Sinh viên ứng dụng AI giải quyết bài toán thực tiễn
ĐNO - Từ mong muốn đưa công nghệ giải quyết những vấn đề trong đời sống, sinh viên Đại học Đà Nẵng đã phát triển nhiều giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực y tế và hỗ trợ người khiếm thính, mang lại giá trị thiết thực cho cộng đồng.

Trợ lý AI giảm tải công việc cho bác sĩ
Trong quá trình khám, chữa bệnh, bên cạnh việc thăm khám và tư vấn cho bệnh nhân, các bác sĩ còn phải dành nhiều thời gian để cập nhật hồ sơ bệnh án.
Từ thực tế đó, nhóm sinh viên CLARIO thuộc Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật và Trường Đại học Kinh tế (Đại học Đà Nẵng) phát triển dự án DocuMind - trợ lý trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ lập bệnh án điện tử, giúp giảm bớt công việc hành chính cho bác sĩ.
Sinh viên Đoàn Cao Cường, Khoa Công nghệ thông tin (Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật), Trưởng nhóm CLARIO cho biết dự án bắt đầu được nghiên cứu từ tháng 3/2026. Sau khoảng 5 tháng, nhóm xây dựng phiên bản sản phẩm khả dụng tối thiểu (MVP) để kiểm chứng giải pháp.
DocuMind ghi âm cuộc hội thoại giữa bác sĩ và bệnh nhân, chuyển giọng nói thành văn bản rồi tổ chức thông tin theo cấu trúc SOAP, bao gồm: triệu chứng chủ quan, dữ liệu khách quan, đánh giá và kế hoạch điều trị.
[VIDEO] - Sinh viên Đoàn Cao Cường, đại diện nhóm CLARIO chia sẻ về dự án:
Hệ thống gợi ý mã bệnh theo phân loại ICD-10 và đề xuất hướng xử lý dựa trên dữ liệu y khoa được truy xuất bằng kỹ thuật RAG. Đồng thời, nhóm phát triển kiến trúc AI đa tác tử (Multi-Agent) để đảm nhiệm các nhiệm vụ riêng biệt như lập ghi chú, cấu trúc hóa bệnh án và truy xuất kiến thức chuyên môn.
“Nhóm luôn trăn trở làm sao để AI hỗ trợ hiệu quả công việc thực tế mà vẫn bảo đảm độ tin cậy của thông tin y khoa. Vì vậy, nhóm thiết kế phần mềm cho phép bác sĩ kiểm tra, điều chỉnh và đưa ra quyết định cuối cùng đối với nội dung do hệ thống đề xuất. Giá trị của công nghệ không nằm ở việc thay thế quyết định chuyên môn, mà ở khả năng giảm bớt công việc hành chính để bác sĩ có thêm thời gian chăm sóc người bệnh”, Cường chia sẻ.

Để kiểm chứng khả năng ứng dụng, nhóm đã đưa sản phẩm thử nghiệm tại một số cơ sở y tế ở Đà Nẵng. Sinh viên Hoàng Thị Bích Thảo, Khoa Digital Marketing (Trường Đại học Kinh tế), thành viên nhóm cho biết quá trình thử nghiệm tập trung đánh giá mức độ phù hợp với quy trình làm việc thực tế, khả năng giảm thời gian nhập liệu, độ chính xác của hồ sơ do AI đề xuất và mức độ hài lòng của bác sĩ.
Qua đó, nhóm tìm hiểu kỹ nhu cầu của các đơn vị để xem sản phẩm có tương thích với quy trình làm việc của bác sĩ hay không. Những phản hồi thu được sẽ giúp nhóm điều chỉnh giải pháp và tối ưu phần mềm trước khi mở rộng ứng dụng.
Thời gian tới, nhóm sẽ tiếp tục nâng cao độ chính xác, tăng cường bảo mật và mở rộng khả năng xử lý hồ sơ; đồng thời nghiên cứu tích hợp DocuMind với các hệ thống quản lý thông tin bệnh viện và bệnh án điện tử. Về lâu dài, nhóm hướng đến phát triển một trợ lý AI chuyên biệt cho ngành y tế Việt Nam.

