Thương mại điện tử xuyên biên giới: Hướng đi cho doanh nghiệp và động lực tăng trưởng cho Đà Nẵng

Đây là một trong những nhận định tại hội thảo “Thúc đẩy thương mại điện tử và thanh toán số - Động lực tăng trưởng kinh tế thành phố Đà Nẵng năm 2026” do Sở Công Thương thành phố Đà Nẵng phối hợp với Trung tâm Giám sát chất lượng và phòng chống hàng giả (QSAC) tổ chức sáng 22/10.

Đặt đúng bài toán tăng trưởng

Theo Phó Giám đốc Sở Công Thương Huỳnh Xuân Sơn, năm 2026 có ý nghĩa quan trọng đối với thành phố trong việc đổi mới mô hình tăng trưởng, khai thác hiệu quả các động lực phát triển mới và thúc đẩy kinh tế số.

Thành phố đang nỗ lực hướng đến mục tiêu kinh tế số đóng góp 27% GRDP và góp phần đạt mức tăng trưởng GRDP hai con số trong năm 2026.

Trong tiến trình đó, thương mại điện tử và thanh toán số đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng thị trường, tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Theo Báo cáo Chỉ số thương mại điện tử (EBI) Việt Nam năm 2025 của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, Đà Nẵng xếp thứ 3 cả nước với 28,1 điểm, sau Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, hoạt động thương mại điện tử và thanh toán số trên địa bàn thành phố vẫn còn những khó khăn, thách thức cần được tháo gỡ.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận, đề xuất giải pháp phát triển hệ sinh thái thương mại điện tử; trao đổi về giải pháp thúc đẩy thanh toán số an toàn, thuận tiện; các mô hình ứng dụng thương mại điện tử gắn với du lịch, dịch vụ, kinh tế đêm, quảng bá sản phẩm địa phương; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động kinh doanh.

TS. Nguyễn Đức Tài, Giám đốc Trung tâm Giám sát chất lượng và phòng chống hàng giả nhận định, vấn đề đặt ra cho Đà Nẵng là chuyển tốc độ phát triển thương mại điện tử thành mức tăng thực chất của thu nhập, năng suất và năng lực cạnh tranh cho nền kinh tế thành phố.

Vì vậy, cần phân biệt rõ hai mục tiêu: bản thân hoạt động thương mại điện tử tăng trưởng từ 10% trở lên và thương mại điện tử đóng góp bao nhiêu điểm phần trăm vào tốc độ tăng GRDP của thành phố.

Thành phố nên tập trung vào những hướng tạo tăng trưởng thực chất như: mở rộng thị trường cho hàng hóa và dịch vụ địa phương, nâng cao hiệu quả kinh doanh thông qua thanh toán số và quản trị số, phát triển các dịch vụ hỗ trợ có giá trị tại địa phương.

Thương mại điện tử cần giúp doanh nghiệp tiếp cận thêm khách hàng, nhất là khách hàng ngoài thành phố, đồng thời nâng cao khả năng cung ứng và chất lượng phục vụ.

Phát triển hệ sinh thái

Theo ông Bùi Huy Hoàng, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử (Cục Thương mại điện tử, Bộ Công Thương), hệ sinh thái thương mại điện tử tại Việt Nam dự kiến được tổ chức theo mô hình mở, do Nhà nước kiến tạo thông qua thể chế, chính sách và các điều kiện hỗ trợ phát triển.

Mô hình hệ sinh thái mở xác định rõ chức năng và thiết lập quan hệ kết nối đa chiều giữa các chủ thể: nền tảng kết nối người bán với thị trường; doanh nghiệp công nghệ, thanh toán, logistics và các đơn vị hỗ trợ cung cấp dịch vụ theo chức năng; người bán tổ chức nguồn hàng và lựa chọn các dịch vụ phù hợp.

Để Đà Nẵng phát triển hiệu quả hệ sinh thái thương mại điện tử, ông Bùi Huy Hoàng cho rằng thành phố cần tập trung vào phạm vi quản lý và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp địa phương, phát huy các tiềm năng, lợi thế sẵn có gắn với hệ sinh thái thương mại điện tử chung của cả nước.

Trong đó, cần đặc biệt quan tâm đến các yếu tố hỗ trợ như: thể chế và chính sách, nguồn nhân lực, phát triển thị trường kết nối tiêu thụ hàng hóa, bảo vệ người tiêu dùng và thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới...

“Thể chế và chính sách đóng vai trò định hình, hỗ trợ phát triển hệ sinh thái thương mại điện tử. Tuy nhiên, hiện nay cơ chế kết nối các chính sách, nguồn lực và chủ thể thành một hệ sinh thái thống nhất chưa được cụ thể hóa. Đây là nội dung mà các cơ quan hoạch định chính sách sẽ tiếp tục hoàn thiện trong thời gian tới”, ông Hoàng chia sẻ.

Theo các chuyên gia, thương mại điện tử xuyên biên giới (xuất khẩu trực tuyến qua các mô hình thương mại điện tử) không chỉ phù hợp với các doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn mà còn mở ra cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp, hợp tác xã tiếp cận trực tiếp thị trường quốc tế.

Việc Chính phủ phê duyệt thành lập Khu thương mại tự do Đà Nẵng với quy mô 1.880ha (bao gồm các khu chức năng như sản xuất - logistics; thương mại - dịch vụ; công nghiệp công nghệ số, công nghệ thông tin và đổi mới sáng tạo...) là điều kiện vô cùng thuận lợi để phát triển các mô hình thương mại điện tử xuyên biên giới cả về xuất khẩu lẫn nhập khẩu.

Đà Nẵng có thể dựa trên các cơ chế, chính sách ưu đãi vượt trội hiện có để thu hút các nhà đầu tư, doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu thương mại điện tử xuyên biên giới trong và ngoài nước vào Khu thương mại tự do.

Với vị trí chiến lược và chính sách ưu đãi, Đà Nẵng hoàn toàn có thể đóng vai trò là trung tâm thương mại điện tử xuyên biên giới của khu vực miền Trung, nơi tập kết hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam cũng như kho hàng nhập khẩu từ các đối tác quốc tế.