Về dưới nắng thơm
ĐNCT - Thư chạy xe trên con đường quốc lộ quen thuộc, từng hàng cây, từng mái nhà lướt qua hai bên như thước phim đã đủ cũ kỹ. Gió lùa qua các khe cửa khép hờ, mang theo mùi ẩm của đất sau cơn mưa rào như trút bỏ dỗi hờn với đất trời, mang theo hơi thở của biển, của một miền ký ức mà cô đã cố giấu thật sâu, tận đáy trái tim mình.

Mỗi tháng một lần, nơi mà hơi thở của biển cả quện vào tiếng nói, vào nụ cười, vào cả những nỗi niềm giấu kín. Từ thành phố chạy về không quá xa, nhưng chuyến đi này nặng trĩu hơn mọi lần. Đây là lần đầu tiên cô về nhà, kể từ cái ngày hai chữ “ly hôn” được pháp luật công nhận, như chiếc chìa khóa mở bung gông xiềng lạnh lẽo từng trói buộc cô bao năm.
Gạo ngồi sau lưng. Thằng bé tựa đầu vào lưng mẹ đã ngủ gục tự bao giờ. Trước đó, nó còn hào hứng hỏi: “Mình về chơi với ông bà ngoại hả mẹ?”. Giọng trẻ thơ trong veo như nước suối vô tình khoét thêm một lỗ hổng trong lòng Thư.
Cô im lặng, bàn tay siết chặt vào nhau cho xe dừng lại trước một quán nước ven đường có những chiếc võng cho Gạo ngủ thêm một chút mà lòng cô thì ngổn ngang như mớ bòng bong. Ly hôn. Cái từ ấy cứ lởn vởn trong đầu không chịu tan. Thư tự hỏi, rồi cha mẹ, hàng xóm sẽ nhìn cô thế nào? “Hôn nhân đổ vỡ, người ta đâu có nhìn người chồng, họ chỉ phán xét người vợ không biết giữ nhà”. Lời mẹ hồi nào cứ văng vẳng như một lời tiên tri, một lời cảnh báo.
Hai mẹ con Thư về đến, cánh cổng sắt cũ kỹ loang lổ vết sơn bong tróc đã mở sẵn. Mẹ đứng đó, dáng người gầy, nụ cười vẫn tươi như mầm cây sau mưa nhưng đôi mắt mẹ, chạm vào mắt con gái rồi khẽ cụp xuống, như giấu đi điều gì đó không thể gọi tên.
Cha đang tưới mấy chậu dạ yến thảo treo trước hiên, ngước lên nhìn cô một cái, rồi lại cúi xuống, tiếp tục công việc của mình. Sự im lặng quen thuộc nhưng lại đủ nặng để Thư cảm thấy mình như một đứa con có lỗi. Cô là người bị phản bội, bị tổn thương. Nhưng sao cô vẫn thấy mình lạc lõng giữa căn nhà thân thuộc này, như một đứa trẻ hư bị bắt quả tang?
Bữa cơm đầu tiên không gượng gạo nhưng rõ ràng giữa Thư và cha mẹ đang cố giữ cho mình sự cẩn thận nhất trước khi cất lời, không ai nói gì nhiều ngoài tiếng líu lo kể lể mọi thứ trên trời dưới biển của Gạo.
Thư nhìn cha mẹ. Họ vẫn vậy, vẫn chân chất, thương con kiểu kiệm lời mà sâu đậm. Cái sâu đậm ấy đôi khi khiến người ta thấy ngột ngạt, vì nó cứ quấn lấy, bao bọc, như một sợi dây vô hình mà không sao cắt bỏ hay tháo dỡ nút thắt đang cuộn siết trong tâm khảm.
Mấy ngày ở quê, Thư chẳng được đụng tay vào chuyện bếp núc. Như thể mẹ biết cô cần được nghỉ ngơi, cần được vỗ về bằng những điều thân thuộc nhất. Sáng nào mẹ cũng dậy sớm, đạp xe ra chợ, nấu những món ăn đầy ắp cảm giác gia đình chất chứa trong mỗi mâm cơm. Mấy món mà Thư mê tít từ thuở còn nhỏ xíu đến tận lúc lấy người chồng quen ở trường đại học.
Mùi thơm của thức ăn quyện vào không khí và những gương mặt có chung dòng máu, như một liều thuốc an thần xoa dịu những vết xước trong lòng Thư.
