Phát triển mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tăng sức cạnh tranh nền kinh tế
ĐNO - Chiều 28/9, tại trụ sở Chính phủ, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chủ trì Phiên họp chuyên đề về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội và đánh giá kết quả công tác quý III/2026.
Cùng dự có Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, Phó Trưởng ban Chỉ đạo; các Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư, lãnh đạo bộ, ngành Trung ương.
Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Lê Ngọc Quang chủ trì điểm cầu Đà Nẵng. Cùng dự có Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng; Phó Bí thư Thành ủy Ngô Xuân Thắng, các thành viên Ban Chỉ đạo thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của thành phố.
Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo tạo động lực tăng trưởng
Báo cáo tại phiên họp, Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương cho biết, việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong quý III/2026 tiếp tục đạt nhiều kết quả, tạo nền tảng quan trọng để nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Theo báo cáo, toàn hệ thống đang theo dõi 2.011 nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, trong đó 1.326 nhiệm vụ đã hoàn thành, 482 nhiệm vụ thực hiện thường xuyên và 176 nhiệm vụ đang triển khai. Đối với Kế hoạch số 05-KH/BCĐTW và Quyết định số 88/QĐ-BCĐCP, trong 92 nhiệm vụ được giao có 4 nhiệm vụ hoàn thành, 82 nhiệm vụ đang thực hiện; 33/34 địa phương đã kiện toàn Ban Chỉ đạo theo quy định.
Cùng với đó, việc xây dựng, kết nối các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành được đẩy mạnh. Đến nay, 8/12 cơ sở dữ liệu trọng yếu được đồng bộ với Trung tâm Dữ liệu quốc gia; 69/104 cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã kết nối. Hạ tầng số tiếp tục được mở rộng, trong đó nhiều giải pháp xử lý vùng lõm, vùng yếu sóng đã chuyển từ rà soát sang triển khai thực tế.
Thực tế cho thấy dư địa đóng góp của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào tăng trưởng còn rất lớn. Theo kết quả ước tính bước đầu của Bộ Tài chính, tỷ trọng giá trị tăng thêm của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong GDP tăng từ khoảng 15,29% năm 2020 lên 16,51% năm 2025.
Riêng năm 2025, tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số ước khoảng 14,02% GDP, trong đó kinh tế số lõi khoảng 8,42%, giá trị tạo thêm do số hóa các ngành kinh tế khác khoảng 5,60%; tỷ trọng giá trị tăng thêm của hoạt động khoa học, công nghệ ước khoảng 2,49% GDP.
Bình quân giai đoạn 2021 - 2025, năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) tăng khoảng 2,91%/năm, đóng góp khoảng 46,84% vào tăng trưởng GDP; năng suất lao động tăng bình quân khoảng 5,2%/năm.
Trong lĩnh vực công nghệ chiến lược, 38 nhiệm vụ đã được đề xuất, 28 nhiệm vụ hoàn thành thẩm định và 14 nhiệm vụ được phê duyệt để triển khai.
Thời gian tới, Ban Chỉ đạo Trung ương tập trung tháo gỡ các nhiệm vụ chậm, quá hạn; đẩy nhanh hoàn thiện thể chế, kết nối và làm sạch dữ liệu, cắt giảm thủ tục hành chính, tháo gỡ vướng mắc về nguồn lực và kinh phí.
Tiếp tục chuyển mạnh từ đầu tư đầu vào sang tạo sản phẩm, năng suất và giá trị thực. Tập trung nguồn lực cho công nghệ chiến lược, tăng liên kết Nhà nước - viện, trường - doanh nghiệp, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Đồng thời, khai thác hiệu quả dữ liệu, AI và nền tảng số; đổi mới đánh giá theo sản phẩm, hiệu quả ứng dụng và tác động tăng trưởng, gắn rõ trách nhiệm, tiến độ và kết quả của từng nhiệm vụ.
Tháo gỡ điểm nghẽn
Phát biểu kết luận, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đánh giá cao quyết tâm của các cơ quan, bộ, ngành và địa phương, nhất là công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Hệ thống thể chế từng bước được hoàn thiện, tạo cơ sở pháp lý cho triển khai các nhiệm vụ. Kinh tế số, công nghiệp công nghệ số và hạ tầng số tiếp tục phát triển; các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược có chuyển biến tích cực. Chính phủ số, Đề án 06 và việc đơn giản hóa thủ tục hành chính tiếp tục mang lại những kết quả thiết thực.
Thời gian tới, Thủ tướng lưu ý Ban Chỉ đạo tập trung xử lý dứt điểm các nhiệm vụ quá hạn, không để phát sinh nhiệm vụ quá hạn mới. Các bộ, ngành, địa phương rà soát toàn bộ nhiệm vụ được giao, xây dựng kế hoạch cụ thể, phân công rõ người, rõ việc, rõ thời hạn và tăng cường kiểm tra, đôn đốc.
Về thể chế, tiếp tục rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn, bảo đảm các văn bản hướng dẫn được ban hành kịp thời, đồng bộ; không để xảy ra tình trạng luật đã có hiệu lực nhưng thiếu văn bản hướng dẫn để triển khai.
Phát triển hạ tầng số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Các bộ, ngành, địa phương phải tập trung nguồn lực hoàn thiện, kết nối, chia sẻ và làm sạch dữ liệu; ưu tiên các cơ sở dữ liệu về giáo dục, an sinh xã hội, cán bộ, công chức, viên chức, y tế và đất đai. Đồng thời, hoàn thiện khung quản trị dữ liệu, xác định rõ trách nhiệm cập nhật, đối soát và xử lý tình trạng dữ liệu không thống nhất.
Tiếp tục đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu; tích hợp các giấy tờ, dịch vụ thiết yếu trên VNeID, nâng cao chất lượng Cổng dịch vụ công quốc gia; bảo đảm hệ thống vận hành ổn định, an toàn và thuận tiện cho người dân, doanh nghiệp.
Đối với khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Thủ tướng yêu cầu các nhiệm vụ công nghệ chiến lược phải tạo ra giá trị và đóng góp thực chất cho phát triển kinh tế - xã hội.
Các bộ, ngành phải chủ động đặt hàng những bài toán cụ thể từ yêu cầu quản lý và nhu cầu thị trường; thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học.
Thủ tướng đề nghị các doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp công nghệ cao tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt, xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Thủ tướng yêu cầu đẩy mạnh phát triển kinh tế số, xã hội số gắn với tăng năng suất và năng lực cạnh tranh. Các bộ, ngành, địa phương tổ chức hội nghị chuyên đề, rà soát dư địa tăng trưởng, xác định điểm nghẽn và bài toán cần giải quyết; lấy doanh nghiệp làm trung tâm, ưu tiên doanh nghiệp có năng lực dẫn dắt, tham gia chuỗi giá trị trong nước, khu vực và toàn cầu.
Nhấn mạnh chỉ còn một quý để hoàn thành nhiệm vụ năm 2026, Thủ tướng đề nghị các thành viên Ban Chỉ đạo, bộ, ngành, địa phương nỗ lực, hành động quyết liệt hơn, tập trung hoàn thành các mục tiêu về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.