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là những giải pháp dinh dưỡng phù hợp hơn, dựa trên khoa học và dữ liệu.

Sự thay đổi nhận diện thương hiệu năm 2023 cũng gắn với quá trình đổi mới đó. Trẻ hóa thương hiệu không chỉ là thay đổi màu sắc, bao bì mà còn là làm mới năng lực nghiên cứu, phát triển sản phẩm và cách tiếp cận người tiêu dùng. Với một thương hiệu gắn bó với nhiều thế hệ người Việt, đổi mới cũng là cách duy trì sự gần gũi trong một thị trường đang thay đổi nhanh.

“Chuẩn” cũng không dừng ở sản phẩm. Năng lượng, nước, phát thải, bao bì và logistics đều trở thành những yếu tố cần được tính đến. Với mục tiêu hướng tới Net Zero vào năm 2050, Vinamilk mở rộng khái niệm chất lượng sang trách nhiệm với môi trường và thế hệ tương lai.

Điều này cho thấy sự thay đổi trong cách nhìn về một sản phẩm tốt. Không chỉ bảo đảm giá trị dinh dưỡng và an toàn cho người sử dụng, quá trình tạo ra sản phẩm cũng cần giảm tác động đến môi trường, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên và hướng tới phát triển bền vững.

Hình ảnh cuối phim gợi một thông điệp giản dị: mẫu sữa đầu ngày có kết quả “đạt”, nhưng quy trình không dừng lại. Chuyến xe tiếp theo đến, mọi kiểm soát lại bắt đầu từ đầu. “Ở Vinamilk, đặc biệt khi nói tới chất lượng là không có tranh cãi. Đó vừa là danh dự, vừa là đạo đức”, bà Mai Kiều Liên nói.

Sau nửa thế kỷ, “chuẩn” của Vinamilk đã mở rộng từ dây chuyền sản xuất tới vùng nguyên liệu, thị trường quốc tế, dinh dưỡng cộng đồng và môi trường. Mỗi bước tiến lại đặt ra một yêu cầu mới về chất lượng, công nghệ và trách nhiệm.

“Không ngừng nâng chuẩn” vì thế không phải một đích đến, mà là cách doanh nghiệp tiếp tục đổi mới, thích ứng và thực hiện Khát vọng Việt.

MINH ANH