Cánh chim bay giữa đại ngàn

A Lộng về đến nhà thì trăng đã chếch sang bên kia núi Pù Chang, bố mẹ và các em đã đi ngủ cả rồi.

A Lộng nhón chân thật khẽ, đặt người xuống chiếc nệm êm ái, thở phào như trút được gánh nặng.

Nhưng A Lộng không sao ngủ được. Càng về gần sáng, gió từ trên núi thổi về càng mạnh, tiếng gió đuổi nhau qua khe liếp kêu rin rít.

Từ trong gió, A Lộng ngửi thấy mùi hương dịu nhẹ của hoa Bót Ngoi đang nở tím cả triền núi phía sau nhà. Rồi A Lộng thiếp đi trong mơ màng lúc nào không biết.

- A Lộng à, dậy đi, dậy mau đi, cái Day chết rồi.

A Lộng bật dậy như con sóc, ngơ ngác vì nghĩ là mình đang nằm mơ, hỏi lại mẹ đang quýnh quáng chạy ra khỏi nhà.

- Mẹ vừa nói cái gì, ai chết?

- Cái Day chết rồi, chết ngoài bìa rừng ấy.

A Lộng vơ vội chiếc áo vừa chạy vừa mặc. Kia rồi, một đám người đông nghịt đang lố nhố vây quanh, A Lộng xé đám người ấy ra lao vào.

Đúng là Day, Day nằm nghiêng, mặt quay về phía bản Pom Khốc, mắt Day mở to như đang nhìn theo ai.

Chiếc váy xòe rực rỡ phủ cặp chân tròn lẳn trắng ngần tràn xuống cả vạt cỏ nơi Day nằm. Nếu từ khóe miệng của Day không có hai vệt máu thì A Lộng sẽ nghĩ Day đang trêu đùa mọi người.

A Lộng quỳ xuống bên cạnh Day, run run đặt bàn tay lên trán rồi thật nhẹ nhàng, từ từ vuốt cặp mắt đang mở của Day.

Cặp mắt ấy lập tức khép lại dưới hàng lông mi cong cong như mảnh trăng lưỡi liềm đang ngó nghiêng lấp ló phía sau núi.

Trán Day hằn một vết nhăn cau có, cặp lông mày đen nhánh cứ nhíu lại không chịu giãn ra, chắc là trước lúc chết Day phải đau đớn lắm.

Giang A Lộng, Giàng Thị Day, Mùa Thị Súa cùng sinh ra và lớn lên ở bản Pom Khốc. Cả ba cùng được xã cho xuống trường nội trú dưới thị trấn để học cái chữ.

Khi ấy A Lộng mười tuổi, còn Day và Súa mới lên tám.

Day là con gái của ông Giàng A Khúa, người có tài tính toán giỏi giang hơn những người khác trong bản nên nhà Day có cái nhà to nhất, có đàn bò đông nhất và không bao giờ phải ăn mèn mén thay cơm.

Học được mấy tháng, Day đòi bỏ học. A Lộng và Súa động viên thế nào Day cũng lắc đầu quầy quậy nhất quyết đòi về.

A Lộng không vui. A Lộng và Súa cũng nhớ nhà nhớ bố mẹ lắm chứ, nhưng muốn học được cái chữ thì phải cố gắng thôi.

Vậy là chỉ còn A Lộng và Súa ở lại. Xa bố mẹ sống giữa bao người lạ nên A Lộng và Súa thân thiết nhau như hai anh em ruột thịt.

Cũng nhờ có Súa mà A Lộng đỡ nhớ nhà, chiều đến cái bụng đỡ bồn chồn nóng như lửa đốt. Súa học rất khá, lại ngoan ngoãn chăm chỉ học hành nên luôn được thầy cô khen ngợi.

Khi Súa học gần hết bậc tiểu học thì bố của Súa đột ngột ốm nặng nằm một chỗ. Súa đành phải bỏ học để về nhà giúp mẹ nương rẫy và chăm sóc các em.

Ngày Súa ra về, Súa vừa xếp đồ đạc vừa khóc. A Lộng thương Súa quá không sao cầm được nước mắt.

