Đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông khu vực nút giao Túy Loan

Rà soát kỹ phương án

Nút giao Túy Loan với cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi giữ vai trò quan trọng trong mạng lưới giao thông khu vực phía tây Đà Nẵng, là điểm kết nối giữa tuyến cao tốc, quốc lộ 14B và các tuyến dẫn vào trung tâm thành phố. Đây cũng là khu vực có hoạt động vận tải với mật độ phương tiện lớn, trong đó có nhiều xe tải, xe container và phương tiện lưu thông đường dài, đồng thời thường xuyên xuất hiện tình trạng ùn ứ, kẹt xe trong quá trình thi công dự án.

Vì vậy, yêu cầu quan trọng nhất đối với phương án tổ chức giao thông là bảo đảm các dòng phương tiện được lưu thông liên tục, hạn chế tối đa những điểm giao cắt và vị trí phải giảm tốc, dừng chờ không cần thiết. Đặc biệt, nút giao đang bước vào giai đoạn đẩy nhanh tiến độ thi công. Do đó, việc bổ sung hệ thống ITS, trạm thu phí và công trình kiểm soát tải trọng xe được xác định cần rà soát kỹ, thận trọng và sớm có phương án xử lý thống nhất.

Liên quan đến vấn đề này, mới đây, đoàn công tác Bộ Xây dựng có buổi kiểm tra hiện trường dự án cao tốc Bắc - Nam phía đông, đoạn Hòa Liên - Túy Loan và tình hình triển khai các hệ thống giao thông tại khu vực nút giao Túy Loan. Lãnh đạo Bộ Xây dựng đã chỉ đạo các đơn vị liên quan sớm thống nhất phương án đầu tư hệ thống giao thông thông minh (ITS), trạm thu phí và kiểm soát tải trọng xe tại khu vực nút giao Túy Loan theo hướng tận dụng hạ tầng hiện có, bảo đảm kết nối đồng bộ, tránh lãng phí nguồn lực.

Đối với hệ thống ITS và thu phí, các đơn vị cần rà soát, đánh giá khả năng tận dụng các điểm đã có, thống nhất phương án triển khai ngay trong thời gian tiếp theo. Trường hợp bắt buộc phải đầu tư mới, cần thực hiện đồng bộ, bảo đảm thiết bị có khả năng tích hợp với hệ thống trên các tuyến cao tốc liên quan.

Về kiểm soát tải trọng xe, lãnh đạo Bộ Xây dựng lưu ý nghiên cứu phương án tận dụng trạm cân hiện có, đồng thời tính toán tổ chức giao thông và vị trí quay đầu xe phù hợp để kiểm soát phương tiện quá tải, bảo đảm hiệu quả khai thác.

Bên cạnh đó, cân nhắc kỹ việc bố trí các hạng mục trong khu vực nút giao, tránh đầu tư chồng chéo, phát sinh chi phí và ảnh hưởng cảnh quan công trình. Các đơn vị cần phối hợp hoàn thiện phương án, bảo đảm mục tiêu thông tuyến trước ngày 31/12/2026 và kết nối đồng bộ với hệ thống cao tốc.

Kiến nghị đầu tư phù hợp

Ông Nguyễn Ngọc Hoàng, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp Đà Nẵng thông tin, dự án nút giao quốc lộ 14B với cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng và đang tập trung thi công các hạng mục.

Tuy nhiên, các công trình dự kiến bổ sung đang gặp khó khăn do nằm ngoài ranh giới quy hoạch được duyệt, trong khi quỹ đất tại khu vực không còn nhiều. Nếu triển khai đầu tư độc lập, dự án có thể phải mở rộng phạm vi giải phóng mặt bằng, phát sinh thêm chi phí và ảnh hưởng tiến độ thi công, hiệu quả đầu tư.

Báo cáo của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp Đà Nẵng cho thấy, phạm vi dự án nút giao chỉ khoảng 1,7km, nằm giữa các tuyến cao tốc đã có hoặc đang triển khai hệ thống quản lý, giám sát và thu phí.

Phía nam, trạm thu phí của Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) hiện cách tim nút giao 4km. Phía bắc, dự án cao tốc Hòa Liên - Túy Loan đang triển khai hệ thống ITS, trạm thu phí và trạm cân, dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2026 và bắt đầu thu phí từ tháng 1/2027. Khoảng cách từ tim nút giao Túy Loan đến ranh giới dự án cao tốc Hòa Liên - Túy Loan khoảng 0,8km.

Trên cơ sở đó, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp Đà Nẵng kiến nghị chưa đầu tư riêng hệ thống ITS, trạm thu phí và công trình kiểm soát tải trọng xe trong phạm vi nút giao Túy Loan. Thay vào đó, nghiên cứu phương án đầu tư đồng bộ với hệ thống của các tuyến cao tốc liền kề hoặc tích hợp vào dự án ITS tập trung.

Đồng thời đề xuất giao Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh phối hợp với các đơn vị liên quan nghiên cứu phương án tổ chức thu phí tổng thể khu vực nút giao, bao gồm đoạn kết nối khoảng 0,8km, bảo đảm yêu cầu thu phí theo quy định mà không phải xây dựng thêm trạm thu phí độc lập.

Trong thời gian chờ thống nhất phương án, Ban quản lý kiến nghị tiếp tục triển khai công trình theo phạm vi, quy mô đã được phê duyệt; đồng thời dự phòng các yêu cầu kỹ thuật phục vụ kết nối hệ thống ITS và thu phí sau này, hạn chế việc phải cải tạo, bổ sung khi công trình hoàn thành.

Theo đại diện Công ty TNHH Đầu tư xây dựng Dacinco, vấn đề cần ưu tiên hiện nay là sớm hoàn thiện kết cấu hạ tầng, tổ chức các nhánh rẽ hợp lý, phân định rõ các hướng lưu thông và bảo đảm khả năng kết nối liên tục giữa những tuyến của nút giao.

Nếu bổ sung các hạng mục ITS nhưng không gắn với một phương án điều hành tổng thể, có thể phát sinh sự chồng chéo trong quản lý, vận hành, tăng chi phí đầu tư, bảo trì và khai thác, trong khi hiệu quả thực tế chưa chắc tương xứng.

Bên cạnh đó, hệ thống thu phí cũng cần được xem xét hết sức thận trọng. Vì nếu bố trí thêm các hạng mục phục vụ thu phí tại khu vực nút giao, cần tính toán đầy đủ vị trí làn thu phí, khoảng cách chuyển làn, khu vực tăng giảm tốc và khả năng đáp ứng của các nhánh kết nối...