Chú trọng phát triển liên kết sản xuất

Nâng cao giá trị sản xuất

Theo ông Nguyễn Mạnh Hùng, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp I Điện Phước (xã Điện Bàn Tây), hợp tác xã từng gặp nhiều khó khăn do phương thức sản xuất manh mún, tự phát. Sản phẩm làm ra chủ yếu tiêu thụ qua thương lái, nông dân thường bị ép giá vào mùa thu hoạch.

Để khắc phục tình trạng này, những năm gần đây, hợp tác xã đẩy mạnh liên kết với các công ty giống trong và ngoài thành phố, tổ chức sản xuất, chế biến và cung ứng lúa giống ra thị trường. Ông Hùng cho biết, bình quân mỗi năm, hợp tác xã sản xuất từ 1.000 - 1.200 tấn lúa giống, sau khi trừ chi phí thu lợi nhuận khoảng 200 - 300 triệu đồng.

Đáng chú ý, lợi ích đối với nông dân tham gia liên kết còn lớn hơn. Với mỗi ký lúa giống, người sản xuất có khoản chênh lệch từ 800 đến 1.000 đồng so với lúa thương phẩm cùng loại.

Việc sử dụng nguồn giống tốt, áp dụng chế độ thâm canh hợp lý cũng giúp năng suất lúa giống cao hơn lúa thương phẩm từ 10 - 15%. Từ hiệu quả của mô hình, hợp tác xã thu hút hơn 1.000 thành viên cùng 5-7 công ty giống trong và ngoài tỉnh tham gia liên kết.

Tại xã Thăng An, Hợp tác xã Nông nghiệp Bình Đào cũng xác định liên kết sản xuất là hướng đi chủ lực. Từ quy mô tích tụ, tập trung ruộng đất 20ha vào năm 2016, sau 10 năm triển khai, diện tích đã mở rộng lên hơn 85ha. Hằng năm, đơn vị liên kết sản xuất từ 60 - 70ha lúa giống; 10ha mè và đậu; 15,5ha nếp và 9,5ha sen lấy hạt.

Hợp tác xã đã đầu tư hơn 2,45 tỷ đồng xây dựng nhà kho, nhà xưởng, mua sắm máy gặt đập liên hợp, máy cày, lò sấy lúa, dây chuyền chế biến... Liên kết theo chuỗi giá trị còn tạo điều kiện để hợp tác xã phát triển sản phẩm hàng hóa.

Đến nay, đơn vị có hai sản phẩm được công nhận OCOP 3 sao là Nếp Hương Lân Trường Giang và Dầu mè đen nguyên chất Bình Đào, được chứng nhận năm 2019 và công nhận lại năm 2023. Sáu sản phẩm của hợp tác xã đã được thương mại hóa gồm: dầu mè đen nguyên chất Bình Đào, dầu phụng Bình Đào, nếp Hương Lân Trường Giang, gạo quê Bình Đào, khoai lang Trà Đóa và trà thảo mộc Hương Sen.

Ông Võ Tấn Sanh, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Bình Đào, cho hay: “Hằng năm, hợp tác xã liên kết với các doanh nghiệp giống cây trồng sản xuất 60 - 70ha lúa giống và nếp giống, đạt doanh thu hơn 3,5 tỷ đồng, lợi nhuận tăng 1,3 lần so với sản xuất lúa thương phẩm.

Ngoài ra, hợp tác xã phối hợp với các tổ hợp tác, nhóm hộ chuyển những vùng trồng lúa kém hiệu quả sang trồng mè, đậu trên diện tích 5ha và sen trên diện tích 25ha, mang lại lợi nhuận cao hơn trồng lúa thương phẩm trên 1,5 lần. Hoạt động sản xuất, kinh doanh của hợp tác xã còn tạo việc làm cho hơn 25 lao động địa phương, với thu nhập từ 250.000 - 300.000 đồng/ngày”.

Tháo rào cản cho liên kết sản xuất

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, xã Thăng An được hình thành trên cơ sở sáp nhập năm xã Bình Dương, Bình Giang, Bình Đào, Bình Triều và Bình Minh. Với lợi thế này, từ vụ đông xuân 2025 - 2026, Hợp tác xã Nông nghiệp Bình Đào phối hợp với Công ty Giống cây trồng Trung ương Quảng Nam tạo chuỗi liên kết mới với nông dân địa phương sản xuất hai giống lúa VNR20 và KD18 trên diện tích 15ha.

“Để hỗ trợ cho các tổ hợp tác, hợp tác xã, doanh nghiệp trong quá trình thực hiện liên kết sản xuất trong nông nghiệp, rất mong trung ương, thành phố và các ngành hỗ trợ về đơn giản hóa các thủ tục hành chính trong việc công chứng, chứng thực các hợp đồng liên kết sản xuất giữa công ty và hợp tác xã; giữa hợp tác xã và nông dân. Đồng thời, hỗ trợ chính sách miễn giảm thuế cho tổ hợp tác, hợp tác xã trong việc cung ứng vật tư thiết yếu đầu vào cho sản xuất nông nghiệp theo hình thức trả sau cuối vụ”, ông Võ Tấn Sanh kiến nghị.

Ông Trần Ngọc Chinh, Phó Chủ tịch UBND xã Điện Bàn Tây cho biết, việc phát triển chuỗi giá trị lúa giống giữa các hợp tác xã chưa đồng bộ; quy hoạch vùng sản xuất còn hạn chế, chưa hình thành nhiều vùng sản xuất đạt tiêu chuẩn chất lượng cao. Nguồn lực đầu tư xây dựng chuỗi còn hạn chế, các mô hình chủ yếu có quy mô nhỏ và trung bình, chưa có nhiều mô hình tích tụ ruộng đất quy mô lớn.

Trước thực tế này, xã Điện Bàn Tây tập trung chỉ đạo phát triển các mô hình liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản theo chuỗi giá trị. Hiện toàn xã có hơn 550ha sản xuất lúa giống, tạo lợi thế để hình thành vùng sản xuất tập trung, nâng cao giá trị nông sản.

Cùng với quy hoạch vùng chuyên canh, địa phương từng bước đầu tư kiên cố hóa kênh mương nội đồng, nâng cấp hạ tầng phục vụ sản xuất, thu hoạch và tiêu thụ. UBND xã Điện Bàn Tây tổ chức các đợt học tập kinh nghiệm mô hình sản xuất lúa tại Quảng Trị, thành phố Huế...

“Hợp tác xã mong muốn được tiếp cận vốn vay ưu đãi để đầu tư hạ tầng, máy móc, kho chứa, nhà xưởng cũng như tăng cường đào tạo năng lực quản trị, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và xúc tiến thương mại cho sản phẩm nông nghiệp. Bên cạnh đó là quan tâm tháo gỡ những khó khăn về tích tụ ruộng đất, mở rộng hạn điền nhằm hình thành các vùng sản xuất hàng hóa quy mô lớn”, ông Chinh kiến nghị.