Cha thì vẫn vậy, lặng lẽ như hơn năm chục năm qua ông vẫn từng lặng lẽ. Ông cột võng cho bé Gạo ngủ trưa ngoài hàng ba bên hông nhà, đón những luồng gió thoang thoảng vị mặn của biển thổi vào cuốn lấy tiếng kẽo kẹt của võng như ru cho Gạo có giấc ngủ tròn và ru cả hồn của người lớn đang rách toạc như Thư.
Rồi ông rủ Gạo đi ra vườn sau chơi, xem ông bó bầu chiết cành cho mấy cây nhãn xuồng đang được ưa chuộng ở xứ này. Tiếng cười giòn tan của Gạo vọng lại từ phía vườn, như những hạt nắng lấp lánh xuyên qua kẽ lá rọi vào khoảng lòng u ám của Thư. Thư nhìn theo hai bóng dáng bé bỏng và già nua ấy, lòng chùng xuống.
Thư ly hôn. Quyết định này đã phải dằn vặt cân nhắc trong suốt những năm tháng hôn nhân. Chồng Thư không hẳn là người xấu xa hoàn toàn nhưng cái tôi quá lớn đi kèm với sự gia trưởng và sĩ diện mà suốt mấy năm tìm hiểu chưa bao giờ để Thư nhìn thấy. Dường như lúc ấy, có liều thuốc mê che mờ lý trí của cô gái đang đắm chìm trong tình yêu.
Lời Thư nói năm ấy, giờ đây vang vọng trong suy nghĩ của cô như một vết cứa. Thư còn nhớ rõ, ngày cô dẫn anh về ra mắt, mẹ đã nhìn anh thật lâu, ánh mắt chất chứa bao điều muốn nói nhưng rồi lại thôi. Cha thì khác hơn, chỉ khẽ nhíu mày khi nghe anh nói về quan điểm hôn nhân, về vai trò của người phụ nữ trong gia đình. Ông chỉ nói vỏn vẹn một câu: “Hôn nhân là chuyện cả đời, con phải suy nghĩ kỹ. Đừng để sau này hối hận”.
Lúc đó, Thư chỉ thấy cha mẹ quá lo xa. Tình yêu màu hồng đã phủ mờ tất cả, khiến cô tin rằng mình có thể thay đổi được anh, có thể làm cho anh mềm mỏng hơn, bớt gia trưởng hơn. Bất chấp cha mẹ ngăn cản. Thư tự tin khẳng định: Con tin anh ấy. Sướng khổ sau này con tự chịu.
Và Thư đã tự chịu đựng thật. Trong suốt 6 năm hôn nhân, với người chồng như bị thay thế bởi một người khác hoàn toàn. Từ một người đàn ông ngọt ngào, chiều chuộng, anh biến thành một kẻ lạnh lùng, vô tâm, chỉ biết đến bản thân và cái tôi sĩ diện hão huyền. Những lời hứa hẹn ngày yêu đương tan biến như bong bóng xà phòng. Thay vào đó là những đêm dài cô độc, những giọt nước mắt lặng lẽ rơi trên gối, những bữa cơm nguội lạnh và sự im lặng đến đáng sợ.
Thư đã cố gắng rất nhiều, nhẫn nhịn, hy sinh, tự nhủ lòng mình phải mạnh mẽ vì con. Cô như con thiêu thân lao vào ngọn lửa, chỉ đến khi cháy rụi mới nhận ra mình đã sai lầm đến nhường nào.
Đỉnh điểm là khi cô phát hiện anh ngoại tình. Trái tim cô vỡ vụn, không phải vì ghen tuông mà vì sự phản bội, sự bạc bẽo đến tột cùng của người mình từng hết lòng tin yêu. Anh không hề hối lỗi, thậm chí còn thẳng thừng nói ra những lời lẽ làm trái tim Thư nát vụn: “Người ta cũng đã có con với tôi. Nếu phải chọn tôi sẽ chọn mẹ con người ta, vì dù sao chúng ta từ lâu đã cạn tình”. Câu nói đó như một nhát dao đâm xuyên qua tim Thư, khiến cô bừng tỉnh khỏi giấc mơ hoang đường mang tên “hôn nhân”.
Tối cuối cùng ở quê, mẹ Thư ngồi xếp lại đồ cho Gạo vào chiếc vali. Thư ngồi bên cạnh, nhìn mẹ tỉ mẩn gấp từng chiếc áo, từng chiếc quần nhỏ xíu đầy vẻ nâng niu. Bỗng, mẹ dừng lại, lén dúi vào tay Thư một cuộn tròn nhỏ nhỏ.