Từ hôm đó A Lộng trở thành một người khác. A Lộng ít nói, hay ngồi một mình, chiều đến thường nhìn về phía chiếc xe đã chở Súa đi bằng cặp mắt buồn thăm thẳm.

A Lộng trở về bản với tấm bằng tốt nghiệp phổ thông trung học và tấm bằng trung cấp luật loại giỏi. Cả bản đón chào A Lộng bằng niềm tự hào và những câu chúc mừng tốt đẹp. Ở cái xứ này chưa ai được học nhiều cái chữ như A Lộng.

Được ăn cơm nhà nước, được học cái chữ của nhà nước, A Lộng cao to khỏe mạnh, ngực vồng lên, chững chạc như một tráng sỹ. Bố mẹ A Lộng nhìn ngắm con, mừng không giấu được, những nếp nhăn giãn ra trên gương mặt đen nhem nhẻm vì nắng gió.

Người đầu tiên trong bản A Lộng đến thăm là ông Giàng A Khúa. Đêm qua A Lộng và bố gần như không ngủ. Tiếng kể chuyện rì rầm của bố đưa A Lộng về một khu rừng rậm với những cây gỗ to bằng hai vòng tay người lớn.

Sáng hôm ấy bố và ông A Khúa đi vào rừng với ý định tìm một cây gỗ quý hiếm. Mải tìm do sơ ý, ông A Cháng bị trượt chân rơi xuống vực.

Đứng trên miệng vực nhìn xuống ông A Khúa kêu lên hoảng hốt. Ông khum tay hú gọi người đến cứu nhưng tiếng hú của ông bay đi rồi bật trở lại mà không có ai trả lời.

Vừa khóc ông vừa tìm đường xuống vực. Trời đang là mùa đông rét cắt da cắt thịt, nhưng khi ông cõng được ông A Cháng về đến nhà thì người ông ướt sũng như vừa lội dưới nước lên...

A Lộng bước vào nhà ông A Khúa lúc gió chiều đã thổi hơi lạnh từ trong núi ra. A Lộng nhìn thấy một cô gái đang lúi húi nấu cơm trong bếp. Nghe tiếng gọi cô gái ngẩng lên rồi reo lanh lảnh:

- Ôi, A Lộng, A Lộng về à.

A Lộng cũng vồn vã

- Day nấu cơm à, cho A Lộng ăn với.

Day cười bẽn lẽn, hai má đỏ ửng như hai quả nhót chín, mắt lúng liếng e thẹn. A Lộng thấy hơi lạ nhưng rồi nghĩ: “Day lớn rồi nên thế”.

A Khúa bước đến ôm A Lộng thật chặt trong vòng tay cứng như gỗ lim, vừa vỗ vào lưng A Lộng vừa nói:

- A Lộng giỏi quá, cán bộ xã tương lai đây, phải uống rượu mừng mới được.

Ông chỉ vào những hũ rượu đang xếp cạnh nhau ở góc nhà hỏi A Lộng.

- A Lộng thích uống rượu gì, rượu chuối rừng, rượu sơn tra, rượu ngô, rượu sắn hay rượu nếp cẩm nào.

A Lộng cười cười đỏ mặt

- Bác cho con uống rượu nếp cẩm vậy.

A Khúa cười lớn, tiếng cười nghe sảng khoái vang vọng cả 5 gian nhà.

Mặc cho A Khúa ép nên thử mỗi loại rượu một chút cho đỡ quên hương vị rượu quê nhà, nhưng A Lộng chỉ uống một bát rượu nếp cẩm đặc sóng sánh.

A Lộng ra về, chân đi thẳng mà sao cứ quệt vào cây cỏ hai bên vệ đường. Về đến nhà, A Lộng lăn ra ngủ một mạch, lúc tỉnh dậy thì con trăng đã vắt qua mái nhà sang bên kia núi.

