Kích hoạt kịch bản ứng phó thiên tai - Kỳ 1: Sẵn sàng mọi phương án

KỲ 1: SẴN SÀNG MỌI PHƯƠNG ÁN

Tinh thần chủ động, quyết liệt và sự chuẩn bị kỹ lưỡng để ứng phó thiên tai tại các đơn vị, địa phương chính là nền tảng then chốt nhằm giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản của nhân dân.

Không để bị động

Đợt thiên tai vào tháng 11/2025 ảnh hưởng không nhỏ cho hệ thống hạ tầng nông nghiệp trên địa bàn xã Duy Xuyên. Nhiều đập nước, kênh mương, bờ kè bị hư hại, tổng thiệt hại ước tính hơn 5,6 tỷ đồng.

Điển hình như đập Đồng Quảng sạt lở một đoạn dài hơn 15m, ảnh hưởng nguồn nước tưới cho 60ha lúa và hoa màu của 2 thôn Chiêm Sơn Đông, Trà Kiệu Tây.

Cùng thời điểm, tuyến kênh thủy lợi Minh Khánh ở thôn An Hòa dài 1,5km xuất hiện 5 điểm sạt lở taluy âm với tổng chiều dài 37m, kéo trôi 288m3 đất đá, ảnh hưởng hơn 30ha đất canh tác. Bên cạnh đó, nhiều tuyến giao thông nông thôn, mố cầu và đập kè bị hư hại với kinh phí khắc phục lên tới 3,7 tỷ đồng.

Rút kinh nghiệm từ những tổn thất thực tế, ngay trước mùa mưa bão năm nay, địa phương đã khẩn trương vào cuộc.

Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công xã Duy Xuyên Lê Văn Nghĩa cho biết, đơn vị đã tập trung nguồn lực triển khai gia cố, nâng cấp 7 hạng mục công trình trọng điểm gồm đập chứa, hệ thống thủy lợi và đường giao thông xung yếu. Đến nay, hơn 95% khối lượng công việc đã hoàn thành nhờ nguồn vốn 4,2 tỷ đồng từ UBND thành phố hỗ trợ. Toàn bộ các hạng mục đang được tăng tốc hoàn thiện trước mùa mưa bão, bảo đảm an toàn cho các vùng sản xuất.

Song song với việc sửa chữa hạ tầng, tình trạng nghẽn dòng chảy tại các sông suối, kênh mương nội đồng vốn tồn tại nhiều năm qua cũng được xử lý triệt để.

Trước đây, nhiều tuyến kênh sau thời gian dài không được nạo vét đã bị bùn đất bồi lấp, cây dại xâm lấn làm thu hẹp lòng sông. Mỗi khi xuất hiện mưa lớn, lượng nước từ thượng nguồn đổ về không kịp tiêu thoát, gây nên tình trạng ngập úng diện rộng.

Giải quyết dứt điểm tình trạng này, xã Duy Xuyên huy động nguồn vốn gần 1,6 tỷ đồng để nạo vét, khơi thông 18km kênh, mương, suối; trong đó mở rộng lòng dẫn từ 5-9m tùy theo từng vị trí xung yếu.

Ông Nguyễn Chí Công, Phó Chủ tịch UBND xã Duy Xuyên chia sẻ: “Từng trải qua thiên tai năm 2025, chúng tôi hiểu rằng chỉ có chuẩn bị chu đáo mới bảo vệ được người dân. Địa phương không chỉ tập trung củng cố cơ sở hạ tầng, hồ đập mà còn chủ động mua sắm đầy đủ trang thiết bị cứu nạn, cứu hộ. Sắp tới, xã sẽ tổ chức tập huấn kỹ năng ứng phó cho đại diện lực lượng cơ sở tại các thôn; đồng thời hỗ trợ phao cứu sinh, xuồng, áo phao, cưa máy để các thôn chủ động xử lý ngay khi tình huống khẩn cấp xảy ra”.

Nằm ở khu vực hạ lưu hệ thống sông Vu Gia, Thu Bồn và sông Yên, xã Hòa Tiến thường chịu tác động mỗi khi lũ về. Với diện tích rộng, gồm 15 thôn, hơn 9.800 hộ gia đình và trên 39.840 nhân khẩu, công tác phòng chống thiên tai tại địa phương luôn đặt mục tiêu bảo vệ tính mạng người dân lên vị trí ưu tiên hàng đầu.

Chủ tịch UBND xã Hòa Tiến Nguyễn Tấn Khoa cho biết, địa phương đã phê duyệt chi tiết phương án phòng chống, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai theo 3 giai đoạn trước, trong và sau bão lũ, tương ứng với 4 kịch bản trọng điểm.

Trong đó, nếu xuất hiện bão mạnh, xã dự kiến di dời tại chỗ 227 hộ với khoảng 600 nhân khẩu ở các khu vực nhà không kiên cố. Trường hợp đối mặt với bão rất mạnh hoặc siêu bão, số lượng sơ tán sẽ nâng lên 760 hộ. Đối với các cấp độ lũ lụt từ mức 1 đến mức 3, phương án sơ tán đã tính toán chi tiết từ 225 đến 1.108 nhân khẩu.

Đặc biệt, nếu xảy ra sự cố vỡ hồ chứa nước Đồng Nghệ, 137 hộ dân với 549 nhân khẩu thuộc vùng ảnh hưởng nhanh sẽ lập tức được di chuyển đến doanh trại quân đội hoặc các vị trí cao ráo, an toàn đã bố trí sẵn.

