Sắp xếp mạng lưới giáo dục nghề nghiệp

Sau nhiều lần sáp nhập, đến nay, mạng lưới giáo dục nghề nghiệp có 68 cơ sở, 189 ngành/nghề và khoảng 49.516 học viên, sinh viên được tuyển sinh mỗi năm. Thành phố định hướng việc sắp xếp không chỉ đơn thuần là “giảm đầu mối” mà hướng đến phát huy nguồn lực, tập trung đào tạo nhân lực đáp ứng nhu cầu xã hội.

Giảm đầu mối

Những năm qua, Đà Nẵng triển khai rà soát, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập theo Quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và các chủ trương của Trung ương về sắp xếp, tổ chức lại đơn vị sự nghiệp công lập. Qua các đợt sắp xếp từ năm 2021 đến nay, số đầu mối trường cao đẳng, trung cấp công lập thuộc UBND thành phố đã giảm 3 trường cao đẳng và 4 trường trung cấp. Tỉnh Quảng Nam (cũ) đã sắp xếp, sáp nhập 2 trường cao đẳng và 4 trường trung cấp thành Trường Cao đẳng Quảng Nam.

Trước đó, thành phố Đà Nẵng sáp nhập Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Đà Nẵng vào Trường Cao đẳng nghề Đà Nẵng và đổi tên thành Trường Cao đẳng Đà Nẵng. Cột mốc đáng chú ý là Trường Cao đẳng Quảng Nam tiếp tục sáp nhập vào Trường Cao đẳng Đà Nẵng theo Quyết định số 2078/QĐ-BGDĐT ngày 16/7/2026.

Theo Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Mai Tấn Linh, sau sáp nhập, Trường Cao đẳng Đà Nẵng có điều kiện mở rộng quy mô, ngành nghề đào tạo, đảm nhận vai trò cung ứng nguồn nhân lực có tay nghề cho thành phố và khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Nhà trường có nhiều cơ sở đào tạo trải rộng trên địa bàn, tạo điều kiện để người học ở khu vực đồng bằng, trung du và miền núi của thành phố Đà Nẵng và các tỉnh lân cận tiếp cận giáo dục nghề nghiệp.

Tháng 8/2026, thành phố cũng sáp nhập 4 trung tâm giáo dục thường xuyên trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo thành Trung tâm Giáo dục thường xuyên Đà Nẵng. Trung tâm có trụ sở chính tại phường An Hải và 3 phân hiệu tại phường Bàn Thạch, Thanh Khê và Cẩm Lệ.

“Việc sắp xếp không chỉ nhằm giảm đầu mối quản lý mà còn hướng đến tập trung nguồn lực, nâng cao hiệu quả sử dụng cơ sở vật chất, đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý và ngân sách nhà nước. Đây là cơ sở để hình thành những đơn vị có quy mô đào tạo lớn hơn, tăng khả năng tổ chức các ngành nghề chuyên sâu, đáp ứng yêu cầu nhân lực của thành phố và khu vực”, ông Linh chia sẻ.

Trên địa bàn thành phố hiện có 6 trường cao đẳng, trung cấp công lập trực thuộc bộ, ngành Trung ương và 1 trường cao đẳng thuộc doanh nghiệp nhà nước. Bộ Công Thương đang đặt vấn đề chuyển giao Trường Cao đẳng Thương mại về thành phố quản lý. Thành phố thống nhất, ủng hộ chủ trương này nhằm mở rộng quy mô, đồng thời đặt ra yêu cầu tính toán hiệu quả hoạt động, cơ cấu ngành nghề và khả năng đáp ứng nhu cầu nhân lực trong từng giai đoạn.

Kiến tạo nhân lực mới

Mạng lưới giáo dục nghề nghiệp hiện có 68 cơ sở, quy mô tuyển sinh khoảng 49.516 người/năm ở các trình độ cao đẳng, trung cấp, sơ cấp và 189 ngành, nghề đào tạo. Trong đó, trình độ cao đẳng có 15.878 sinh viên, trung cấp 14.941 học viên và sơ cấp 18.697 học viên.

Bà Lê Thị Khánh Chi, Phó Hiệu trưởng Trường Trung cấp Ý Việt, cho rằng trong bối cảnh rà soát, sắp xếp hệ thống giáo dục nghề nghiệp, các cơ sở đào tạo phải thay đổi tư duy phát triển, đào tạo những gì xã hội, doanh nghiệp cần và người học có cơ hội việc làm sau tốt nghiệp. Năm học 2026 - 2027, Trường Trung cấp Ý Việt tuyển sinh 15 ngành, tập trung vào các nhóm ngành thế mạnh về du lịch - dịch vụ. Theo bà Chi, các trường không thể chỉ dừng ở việc “có ngành để tuyển sinh” mà phải chuyển sang tư duy “đào tạo theo hệ sinh thái việc làm”, phát huy thế mạnh riêng, tránh đầu tư và đào tạo dàn trải, trùng lặp.

