Trợ lực cho phát triển miền núi: Điểm tựa chính sách

Nâng cao chất lượng giáo dục

Cùng với 6 trường phổ thông nội trú liên cấp được đầu tư xây dựng ở các xã biên giới: Tây Giang, Hùng Sơn, Avương, La Êê, La Dêê và Đắc Pring, với tổng nguồn lực gần 1.800 tỷ đồng, HĐND thành phố cũng ban hành Nghị quyết số 99/2026/NQ-HĐND về chính sách hỗ trợ học sinh, người lao động tại các trường phổ thông nội trú ở xã biên giới đất liền.

Theo đó, trong 9 tháng/năm học, mỗi học sinh ở nội trú được hỗ trợ thêm tiền ăn 1 triệu đồng/tháng; học sinh bán trú buổi trưa được hỗ trợ thêm 400 nghìn đồng/tháng. Học sinh nội trú lớp 1 khi được tuyển sinh vào trường được hỗ trợ ban đầu 1 triệu đồng/học sinh/tháng, hưởng trong 4 tháng/năm học. Ngoài ra, chính sách này cũng có nhiều cơ chế hỗ trợ học sinh lớp 1; hỗ trợ học sinh có thành tích tốt trong học tập...

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Tây Giang cho biết, tổng nhu cầu kinh phí thực hiện chính sách hỗ trợ học sinh nội trú năm học 2026 - 2027 trên địa bàn xã hơn 42 tỷ đồng. Trong đó, kinh phí thực hiện theo Nghị định số 188/2026/NĐ-CP hơn 24,57 tỷ đồng; kinh phí thực hiện theo Nghị quyết số 99/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố hơn 17 tỷ đồng.

Ngoài ra, thực hiện Nghị quyết số 50/2025/NQ-HĐND của HĐND thành phố, xã Tây Giang đã hỗ trợ 1.669 đối tượng, với tổng kinh phí 7,7 tỷ đồng. Đối với chính sách hỗ trợ sữa tươi học đường theo Nghị quyết số 17/2023/NQ-HĐND tỉnh Quảng Nam (cũ), địa phương đã được phân bổ hơn 2,2 tỷ đồng cho năm học 2025 - 2026, gồm hơn 979 triệu đồng trong học kỳ I và hơn 1,3 tỷ đồng trong học kỳ II; đồng thời đang tổng hợp nhu cầu thực hiện cho năm học 2026 - 2027 theo Nghị quyết số 62/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố.

Chủ tịch UBND xã Avương Briu Quân thông tin, thực hiện Nghị quyết số 99/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố, địa phương đã đề xuất kinh phí thực hiện trong học kỳ I, năm học 2026 - 2027 hơn 6 tỷ đồng. Xã cũng đã cấp hơn 1,9 tỷ đồng cho Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Avương để mua đồng phục, học phẩm cho khoảng 932 học sinh, với định mức 2,05 triệu đồng/học sinh.

Đối với Nghị quyết số 50/2025/NQ-HĐND của HĐND thành phố, xã Avương đã thực hiện hỗ trợ cho 741 đối tượng trong thời gian từ tháng 1-5, năm học 2025 - 2026, với tổng kinh phí gần 2,9 tỷ đồng. Thực hiện chính sách hỗ trợ sữa tươi trong bữa ăn học đường, địa phương đã được phân bổ hơn 1,1 tỷ đồng, trong đó đã thực hiện hơn 303,6 triệu đồng; kinh phí còn lại sẽ tiếp tục triển khai trong học kỳ I, năm học 2026 - 2027.

Bên cạnh đó, Nghị quyết số 100/2026/NQ-HĐND ngày 31/7/2026 của HĐND thành phố cũng có nhiều cơ chế hỗ trợ công tác chuẩn bị, tổ chức và tham dự các kỳ thi, cuộc thi, hội thi trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, nhất là đối với học sinh lớp 12 người dân tộc thiểu số. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, tỷ lệ tốt nghiệp THPT trên địa bàn thành phố.

Mở ra sinh kế lâu dài

Nằm ở phía tây nam thành phố, xã Trà Giáp có dân số hơn 6.000 người, với tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 97%. Đời sống của người dân chủ yếu phụ thuộc vào trồng trọt, chăn nuôi. Giai đoạn 2023 - 2025, từ nguồn lực các chương trình mục tiêu quốc gia, địa phương đã triển khai 23 mô hình sinh kế như trồng quế, hỗ trợ bò sinh sản, dê, heo đen... cho hơn 600 hộ đồng bào dân tộc thiểu số.

Các mô hình không chỉ góp phần nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững mà còn thay đổi nếp nghĩ, cách làm và tư duy phát triển sản xuất từ điều kiện sẵn có của người dân. Điển hình như hộ anh Đoàn Duy Giáo (ở thôn 4) khi được địa phương hỗ trợ 2.500 cây quế giống để thực hiện các dự án phát triển sinh kế, gia đình anh mạnh dạn chuyển đổi 3ha đất trồng keo sang trồng quế. Nhờ siêng năng chăm sóc, vườn quế đang phát triển nhanh, mở ra cơ hội phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững cho gia đình.

Ông Phùng Văn Nam, Chủ tịch UBND xã Trà Giáp cho biết, địa phương đã phát triển hơn 400ha quế Trà My. Đây không chỉ là giống cây bản địa, gắn với văn hóa đồng bào các dân tộc, mà còn là cây trồng chủ lực trong phát triển kinh tế của người dân địa phương.

Vừa qua, địa phương đã khảo sát 500ha để phát triển dược liệu. Trong đó, địa phương triển khai Nghị quyết số 03/2026/NQ-HĐND ngày 11/2/2026 của HĐND thành phố về phát triển lâm nghiệp, để chuyển đổi cây keo sang các loại cây đa mục đích, chủ lực là cây quế bản địa. Đồng thời giao các hợp tác xã chủ trì chuỗi liên kết phát triển dược liệu dưới tán rừng quế như chè dây, sa nhân, đảng sâm, ba kích, giảo cổ lam... để lấy ngắn nuôi dài, nâng cao hiệu quả kinh tế.

“Thời gian qua, chúng tôi đã phân bổ 2,5 tỷ đồng hỗ trợ chuỗi giá trị trồng quế và lựa chọn Hợp tác xã Ngọc Quế chủ trì dự án dược liệu. Ngoài ra, xã đã tổ chức họp với 4 thôn, xác lập nhu cầu hỗ trợ giống cây dược liệu theo các nghị quyết của HĐND thành phố. Đến nay, đã có 63 hộ đăng ký, với tổng diện tích thực hiện hơn 80ha, kinh phí hơn 4,9 tỷ đồng”, ông Nam nói.

Tại xã Trà Tập, Chủ tịch UBND xã Nguyễn Thế Anh thông tin, địa phương đang tiếp tục chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp. Trong đó, lồng ghép các nguồn lực, triển khai hiệu quả các chính sách đặc thù về nông nghiệp - nông thôn; triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia; trồng rừng gỗ lớn; phát triển sâm Ngọc Linh và dược liệu.

Từ đầu năm đến nay, địa phương đã hỗ trợ trồng mới 40ha quế và cây gỗ lớn; trồng 3ha dược liệu khác. Riêng với sâm Ngọc Linh, địa phương có 56 nhóm hộ với 1.017 hộ tham gia trồng trên diện tích khoảng 584,5ha.