Hỗ trợ người khiếm thính giao tiếp
Trong khi đó, với dự án SignSound, nhóm sinh viên Khoa Công nghệ số (Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật) tập trung phát triển hệ sinh thái hỗ trợ giao tiếp hai chiều giữa người khiếm thính và cộng đồng.
Hệ sinh thái gồm 3 giải pháp: kính thực tế tăng cường (AR), tiện ích trình duyệt và nền tảng họp trực tuyến, đáp ứng nhu cầu giao tiếp, học tập lẫn làm việc.
Sinh viên Trần Minh Chiến, thành viên nhóm nghiên cứu cho biết kính AR là sản phẩm trọng tâm, có khả năng tiếp nhận lời nói rồi chuyển thành văn bản hoặc ngôn ngữ ký hiệu thông qua nhân vật 3D hiển thị trong tầm nhìn người dùng.
Ở chiều ngược lại, camera sẽ nhận diện cử chỉ để chuyển thành văn bản hoặc giọng nói. Trong khi đó, tiện ích trình duyệt hỗ trợ người khiếm thính tiếp cận nội dung trên internet, còn SignMeeting phục vụ các cuộc trao đổi trực tuyến.

Thách thức của dự án là việc chuyển đổi chính xác giữa tiếng Việt và ngôn ngữ ký hiệu vốn có cấu trúc biểu đạt riêng. Nhóm đã kết hợp AI, xử lý ngôn ngữ tự nhiên và thị giác máy tính để phân tích nội dung, tái cấu trúc câu, lựa chọn ký hiệu và nhận diện cử chỉ. Các thành phần đều được phát triển trên cùng nền tảng nhằm bảo đảm khả năng kết nối đồng bộ giữa các sản phẩm trong hệ sinh thái.
Quá trình phát triển sản phẩm cũng khiến nhóm thay đổi cách tiếp cận ban đầu. Ý tưởng khởi phát từ mong muốn giúp người khiếm thính cảm nhận âm thanh nhưng khi tìm hiểu nhu cầu thực tế, nhóm nhận thấy giao tiếp hai chiều mới là yêu cầu cốt lõi. Vì vậy, SignSound được phát triển để người dùng không chỉ tiếp nhận nội dung trao đổi mà còn có thể phản hồi với người đối diện.
“Khó khăn lớn nhất khi chúng em thực hiện dự án là phải hiểu được thổ ngữ và ngôn ngữ ký hiệu của người khiếm thính. Vì thế, nhóm tìm đến các phiên dịch viên để học tập, thấu hiểu nhu cầu thực tế rồi mới tiến hành thiết kế sản phẩm. Sau đó, sản phẩm được thử nghiệm tại Trung tâm Giáo dục và Hỗ trợ người điếc miền Trung, bước đầu nhận được phản hồi tích cực”, Chiến chia sẻ.
[VIDEO] - Dự án SignSound - hệ sinh thái hỗ trợ giao tiếp hai chiều giữa người khiếm thính và cộng đồng:
Trong 12 tháng tới, nhóm sẽ tập trung hoàn thiện kính AR, giảm độ trễ xử lý, nâng cao độ chính xác nhận diện và mở rộng kho dữ liệu ngôn ngữ ký hiệu.
Bên cạnh đó, nhóm tiếp tục thử nghiệm sản phẩm với người khiếm thính, hoàn thiện tiện ích trình duyệt và SignMeeting, đồng thời tối ưu phần cứng để giảm giá thành, tăng khả năng tiếp cận.
Dự án SignSound đoạt giải Nhì (không có giải Nhất) hạng mục không chuyên tại Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức tại Hà Nội, đồng thời giành giải Nhất Cuộc thi Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thành phố - SURF năm 2026.
Thầy Nguyễn Tấn Thuận, giảng viên Khoa Công nghệ số (Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật), giảng viên hướng dẫn dự án cho biết sau các cuộc thi, nhóm tiếp tục tiếp thu góp ý của ban giám khảo và khảo sát nhu cầu cộng đồng khiếm thính để cải tiến sản phẩm.
Nhóm tập trung tối ưu lõi AI nhằm giảm độ trễ, tăng tính tự nhiên khi biểu đạt, đồng thời nâng cấp phần cứng và tìm giải pháp hạ giá thành thiết bị.
Điều quan trọng không chỉ là các thông số kỹ thuật hay một sản phẩm tốt trên giấy tờ, mà là sản phẩm phải mang lại sự thay đổi tích cực thực sự trong đời sống cộng đồng người khiếm thính. Vì vậy, nhóm tiếp tục hoàn thiện hệ thống, kết hợp công nghệ AI với phần cứng, hướng đến những thiết bị có chi phí phù hợp để người khiếm thính có điều kiện tiếp cận và sử dụng.
Thầy Nguyễn Tấn Thuận, giảng viên Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật - Đại học Đà Nẵng
XUÂN DŨNG - VĂN HOÀNG