“Mỗi trường nên có một số ngành mũi nhọn gắn với lợi thế của mình và nhu cầu của từng khu vực kinh tế. Khi đó, mạng lưới giáo dục nghề nghiệp của thành phố sẽ không chỉ được tổ chức lại về mặt hành chính mà thực sự được tái cấu trúc theo hướng chuyên sâu, hiệu quả và phục vụ tốt hơn cho chiến lược phát triển kinh tế - xã hội”, bà Chi nói.

Tại buổi làm việc với ngành giáo dục Đà Nẵng, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân cho rằng, hệ thống giáo dục nghề nghiệp hiện chưa tương xứng với vị thế và nhu cầu phát triển của thành phố. Nguồn vốn đầu tư công trung hạn dành cho giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp còn khiêm tốn, manh mún so với các đô thị lớn của cả nước. Quy mô Trường Cao đẳng Đà Nẵng có 10.000 học viên, sinh viên vào năm 2030 cũng còn thấp so với tiềm năng.

Theo Thứ trưởng, trong bối cảnh Đà Nẵng hướng tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong 10 năm tới, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và thu hút nhân tài là “chìa khóa” quyết định để bứt phá và tránh bẫy thu nhập trung bình. Lực lượng lao động có kỹ năng phải chiếm khoảng 60 - 70%, đáp ứng yêu cầu công việc thực tế.

“Đà Nẵng là đô thị động lực của khu vực miền Trung. Vì thế, ngành giáo dục Đà Nẵng cần rà soát toàn diện hệ thống giáo dục nghề nghiệp, từ quy mô đào tạo, ngành nghề, đội ngũ đến cơ chế chính sách. Đây là cơ sở để thành phố xác định rõ những lĩnh vực cần ưu tiên, đồng thời có giải pháp nâng cao chất lượng và sức hấp dẫn của đào tạo nghề. Thành phố dành quỹ đất đủ lớn, khoảng 10 - 15ha/trường để phát triển các trường cao đẳng, đại học thành các tổ hợp công nghệ và đổi mới sáng tạo”, Thứ trưởng Lê Quân nhấn mạnh.

Quy mô tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn thành phố khoảng 49.516 học viên, sinh viên/năm nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn khó tuyển dụng, cho thấy sự mất cân đối cung - cầu. Sau sắp xếp, mạng lưới giáo dục nghề nghiệp cần chuyển từ đào tạo theo năng lực sẵn có sang đào tạo theo nhu cầu và dự báo thị trường lao động.

Đào tạo sát thực tiễn

Sau sắp xếp, bài toán đặt ra không chỉ là tổ chức lại mạng lưới mà quan trọng hơn là đào tạo đúng và trúng nhu cầu thị trường lao động. Theo Quyền Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Y tế thành phố Đà Nẵng Bùi Long Ẩn, nhu cầu nhân lực y tế đang thay đổi, không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn phục vụ thị trường lao động quốc tế. Đối với ngành Điều dưỡng, nhà trường chú trọng đào tạo để đáp ứng nhu cầu tại Nhật Bản, Đức, Đài Loan, Hàn Quốc. Đồng thời phát huy thế mạnh Điều dưỡng, phát triển Hộ sinh và các ngành đáp ứng trực tiếp nhu cầu nhân lực y tế của thành phố, khu vực miền Trung - Tây Nguyên và thị trường quốc tế.

Cũng theo ông Ẩn, thực tế một số sinh viên mới ra trường còn hạn chế về kinh nghiệm, kỹ năng thực hành lâm sàng, xử lý tình huống và giao tiếp. Vì vậy, nhà trường tăng cường thực hành, mô phỏng và đưa sinh viên tiếp cận môi trường bệnh viện sớm hơn. Bệnh viện cần tham gia sâu vào quá trình đào tạo, phối hợp tổ chức thực hành và hướng dẫn kỹ năng nghề nghiệp. Nhà trường thường xuyên lấy ý kiến bệnh viện, cơ sở y tế và đơn vị sử dụng lao động để rà soát, cập nhật chương trình. Những phản hồi về kiến thức, kỹ năng còn thiếu được tiếp thu để tăng cường thực hành, mô phỏng và đổi mới phương pháp đào tạo, giúp sinh viên thích ứng nhanh hơn với môi trường làm việc.

