Nữ giám đốc hợp tác xã “đánh thức” tài nguyên bản địa

Mạnh dạn khởi nghiệp

Sinh ra, lớn lên trên vùng quê xã Duy Xuyên, chị Phạm Thị Duy Mỹ luôn trăn trở trước thực tế nhiều loại nông sản địa phương tuy có chất lượng tốt nhưng chủ yếu bán dưới dạng nguyên liệu thô, giá trị gia tăng thấp, đầu ra bấp bênh.

Vì vậy, chị mạnh dạn khởi nghiệp bằng sản phẩm chế biến từ gạo lứt, các loại hạt dinh dưỡng. Sau quá trình đầu tư nghiên cứu, hoàn thiện quy trình sản xuất và từng bước xây dựng thương hiệu, Hợp tác xã Nông nghiệp xanh Duy Oanh do chị Mỹ làm giám đốc được thành lập, lựa chọn hướng đi khác biệt là phát triển nông nghiệp xanh gắn với chế biến sâu, xây dựng chuỗi giá trị bền vững.

Một bước ngoặt quan trọng đã đến với hợp tác xã vào năm 2023, khi có 2 sản phẩm được công nhận đạt OCOP 4 sao, gồm “Thanh gạo lứt hạt và rong biển”, “Ngũ cốc Duy Oanh”. Năm 2025, các sản phẩm “Bột rau má đậu xanh”, “Sen sấy khô” đạt chuẩn 4 sao.

Theo chị Mỹ, việc được công nhận OCOP không chỉ là sự ghi nhận về chất lượng mà còn mở ra cơ hội để hợp tác; tạo dựng niềm tin đối với người tiêu dùng, giúp sản phẩm dễ dàng tiếp cận các hệ thống phân phối hiện đại, từng bước mở rộng thị trường. Năm 2026, “Thanh gạo lứt hạt và rong biển” đạt chứng nhận Top 50 sản phẩm tiêu biểu của Liên minh Hợp tác xã Việt Nam; đạt chứng nhận Top 50 doanh nghiệp Việt Nam điển hình sáng tạo tiêu biểu lần thứ 8.

Hợp tác xã Nông nghiệp xanh Duy Oanh còn xây dựng mô hình liên kết với nông dân tại địa phương, hình thành vùng nguyên liệu chuyên canh gạo lứt, mè đen, đậu xanh và nhiều loại nông sản khác theo hướng an toàn.

Hộ dân được hướng dẫn kỹ thuật canh tác, kiểm soát chất lượng ngay từ đầu vào, đồng thời ký kết bao tiêu sản phẩm với giá ổn định. Hợp tác xã đồng hành với nông dân, từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết chuỗi giá trị, góp phần nâng cao thu nhập, phát triển kinh tế nông thôn.

Cây nhàu từ lâu đã quen thuộc trong đời sống dân gian như một vị thuốc nam lành tính. Tuy nhiên, loại quả này chủ yếu được thu hái tự phát, ít ai nghĩ đến việc đưa nó thành một mặt hàng thương mại có giá trị kinh tế cao.

Xuất phát từ đó, Hợp tác xã Best One (phường Quảng Phú) dưới sự dẫn dắt của nữ giám đốc Bùi Thị Tuyết Nhung đã khai phá, biến những trái nhàu bình thường thành chuỗi sản phẩm chất lượng cao. Tính đến nay, Hợp tác xã Best One sở hữu 3 sản phẩm OCOP được chứng nhận, nổi bật là “Bột nhàu Best One” đạt chuẩn 4 sao.

Hành trình từ ý tưởng ban đầu đến hình thành chuỗi giá trị khép kín, sở hữu 3 sản phẩm OCOP là minh chứng rõ nét cho tinh thần khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của chị Nhung, sự đồng lòng của các thành viên để viết tiếp câu chuyện nâng tầm giá trị cây trồng bản địa, đưa tinh hoa từ trái nhàu Việt vươn xa hơn nữa trên bản đồ nông sản.

Khẳng định bản lĩnh

Liên minh Hợp tác xã thành phố Đà Nẵng xác định đồng hành, hỗ trợ hợp tác xã là hướng đi quan trọng để khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế bản địa, hình thành sản phẩm hàng hóa. Ông Nguyễn Xuân Vũ, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã thành phố Đà Nẵng chia sẻ, thời gian qua, liên minh đã tích cực tham mưu các cấp ban hành nhiều chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã, trong đó có hợp tác xã do phụ nữ quản lý, điều hành.

Từ các cơ chế chính sách này, hợp tác xã do phụ nữ điều hành được tiếp cận để đầu tư máy móc thiết bị, ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất để nâng tầm giá trị sản phẩm bản địa nhằm tạo việc làm ổn định cho lao động tại địa phương, nhất là lao động nữ, lao động yếu thế.

Thực tế tại Đà Nẵng, xuất hiện nhiều mô hình nữ giám đốc hợp tác xã đi theo hướng này và có các sản phẩm được công nhận OCOP 4 sao, 3 sao như: ngũ cốc, thanh gạo lứt và rong biển của Hợp tác xã Nông nghiệp xanh Duy Oanh; tinh bột chuối, mứt gừng viên của Hợp tác xã Sản xuất thương mại dịch vụ QNa Farm; các sản phẩm từ trái nhàu của Hợp tác xã Best One…

Hay như chị Đỗ Thị Huyền Trâm, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp sinh thái và du lịch cộng đồng Hòa Bắc đã lựa chọn hướng đi dựa trên chính tài nguyên tự nhiên, văn hóa và sinh kế của cộng đồng địa phương. Hiện nay, hợp tác xã có 19 thành viên chính thức, 250 thành viên liên kết và hình thành 9 tổ hợp tác về homestay, văn nghệ, nghề truyền thống, ẩm thực, vận chuyển… Đây là cách tiếp cận đáng chú ý khi giá trị bản địa không chỉ nằm ở sản phẩm nông nghiệp mà còn được kết hợp với văn hóa, du lịch và sinh thái.

Theo ông Nguyễn Xuân Vũ, điểm nổi bật ở các nữ giám đốc nêu trên là khả năng “đi từ cái hợp tác xã có đến cái thị trường cần”. Bằng nguyên liệu quen thuộc, các chị đã mạnh dạn đầu tư vào sơ chế, chế biến, xây dựng bao bì, nhãn hiệu, truy xuất nguồn gốc và từng bước hoàn thiện tiêu chuẩn chất lượng. Nhờ vậy, giá trị không còn dừng lại ở nguyên liệu thô mà được nâng lên thành sản phẩm hàng hóa có câu chuyện, có thương hiệu và cạnh tranh trên thị trường.

CÔNG TÚ - VĂN TÍNH