“Mẹ có chút tiền. Cầm lấy mua đồ cho Gạo với mua thêm cái áo khoác cho con, mưa bão đang giữa mùa, ăn mặc kỹ chút khỏi lạnh”. Giọng mẹ nhỏ nhẹ, như sợ làm vỡ tan không khí tĩnh lặng đang bao trùm.
Thư nghẹn ngào, bàn tay run run đẩy lại, đặt vào tay mẹ. Ép Thư nhận hoài không được, mẹ đành nói: “Con được quyền lo cho Gạo, sao lại không cho mẹ lo cho con của mẹ”. Lời nói của mẹ như một mũi kim châm vào trái tim Thư, vừa xót xa vừa ấm áp. Bao nhiêu năm rồi, cô đã trải qua bao sóng gió cuộc đời, mà trong mắt cha mẹ, cô vẫn mãi là đứa con bé bỏng cần được chở che, cần được bao bọc.
Về lại thành phố, căn nhà thuê nhỏ bé đón Thư và Gạo bằng sự tĩnh lặng. Căn nhà hai mẹ con Thư chọn làm nơi cư trú để khởi đầu cho một cuộc sống mới.
Thư nhìn Gạo ngoan ngoãn phụ mình lấy quần áo từ vali ra móc vào từng chiếc móc. Thư lại nhói lòng, không biết liệu đứa trẻ này sẽ lớn lên và nghĩ suy thế nào trước cuộc đời trong những ngày sắp tới.
Mải nghĩ ngợi, Thư giật mình trước bàn tay nhỏ bé đang lay nhẹ của Gạo. Gạo đưa cho cô một phong bì, vẻ mặt hí hửng.
“Ông ngoại dặn lúc nào về tới nhà mới được đưa mẹ!”, thằng bé nói, đôi mắt tròn xoe, sáng rực nhìn Thư. Bất giác, nhìn đôi mắt của Gạo, Thư như người lạc giữa biển khơi trong đêm đen mịt mùng nhìn thấy ánh sáng hải đăng dẫn lối cho mình trở lại đất liền.
Thư nhận lấy phong bì, lòng dấy lên một dự cảm lạ. Bên trong không phải những lời oán trách, chỉ có những tờ năm trăm nghìn nằm gọn gàng cùng mảnh giấy ghi nắn nót vài chữ của cha: “Cha cho chút tiền mua sữa cho Gạo. Đừng nói với mẹ, mất công cha bị rầy vì có quỹ đen”.
Những dòng chữ được cha viết tay nắn nót, như một sự khẳng định, sự thừa nhận vị trí của cô trong gia đình, trong cuộc đời này, dù có chuyện gì xảy ra đi chăng nữa cũng không bao giờ thay đổi.
Thư gọi về cho cha, ông bắt máy, giọng vẫn bình thản như trước giờ vẫn vậy: “Cha biết con không muốn cầm, nên đưa cho Gạo, chỉ là quà bánh thôi. Cái đó cha được thưởng khi làm đề tài nông nghiệp. Dù có ra sao, con vẫn là con của cha. Thiên hạ đối xử tệ với con chứ cha mẹ đời nào buông tay”.
Thư ngồi bệt xuống sàn nhà, nước mắt cứ vậy chảy tràn không ngăn được. Cô cứ nghĩ mình đã sai, rồi sẽ phải đi qua dông bão cuộc đời bằng trơ lỳ, mạnh mẽ, phải gai góc để chống chọi với đời. Nhưng rốt cuộc, cha mẹ như bến đỗ bình yên vẫn luôn dang tay bao bọc, như ngọn hải đăng soi sáng cho cô giữa biển đời giông tố.
Lòng Thư dịu lại, như dòng nước nhỏ róc rách sau cơn mưa, từ từ rút đi, để lại một khoảng trời cỏ cây tươi sáng.
Trên điện thoại, tin nhắn của mẹ hiện lên: “Cuối tháng về nữa không con? Bữa trước cha trồng được mấy dây mướp, có trái con rồi đó”.
Thư khẽ cười nhẹ nhõm. Dưới ánh đèn sang trắng hắt xuống căn phòng, Thư trả lời mẹ bằng một tin nhắn: “Dạ, mẹ nói cha giữ cho con mấy trái mướp đầu mùa. Con về nấu canh tôm cha mẹ ăn nghen”.
TỊNH BẢO