Bà Lê Thị Khánh Chi, Phó Hiệu trưởng Trường Trung cấp Ý Việt nhìn nhận tầm quan trọng của dự báo thị trường lao động. Đà Nẵng xác định du lịch, dịch vụ là lĩnh vực kinh tế mũi nhọn, vì vậy các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần thu gọn ngành tuyển sinh thấp, đầu tư chiều sâu cho những ngành có nhu cầu nhân lực lớn như du lịch, nhà hàng - khách sạn, chế biến món ăn, pha chế, chăm sóc sắc đẹp, dịch vụ thương mại, công nghệ thông tin và các dịch vụ hỗ trợ đô thị. Chương trình đào tạo cần dựa trên nhu cầu năng lực của doanh nghiệp, tăng thời lượng thực hành, mô phỏng môi trường làm việc thực tế và cập nhật công nghệ, tiêu chuẩn dịch vụ. Người học nghề du lịch - dịch vụ không chỉ cần “biết nghề” mà còn phải có ngoại ngữ, kỹ năng số, giao tiếp, xử lý tình huống và tác phong nghề nghiệp.

Tăng cường liên kết

Gắn kết với doanh nghiệp, đào tạo theo đơn đặt hàng không còn xa lạ, nhưng trong bối cảnh mới, mối liên kết này cần được đẩy mạnh hơn. Quyền Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Đà Nẵng Vũ Thị Phương Anh cho biết, doanh nghiệp ngày càng yêu cầu cao về kỹ năng thực hành. Theo đó, nhà trường triển khai hợp tác theo hướng “4 cùng”: cùng xây dựng chương trình đào tạo, cùng đào tạo tại doanh nghiệp, cùng kiểm tra và đánh giá, cùng tuyển sinh và tạo cơ hội việc làm cho học viên, sinh viên.

Theo bà Vũ Thị Phương Anh, nhà trường duy trì, mở rộng quan hệ hợp tác với nhiều doanh nghiệp, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức, Hoa Kỳ như Toyota, Mabuchi Motors, Daiwa, UACV, Festo, Daikin, SGI. Các hoạt động tập trung vào xây dựng chương trình, tiếp nhận học sinh, sinh viên thực tập, đào tạo chuyên sâu, tài trợ trang thiết bị và tuyển dụng sau tốt nghiệp; đồng thời hợp tác với các đối tác quốc tế như Đại học Koreatech (Hàn Quốc), EBZ (Đức).

“Hợp tác doanh nghiệp, thực tập sản xuất và kết nối tuyển dụng luôn được duy trì, mở rộng. Tất cả ngành nghề đào tạo của nhà trường hiện nay đều có hợp tác liên kết với doanh nghiệp. Kết quả khảo sát gần nhất cho thấy trên 96,6% học sinh, sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp. Việc doanh nghiệp tham gia từ khâu xây dựng chương trình đến tuyển dụng đã góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, tăng khả năng thích ứng nghề nghiệp của học sinh, sinh viên và đáp ứng nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp”, bà Phương Anh chia sẻ.

Bên cạnh đó, Trường Cao đẳng Đà Nẵng cũng định hướng phối hợp với chính quyền địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và các tổ chức liên quan để xác định nhu cầu nhân lực, tổ chức đào tạo ngay tại cơ sở hoặc đưa các chương trình đào tạo phù hợp đến gần người học. Thực tế, những hoạt động hợp tác như vậy đã được Trường Cao đẳng Quảng Nam và Cao đẳng Đà Nẵng khi chưa sáp nhập làm rất tốt.

“Mục tiêu cuối cùng không phải là đào tạo được bao nhiêu người, mà là bao nhiêu người có nghề, có việc làm và cải thiện được cuộc sống sau đào tạo. Đó cũng chính là cách giáo dục nghề nghiệp đóng góp trực tiếp vào phát triển kinh tế - xã hội và thực hiện tốt hơn vai trò phục vụ cộng đồng”, bà Phương Anh nói.

Mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn thành phố đa dạng về loại hình, cấp trình độ và cơ quan quản lý. Việc sắp xếp tạo điều kiện hình thành mạng lưới đào tạo nhân lực đa ngành nghề, đa trình độ; đồng thời đặt ra yêu cầu tăng cường điều phối, tránh trùng lặp, phân tán nguồn lực.

Cơ cấu lại ngành nghề

Việc Trường Cao đẳng Quảng Nam sáp nhập vào Trường Cao đẳng Đà Nẵng tạo điều kiện phát huy thế mạnh của hai trường, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và mở rộng phạm vi phục vụ người học tại Đà Nẵng cũng như khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Sau sáp nhập, Trường Cao đẳng Đà Nẵng có 12 khoa chuyên môn, 6 trung tâm đào tạo, khoảng 120 mã ngành ở các trình độ cao đẳng, trung cấp, sơ cấp; quy mô khoảng 7.000 học sinh, sinh viên với 347 lớp, gồm 152 lớp cao đẳng và 195 lớp trung cấp tại 11 địa điểm đào tạo. Trường còn tổ chức đào tạo ngắn hạn, đào tạo lái xe, liên kết đào tạo đại học và bồi dưỡng các chức danh nhà giáo giáo dục nghề nghiệp.