Bố A Lộng ngồi giữa nhà, ấm chè Tà Sùa bốc khói nghi ngút thơm. Ông gọi A Lộng đến rót cho A Lộng một chén. Khi A Lộng vừa đưa chén trà lên môi thì ông A Cháng cất giọng trầm trầm.

- Cái Day ấy, con thấy thế nào?

A Lộng chưa kịp uống vội đặt ngay chén trà xuống.

- Thế nào là sao ạ, con thấy Day là đứa gái xinh.

- Bố đã quyết định rồi, con với cái Day sẽ là vợ chồng. Bác Khúa cũng mừng lắm vì chọn được con làm rể. Bao nhiêu người có ý xin cái Day về làm vợ nhưng bác ấy đều lắc đầu, chỉ đồng ý con thôi.

- Giàng ơi, bố nói gì thế, sao con lại làm vợ chồng với Day được.

- Sao lại không được, cứ thế mà làm thôi. Con nhìn bố đây, nếu không có bác Khúa thì bố còn sống đến hôm nay ngồi nói chuyện với con không.

Mà cái Day giỏi giang, đẹp người đẹp nết cũng rất xứng với con. Bố và bác Khúa đã bàn bạc kỹ lưỡng rồi, cứ thế nhé.

Vừa nói ông vừa tập tễnh cái chân gẫy, chắc là bước đi vội quá nên ông phải nhăn mặt lại vì đau.

Giàng A Khúa và Giàng A Cháng là hai anh em họ với nhau. Bố của A Khúa là anh trai của bố A Cháng vậy nên A Lộng và Day vẫn là anh em họ gần.

Trước đây lúc còn chưa đi học cái chữ A Lộng không biết được hậu quả của việc kết hôn giữa những người họ hàng với nhau. Bây giờ A Lộng đã được học rồi nên A Lộng hiểu lắm.

A Lộng rất biết ơn bác Khúa đã cứu sống bố nhưng không vì thế mà A Lộng làm vợ chồng với Day được.

A Lộng nghĩ lại ánh mắt lúng liếng của Day lúc gặp A Lộng ở nhà Day. A Lộng giật mình, chẳng lẽ Day cũng đồng ý với sự sắp đặt của hai ông bố.

Sau nhiều đêm không ngủ A Lộng quyết định nói rõ với bố dù biết mình đang gây ra trận lũ lớn.

“Chuyện của con với Day, không được đâu bố ạ, bố biết như vậy là vi phạm pháp luật mà’’.

- Việc Bố bảo làm con cứ thế mà làm, cấm cãi. Mày đừng làm con gió chạy sai hướng, đừng làm con nước chảy ngược dòng. Người ta vẫn lấy anh họ em họ đầy rẫy ra đấy thôi.

- Những người kết hôn như thế khi đẻ con ra con cái bị mắc nhiều bệnh lắm. Nhà bác Khúa có anh A Kha ngớ ngẩn cũng là do hủ tục lấy vợ lấy chồng cận huyết, là do bác A Khúa lấy con cô ruột của mình.

A Lộng tìm gặp Day.

Tối hôm qua, Day mặc chiếc váy mới đi gặp A Lộng. Nhìn Day, A Lộng thấy Day đẹp đúng như lời bố nói, đẹp lộng lẫy kiêu sa như bà chúa Thượng ngàn.

A Lộng và Day đứng ở bìa rừng, xung quanh là bạt ngàn những bông hoa màu tím, màu hoa Day yêu thích nhất.

Day cầm một bông hoa trên tay xoay nhẹ, chăm chú nghe A Lộng nói. A lộng kể nhiều chuyện, cả về những điều mà A Lộng dự định sau này sẽ thay đổi nơi quê hương của hai người.

Thi thoảng Day ngước mắt nhìn A Lộng bằng ánh mắt nồng ấm yêu thương. Rồi A Lộng nói với Day cái điều mà A Lộng cần nói.

Dưới ánh trăng khi mờ khi tỏ, A Lộng không nhìn thấy sắc mặt của Day đang tái dần. Khi A Lộng hỏi: “Day thấy A Lộng nói có đúng không”. Day “dạ, vâng”, nhẹ nhàng như mùi hương của bông hoa Day đang cầm trên tay.

