Mở hướng phát triển nuôi trồng thủy sản từ công nghệ

Hiệu quả từ công nghệ tuần hoàn

Tại thôn Đại Quang, xã Hà Nha, mô hình nuôi cá chình ứng dụng công nghệ tuần hoàn nước (RAS) của gia đình ông Nguyễn Can là minh chứng rõ nét cho hiệu quả khi khoa học chạm ngõ nhà nông. Sau 3 năm triển khai, ông Can đã chứng minh được tính ưu việt của công nghệ này so với phương thức nuôi ao bùn truyền thống.

Trên diện tích đất vườn khoảng 250m2, thay vì đào ao quy mô lớn, ông quy hoạch bài bản thành 10 bể nuôi, mỗi bể diện tích 25m2. Hiện gia đình đã đưa vào vận hành 7 bể với tổng đàn khoảng 5.000 con cá chình nhiều kích cỡ.

Điểm mấu chốt tạo nên thành công của mô hình chính là hệ thống lọc tuần hoàn RAS. Nước từ bể nuôi được luân chuyển liên tục qua hệ thống lọc để loại bỏ hoàn toàn chất thải và thức ăn dư thừa.

Tại đây, các chất có hại được xử lý triệt để, nguồn nước được khử trùng và bổ sung oxy trước khi quay trở lại nuôi dưỡng đàn cá. Quy trình khép kín này giúp duy trì chất lượng nước luôn ổn định, tiết kiệm đáng kể lượng nước sử dụng và đặc biệt là giảm thiểu tối đa chất thải xả ra môi trường xung quanh.

Ông Nguyễn Can chia sẻ, mô hình này không đòi hỏi diện tích ao hồ lớn, rất phù hợp với quỹ đất hạn hẹp tại các khu dân cư. Nhờ chủ động kiểm soát được nguồn nước và sử dụng chế phẩm vi sinh thay thế hoàn toàn thuốc kháng sinh, đàn cá rất khỏe mạnh, ít mắc bệnh.

Theo tính toán, sau chu kỳ nuôi từ 18 đến 24 tháng, cá chình đạt trọng lượng trung bình từ 1,2kg đến trên 1,5kg mỗi con. Với sản lượng thu hoạch bình quân khoảng 300kg cá thương phẩm cho mỗi bể, cùng mức giá bán từ 500.000 đến 600.000 đồng/kg, lợi nhuận mang về đạt hơn 80 triệu đồng/bể.

Trung tâm Khuyến nông thành phố Đà Nẵng đã tiếp sức cho gia đình ông Can thông qua việc hỗ trợ 750 con cá chình giống cùng nguồn thức ăn chất lượng theo cơ chế đối ứng 40%.

Đồng hành với nông dân

Tại xã Đại Lộc, chị Phan Thị Lai (thôn Đại Hiệp Đông) cũng đang nỗ lực chuyển đổi hướng sản xuất. Trước đây, kinh tế gia đình chị chủ yếu dựa vào việc chăn nuôi bò, heo và dê, nhưng thu nhập thường bấp bênh do dịch bệnh và giá cả thị trường trồi sụt.

Quyết định chuyển sang nuôi cá chình ứng dụng công nghệ RAS từ 3 năm trước là một bước ngoặt lớn, đòi hỏi tinh thần học hỏi không ngừng.

Dù cá chình có giá trị kinh tế cao và đầu ra ổn định, nhưng chị Lai thừa nhận đây là đối tượng nuôi “khó tính”. Quá trình vận hành hệ thống máy móc, duy trì lượng oxy và kiểm soát chất lượng nước đòi hỏi sự tỉ mỉ tuyệt đối. Chỉ cần một sự cố nhỏ về thiết bị hoặc môi trường nước biến động, đàn cá có thể bị ảnh hưởng ngay lập tức.

Để giúp nông dân vượt qua rào cản này, Trung tâm Khuyến nông thành phố đã đóng vai trò là “cầu nối”, tạo điều kiện cho chị Lai và các hộ nuôi tham quan, học tập thực tế tại các mô hình thành công ở tỉnh Khánh Hòa.

Chị Lai tâm sự: “Nhờ những chuyến đi thực tế và sự hướng dẫn tận tình của cán bộ khuyến nông, tôi đã nắm vững hơn kỹ thuật vận hành máy móc và cách xử lý tình huống khi môi trường nước thay đổi. Đợt này, được Trung tâm hỗ trợ thêm 750 con giống và thức ăn, gia đình tôi như được tiếp thêm sức mạnh để mở rộng quy mô sản xuất chuyên nghiệp hơn”.

Theo bà Ngô Thị Thu Vân, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông thành phố Đà Nẵng, việc triển khai hỗ trợ 1.500 con cá chình giống cho các hộ dân tại xã Hà Nha và xã Đại Lộc là một phần trong chiến lược đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp của thành phố.

Hoạt động này nhằm khuyến khích người dân phát triển các đối tượng thủy sản có giá trị kinh tế cao, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên nước và thích ứng tốt với biến đổi khí hậu.

Bà Vân nhấn mạnh, nuôi cá chình có tiềm năng nhưng cũng là thử thách bởi thời gian nuôi dài và đòi hỏi vốn đầu tư bài bản. Vì vậy, Trung tâm xác định không chỉ hỗ trợ vật tư mà phải đồng hành xuyên suốt cùng bà con từ khâu khảo sát nhu cầu, lựa chọn địa điểm đến xây dựng quy trình kỹ thuật.

Các cán bộ khuyến nông sẽ thường xuyên bám sát cơ sở, hướng dẫn người dân cải tiến hệ thống lọc, kiểm soát môi trường nuôi và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh.

Trong thời gian tới, từ hiệu quả thực tế của các mô hình này, Trung tâm Khuyến nông sẽ tạo điều kiện cho nông dân tại các xã, phường trên toàn địa bàn đến tham quan, trao đổi kinh nghiệm.

Mục tiêu xa hơn là hình thành các vùng nuôi thủy sản tập trung ứng dụng công nghệ cao, từng bước nhân rộng những cách làm hay để nâng cao thu nhập cho người dân, góp phần phát triển kinh tế nông thôn bền vững.