PGS-TS. Vũ Thị Phương Anh, Quyền Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Đà Nẵng, cho biết nhà trường tập trung rà soát tổ chức bộ máy, ngành nghề đào tạo, đội ngũ và cơ sở vật chất, bảo đảm hoạt động dạy học liên tục. Không gian phát triển mới của Đà Nẵng rất rộng, kéo theo nhu cầu nhân lực cũng đa dạng hơn. Vì vậy, trường không thể chỉ tập trung đào tạo cho khu vực đô thị mà phải thực sự trở thành một thiết chế đào tạo nghề phục vụ toàn thành phố. Nhà trường sẽ nghiên cứu các chương trình đào tạo linh hoạt, ngắn hạn, đào tạo lại, đào tạo nâng cao kỹ năng nghề và đào tạo theo nhu cầu cụ thể của từng địa phương. Đặc biệt, với khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, cách tiếp cận phải phù hợp với điều kiện thực tế, không thể áp dụng một mô hình giống hoàn toàn khu vực đô thị.

Trong giai đoạn đầu, Trường Cao đẳng Đà Nẵng hoạt động đào tạo tiếp tục được duy trì ổn định, đồng thời rà soát những lớp cùng nghề có quy mô thấp để xây dựng phương án phù hợp, tránh xáo trộn đối với người học. Từ nay đến năm 2030, nhà trường tập trung phát triển những lĩnh vực phù hợp định hướng thành phố, dự kiến đề xuất mở thêm một số ngành nghề mới như vi mạch bán dẫn và các nghề công nghệ cao khác khi có mã nghề và đủ điều kiện triển khai.

Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất

Trường Cao đẳng Y tế thành phố Đà Nẵng hiện khai thác hết công suất các phòng thực hành, tập trung vào chuyên ngành Điều dưỡng, Hộ sinh, Kỹ thuật hình ảnh y học và Kỹ thuật xét nghiệm y học. Năm học 2026 - 2027, quy mô tuyển sinh tăng mạnh, nhất là ngành Điều dưỡng, tạo áp lực về phòng thực hành; nhà trường chủ động điều phối lịch để đáp ứng nhu cầu. Nhu cầu cấp thiết hiện nay là xây dựng Trung tâm thực hành mô phỏng và đánh giá năng lực nghề nghiệp với các mô hình, thiết bị hiện đại, giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng qua tình huống sát thực tế, đồng thời phục vụ đánh giá, kiểm tra và thi chứng chỉ kỹ năng nghề.

Trong khi đó, Trường Cao đẳng Đà Nẵng duy trì, sửa chữa, khai thác hệ thống phòng học, xưởng thực hành, thiết bị tại các cơ sở hiện có và đưa vào khai thác cơ sở mới Mai Đăng Chơn. Nhà trường được UBND thành phố quan tâm đầu tư các công trình, dự án về cơ sở vật chất, trang thiết bị, đào tạo đội ngũ, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số hướng đến đạt trường cao đẳng chất lượng cao và trung tâm quốc gia đào tạo, thực hành nghề chất lượng cao.

Theo Quyết định số 761/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, nhà trường là một trong 45 trường của cả nước được đầu tư thành trường chất lượng cao. Hiện UBND thành phố đề xuất Bộ Giáo dục và Đào tạo xem xét cho trường tham gia Dự án 2 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục giai đoạn 2026 - 2030, định hướng phát triển thành trung tâm đào tạo thực hành vùng chất lượng cao.

“Khi mạng lưới các cơ sở đào tạo được sắp xếp theo hướng tinh gọn, hiệu quả, một số cơ sở đào tạo cao đẳng y tế tại các tỉnh sẽ gặp khó khăn trong việc duy trì nguồn tuyển, quy mô đào tạo và các điều kiện bảo đảm chất lượng. Khi đó, những cơ sở có đủ năng lực như Trường Cao đẳng Y tế thành phố Đà Nẵng phải sẵn sàng chia sẻ và gánh vác trách nhiệm đào tạo nguồn nhân lực y tế cho khu vực. Mục tiêu không chỉ là đưa nhà trường lên hơn 3.000 học sinh, sinh viên mà quan trọng hơn là xây dựng đủ năng lực để đảm nhận vai trò lớn hơn trong đào tạo nhân lực y tế cho thành phố và khu vực miền Trung - Tây Nguyên”, ông Bùi Long Ẩn - Quyền Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Y tế thành phố Đà Nẵng cho biết.