Trận mở màn xây dựng vùng giải phóng

Xóm đưa đò cho bộ đội sang sông

Trở lại xóm nhỏ bên dòng sông Tranh thuộc thôn Sông Tranh (xã Lãnh Ngọc), ông Trương Minh Thắng, con trai ông Trương Văn Đào dẫn chúng tôi đến bến đò mà ngày xưa nhân dân xóm nhỏ này đã chèo đò đưa bộ đội sang sông.

Cha ông Thắng cũng là một trong những người dân đã không ngại hiểm nguy, cùng với bà con xóm nhỏ chèo từng chuyến đò, giúp bộ đội vượt hiểm nguy.

Ông Thắng nói rằng lúc đó ông chỉ mới 10 tuổi, nhưng ký ức của cậu bé ngày nào vẫn còn vẹn nguyên. Ông Thắng kể: “Lúc đó cha tôi và nhiều cô chú bác trong xóm cả đêm chở bộ đội sang sông, chúng tôi còn nhỏ được người lớn dặn ở nhà chờ các chú bộ đội. Lớn hơn chút nữa tôi nghe cha kể lại tình hình đêm đó rất nguy hiểm, nhưng cả xóm đồng lòng, giúp bộ đội làm nhiệm vụ”.

Theo tư liệu lịch sử, tại 2 xã Tiên Lãnh, Tiên Ngọc, từ tháng 5/1961, Đại đội H21 của Tỉnh đội đã cùng các lực lượng vũ trang địa phương bí mật vào tận các thôn tuyên truyền cương lĩnh của Mặt trận giải phóng, phát động quần chúng nổi dậy diệt ác, phá kìm. Đồng thời tổ chức các trận tập kích quy mô nhỏ đánh vào Hội đồng các xã tiếp giáp Tiên Lãnh, Tiên Ngọc, tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch.

Tháng 8/1961, Tỉnh ủy chủ trương mở Chiến dịch Đông - Xuân giải phóng các xã vùng giáp ranh, tạo bàn đạp thọc sâu xuống đồng bằng. Cùng với sự phát triển và lớn mạnh của phong trào cách mạng địa phương, Tỉnh ủy đã điều Đại đội H30 về cánh Nam của tỉnh Quảng Nam nhằm tăng cường lực lượng chuẩn bị mở Chiến dịch vượt sông Tranh giải phóng 2 xã Tiên Lãnh - Tiên Ngọc.

Đúng 19 giờ, ngày 29/10/1961, tại bến đò Nà Ráy khu vườn Du, 5 chiếc thuyền dưới sự chỉ huy của cô Ba Sừng bắt đầu xuất kích trong thời tiết mưa càng lúc càng to, trời càng ngày càng tối và nước mỗi lúc một chảy xiết. Nhưng với quyết tâm, bản lĩnh của nhân dân và đội ghe thuyền, bộ đội ta đã nhanh chóng sang sông an toàn, bí mật.

Vừa áp bờ bên kia, các trung đội đã chia thành 2 mũi, một mũi do Đại đội phó Đỗ Sa chỉ huy tiến về thôn 9. Mũi thứ 2 do Trung đội phó Như Liễu chỉ huy tiến chiếm khu vực Hòn Giẻo thôn 4, hình thành thế bao vây, áp đảo quân địch, đồng thời yểm trợ cho Trung đội 39 và 17 tiếp tục vượt sông.

Các mũi tiến công dồn dập, áp đảo khiến địch phải bỏ trụ sở hội đồng, tháo chạy về quận lỵ Tiên Phước, Tiên Lãnh - Tiên Ngọc được hoàn toàn giải phóng vào ngày 2/11/1961.

Tri ân quá khứ, mở hướng tương lai

Đã 65 năm trôi qua, nhưng mỗi khi nhắc đến Chiến dịch vượt sông Tranh, trong ký ức của mỗi cán bộ, đảng viên và nhân dân Lãnh Ngọc vẫn vang lên âm hưởng của những ngày tháng không thể nào quên.

Đó là những ngày mà dòng sông Tranh không chỉ là một dòng sông địa lý, mà đã trở thành ranh giới thử thách ý chí, lòng dũng cảm và niềm tin của con người vào cách mạng.

Chiến thắng này không chỉ là một thắng lợi quân sự mà đó là thắng lợi của lòng dân, của sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn của Khu ủy Khu 5, Tỉnh ủy, Tỉnh đội, Huyện ủy Tiên Phước; là sự chiến đấu quả cảm của lực lượng vũ trang; là sự đóng góp, che chở, nuôi dưỡng, giúp sức của nhân dân. Và hơn hết, đó là thắng lợi của niềm tin vào cách mạng, ý chí không khuất phục và khát vọng giải phóng quê hương.

Ông Hoàng Văn Thanh, Bí thư Đảng ủy xã Lãnh Ngọc cho biết: “Nhắc lại lịch sử không phải chỉ để tự hào về quá khứ, mà còn để hiểu sâu hơn trách nhiệm của hôm nay đối với hiện tại và tương lai. Thế hệ hôm nay cũng đang đứng trước một “dòng sông” của thời kỳ mới, đó là dòng sông của những yêu cầu phát triển ngày càng cao.

Đó là khoảng cách giữa tiềm năng và kết quả phát triển, là yêu cầu xây dựng một nền hành chính phục vụ nhân dân. Đó là yêu cầu phải xây dựng Đảng bộ, chính quyền và hệ thống chính trị thực sự trong sạch, vững mạnh, gần dân, hiểu dân và phục vụ nhân dân. Và là yêu cầu giảm nghèo bền vững, nâng cao thu nhập, xây dựng hạ tầng, phát triển kinh tế, bảo vệ rừng, giữ gìn môi trường và xây dựng đời sống văn hóa”.

Ngày 1/7/2025, xã Lãnh Ngọc mới được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 xã Tiên Lãnh, Tiên Ngọc, Tiên Hiệp. Không gian phát triển được mở rộng với diện tích hơn 161km2, dân số hơn 14.840 người.

Việc hình thành xã mới mở ra không gian phát triển mới nhưng đồng thời cũng đặt ra những yêu cầu mới về tổ chức bộ máy, quản trị địa phương, kết nối hạ tầng và khai thác hiệu quả tiềm năng của toàn địa bàn.

Toàn bộ hệ thống chính trị xã Lãnh Ngọc đang từng bước xây dựng nền kinh tế, xã hội trong giai đoạn mới sao cho xứng với quá khứ hào hùng của cha ông đã hy sinh vì hòa bình và sự phát triển hôm nay.