A Lộng nói nhỏ “A Lộng cầu chúc cho Day sẽ gặp được người chồng xứng đáng với Day, nhất định Day sẽ được hạnh phúc”.

Day gật đầu rất nhẹ, họ cùng nhau đi về phía bản Pom Khốc khi trăng đã lên cao.

Đến chỗ rẽ vào nhà Day rồi, A Lộng và Day dừng lại. A Lộng đứng nhìn theo cho đến khi thấy Day đã đóng cửa, A Lộng mới yên tâm đi về.

Vậy mà sáng hôm nay Day đã nằm ở kia, nằm chính nơi Day và A Lộng đã ngồi tâm sự đêm qua.

Chiều sập xuống nhanh, loáng cái hoàng hôn đã phủ kín màu xam xám lên núi rừng. Mộ của Day đặt ngay chỗ Day nằm chết, từ chỗ này ngày đêm Day vẫn nhìn về bản Pom Khốc của mình.

Những chiếc lá ngón Day hái nhưng chưa kịp ăn hết vàng úa dưới chân A Lộng. A Lộng nhặt một chiếc lá lên, ngắm nhìn chiếc lá bé nhỏ đã và đang mang lại bao điều oan nghiệt.

Dẫm chân lên những chiếc lá, A Lộng chào Day rồi thất thểu ra về.

Phía trước A Lộng, giữa bầu trời rộng lớn, có một cánh chim cũng đang bay về phía trước, đôi cánh sải dài chấp chới trên bầu trời đã sẫm màu hoàng hôn. Nó cứ mải miết bay, bay mãi vượt qua bao ngọn núi xanh thăm thẳm phía dưới.

Đôi lúc A Lộng thấy cánh nó chao đi như sắp rơi vậy mà nó vẫn không có ý định dừng lại nghỉ ngơi. A Lộng nhìn theo cánh chim và chợt hiểu nếu nó dừng lại, một chút thôi, đêm tối sẽ ập xuống và nó sẽ không đến được nơi nó đang cần phải đến.

Trong đại hội đại biểu hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh lần thứ sáu vừa qua, tôi đặc biệt chú ý đến một thanh niên người dân tộc H’Mông.

Xuất hiện trên sân khấu để nhận cờ thi đua giành cho những thanh niên xuất sắc nhất, Giàng A Lộng ăn mặc lạ hơn những thanh niên khác, chiếc áo xanh của Đoàn thanh niên được A Lộng bỏ gọn gàng vào bên trong chiếc quần ống rộng của người H’Mông nhìn vừa lạ vừa trang trọng.

Nụ cười A Lộng nở trên môi nhưng đôi mắt của A Lộng thì như vương vấn một nỗi niềm sâu kín. Tôi lân la làm quen với A Lộng trong vội vã, ghi vội dòng địa chỉ A Lộng cho.

Vượt qua những con đường cua gấp ngoằn ngoèo, bước trên những thửa ruộng bậc thang đã qua mùa thu hoạch lúa còn lại gốc rạ khô khốc, tôi tìm đến nhà A Lộng. Căn nhà gỗ nhỏ nhắn yên bình nằm trên triền đồi thoai thoải.

Hôm nay là ngày giỗ lần thứ tư của Day. Chiều, tôi theo A Lộng ra thăm mộ Day. Mộ của Day được phủ kín bằng cây hoa Bót Ngoi, loài hoa rừng mà Day yêu thích.

Tôi và A Lộng lặng lẽ ngồi bên mộ Day, nhìn những bông hoa màu tím nhỏ nhắn rung rung cánh, nghe tiếng gió vi vu từ trên núi Pù Chang thổi xuống mơn man.

Mãi đến khi thấy gió đã hơi lạnh tôi mới đến cạnh A Lộng, cầm tay A Lộng và cúi chào tạm biệt Day.

Trong ngôi nhà nhỏ ở bản Pom Khốc, ánh điện đã bật sáng, Súa và hai con trai của A Lộng đang ngồi bên mâm cơm chờ A Lộng về.