Về nguồn lực, xã Hòa Tiến đã trích 500 triệu đồng từ ngân sách dự phòng năm 2026 để bổ sung phương tiện cứu hộ, mua sắm dụng cụ thiết yếu cho lực lượng ứng trực tại 15 thôn. Các mặt hàng lương thực, thực phẩm, xăng dầu, thuốc y tế đều được dự trữ đầy đủ tại các điểm tập trung.

Xã cũng hoàn thành công tác cắt tỉa cây xanh và thống nhất sử dụng 21 công trình kiên cố trên địa bàn với sức chứa tối đa 5.480 người làm nơi tránh trú an toàn. “Chúng tôi xác định chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa là yếu tố quyết định. Phương châm “4 tại chỗ” được triển khai đồng bộ, gắn chặt trách nhiệm đến từng lực lượng, từng thôn và từng khu dân cư”, ông Khoa cho hay.

Giảm thiểu rủi ro cho khu vực đô thị

Không chỉ ở các vùng ven hay địa bàn nông thôn, công tác chuẩn bị ứng phó thiên tai tại các địa phương nội thị cũng đang diễn ra khẩn trương. Trong quản lý mảng xanh đô thị, việc cắt tỉa, hạ độ cao tán cây trước mùa mưa bão được xem là giải pháp hữu hiệu nhằm hạn chế sự cố nguy hiểm cho người đi đường và công trình hạ tầng.

Ngay đầu tháng 8/2026, Công ty Công viên - Cây xanh Đà Nẵng đã chủ động rà soát toàn bộ hệ thống cây xanh trên các tuyến phố thuộc phạm vi quản lý.

Lực lượng công nhân tập trung cắt tỉa cành khô, loại bỏ cành sâu bệnh, thu gọn tán vượt và chủ động hạ độ cao đối với những cây có nguy cơ ngã đổ cao. Đối với cây mới trồng, cây nghiêng hoặc nằm ở khu vực trống gió, ven sông, ven biển, đơn vị tiến hành gia cố cọc chống chắc chắn. Việc triển khai được phân chia khoa học theo từng tuyến đường, ưu tiên các trục giao thông huyết mạch, khu vực đông dân cư, trường học, bệnh viện.

Ông Nguyễn Hòa Bình, Phó Giám đốc Công ty Công viên - Cây xanh Đà Nẵng cho biết, tính từ ngày 3/8 đến giữa tháng 9/2026, công ty đã hoàn thành cắt tỉa 24.601 cây xanh trên 107 tuyến đường. Đồng thời, công tác chống dựng cây mới và cây nghiêng đạt tỷ lệ 100% với 2.953 cây được gia cố an toàn.

Theo ông Bình, sự cố cây gãy đổ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như đặc tính loài, bộ rễ, chất đất và hiệu ứng hút gió tại các tòa nhà cao tầng. Do đó, việc nhận diện nguy cơ và xử lý sớm sẽ giúp giảm thiểu tối đa rủi ro, đồng thời rút ngắn thời gian giải tỏa hiện trường nếu có sự cố xảy ra.

Cùng với mảng xanh, bài toán chống ngập úng đô thị cũng được các đơn vị chuyên trách vào cuộc quyết liệt.

Tại phường Hải Châu, khu vực trung tâm mật độ dân cư cao, địa phương quản lý 71 tuyến đường chính, 598 kiệt và 103 hẻm, tổng chiều dài 51,1km với 3.083 cửa thu nước. Hiện nay, UBND phường đã nhanh chóng hoàn thành gói nạo vét bùn đất tại 8 tuyến đường phân cấp, đồng thời khơi thông 1.508 cửa thu nước trên 57 tuyến phố. Công tác nạo vét, xử lý thoát nước tại 41 tuyến kiệt theo kiến nghị của người dân cũng đang được tiếp tục bổ sung, hoàn thiện.

Ở quy mô toàn thành phố, Công ty Thoát nước và Xử lý nước thải Đà Nẵng đã thực hiện nạo vét, khơi thông hơn 25.000 cửa thu nước và lấy đi khoảng 10.210m3 bùn, đất bồi lắng trong lòng cống ngầm.

Ông Đặng Minh Dũng, Phó Giám đốc công ty cho biết, đơn vị đã bố trí lực lượng thường trực 24/24, kiểm tra toàn bộ máy móc tại các trạm bơm chống ngập, sẵn sàng vận hành hết công suất khi có mưa lớn.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền vận động người dân tháo dỡ các tấm che miệng cống, vớt rác trước cửa thu nước cũng được đẩy mạnh nhằm đảm bảo dòng chảy tiêu thoát nhanh nhất.

Sự chuẩn bị bài bản, đồng bộ từ hạ tầng nông thôn đến đô thị, cùng tinh thần chủ động của chính quyền và nhân dân đang tạo nên thế chủ động trước những diễn biến bất thường của thiên tai năm 2026.

Quan trọng hơn, mỗi phương án được chuẩn bị từ sớm, mỗi điểm xung yếu được xử lý kịp thời và mỗi lực lượng được phân công rõ trách nhiệm sẽ góp phần nâng cao khả năng chống chịu của thành phố trước thiên tai.

NGỌC QUỐC - ĐĂNG NGUYÊN