Chủ động gia cố hệ thống thủy lợi trước mùa mưa lũ

Đẩy nhanh tiến độ

Các cơ quan, đơn vị, địa phương trên địa bàn thành phố đang khẩn trương gia cố các công trình thủy lợi xung yếu. Tại xã Tiên Phước, không khí thi công trên công trường hồ chứa nước Suối Thỏ đang diễn ra hối hả. Đây là công trình thủy lợi trọng điểm, mang theo kỳ vọng của hàng ngàn hộ dân. Với nhiệm vụ cung cấp nước tưới cho khoảng 400ha đất sản xuất nông nghiệp của khu vực xã Tiên Phong và Tiên Mỹ (cũ), hồ Suối Thỏ còn đóng vai trò quan trọng trong việc cấp nước sinh hoạt, nuôi trồng thủy sản và tạo đà cho du lịch sinh thái địa phương phát triển.

Ông Nguyễn Ngọc Tân, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp Đà Nẵng cho biết, tính đến thời điểm hiện tại, các hạng mục cốt lõi như đập đất, cống lấy nước, tràn xả lũ, hệ thống điện chiếu sáng và đường quản lý đã cơ bản hoàn thành. Tuy nhiên, “nút thắt” lớn hiện tại là việc thi công tuyến ống cấp nước đang bị đình trệ do vướng mắc trong khâu giải phóng mặt bằng.

Trước áp lực của mùa mưa bão, ông Tân đề nghị Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố chỉ đạo Chi nhánh khu vực 10 phối hợp chặt chẽ với địa phương để hoàn thiện hồ sơ, phấn đấu bàn giao mặt bằng trước ngày 30/10. “An toàn hồ đập và an toàn cho người dân vùng hạ du luôn là ưu tiên cao nhất của chúng tôi trong giai đoạn nước rút này”, ông Tân khẳng định.

Cùng với các dự án xây mới, việc sửa chữa những công trình hư hỏng sau các mùa lũ trước cũng được triển khai quyết liệt. Điển hình là đập thủy lợi Đồng Quảng tại xã Duy Xuyên. Đây là nguồn nước tưới của 60ha lúa và hoa màu tại hai thôn Chiêm Sơn và Trà Kiệu Tây. Do đã trải qua ba lần sạt lở kể từ năm 2020, thân đập xuống cấp nghiêm trọng, chỉ được gia cố tạm thời bằng đất đầm nên nguy cơ vỡ đập trong các đợt lũ là rất lớn. Đến nay, đập Đồng Quảng đã hoàn thành việc sửa chữa kiên cố, sẵn sàng chống chịu với mùa mưa lũ 2026.

Ông Nguyễn Chí Công, Phó Chủ tịch UBND xã Duy Xuyên cho hay: “Sau đợt mưa lũ năm ngoái, nhiều công trình thủy lợi trên địa bàn bị hư hỏng, ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống người dân. Xã đã rà soát, đánh giá mức độ thiệt hại và kịp thời đề xuất thành phố hỗ trợ kinh phí khắc phục. Đến nay, các công trình thiết yếu cơ bản được khôi phục, một số công trình đã nghiệm thu, đưa vào sử dụng. Xã cũng yêu cầu các hợp tác xã quản lý hồ đập nhỏ phải thường xuyên kiểm tra, vận hành cửa xả linh hoạt, tuyệt đối không để xảy ra sự cố do chủ quan”.

Chủ động ứng phó

Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn thành phố hiện có 92 hồ chứa nước, 917 đập dâng các loại, 269 trạm bơm cùng mạng lưới kênh mương dài hơn 4.140km. Hệ thống thủy lợi này có nhiệm vụ chính là điều tiết, cung cấp nước phục vụ tưới sản xuất nông nghiệp, phòng chống thiên tai, cải tạo môi trường sinh thái trong khu vực; ngoài ra còn phục vụ cấp nước sinh hoạt cho nhân dân, phục vụ sản xuất công nghiệp và nuôi trồng thủy sản, góp phần phát triển nông nghiệp nông thôn và các ngành kinh tế khác tại địa phương.

Tuy nhiên, qua nhiều năm vận hành, một số công trình đã xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Qua khảo sát của ngành chức năng, toàn thành phố có 21 đập xuất hiện tình trạng thấm nước, trong đó đập chính số 1 và số 2 của hồ chứa nước Đông Tiển (xã Thăng Phú) bị thấm nặng nhất và đang sửa chữa.

Bên cạnh đó, 19 công trình khác cũng ghi nhận tình trạng thấm nhẹ như đập Dương Lâm thuộc hồ Phú Ninh; đập chính hồ Việt An; đập chính và đập phụ hồ Vĩnh Trinh; đập chính hồ Thái Xuân; đập chính và đập phụ hồ Thạch Bàn; đập phụ 1B hồ Đông Tiển, đập chính hồ Hố Giang, đập chính hồ An Long, đập chính hồ Hòa Trung… Ngoài ra, có 11 đập đã bị bào mòn, thay đổi cấu trúc so với thiết kế ban đầu.

Theo ông Trương Xuân Tý, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, thành phố đang triển khai đồng bộ các giải pháp chủ động trong công tác hộ đê, phòng chống lụt bão, ứng phó với các diễn biến bất thường của thời tiết, bảo đảm an toàn công trình đê điều, thủy lợi năm 2026, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra. Các đơn vị quản lý, khai thác phải chủ động rà soát, cập nhật và tổ chức thực hiện phương án ứng phó thiên tai, phương án ứng phó tình huống khẩn cấp công trình theo quy định; chuẩn bị đầy đủ vật tư, thiết bị, nhân lực phục vụ công tác vận hành, xử lý sự cố công trình theo phương châm “4 tại chỗ”.

Đối với UBND các xã, phường, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng ứng phó với bão, lũ, ngập lụt; xây dựng phương án sơ tán dân cư tại những khu vực có nguy cơ bị ảnh hưởng khi hồ, đập xảy ra sự cố. Mặt khác, tổ chức kiểm tra thường xuyên để phát hiện sớm, báo cáo kịp thời và kiên quyết ngăn chặn, xử lý triệt để các hành vi vi phạm pháp luật trong việc bảo vệ công trình thủy lợi.