Nâng tầm giá trị tài nguyên rừng

Khơi thông tiềm năng từ cơ sở

Quy mô diện tích rừng và đất lâm nghiệp của thành phố Đà Nẵng hiện nay đạt hơn 773.741ha, chiếm 65,24% diện tích tự nhiên. Đây là tiềm năng, lợi thế quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội thành phố theo hướng xanh và bền vững, đồng thời đặt ra nhiều thách thức mới đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng.

Để đảm bảo phù hợp các định hướng phát triển mới, ngày 6/4/2026, Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố ban hành Nghị quyết số 12-NQ/TU về tăng cường công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035.

Nghị quyết xác định rõ mục tiêu đưa lâm nghiệp trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng, đóng góp tích cực cho tăng trưởng xanh. Trọng tâm của chiến lược này là gắn công tác quản lý, bảo vệ rừng với phát triển dịch vụ môi trường rừng, tín chỉ carbon, du lịch sinh thái và tạo sinh kế bền vững cho người dân, đồng thời giữ vững quốc phòng - an ninh trên địa bàn.

Thực hiện chủ trương này, các địa phương đã đồng loạt triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm.

Ông Nguyễn Đình Thông, Phó Chủ tịch UBND xã Trà Liên cho biết, địa phương sở hữu tổng diện tích tự nhiên 17.814ha, trong đó diện tích có rừng và diện tích đã trồng cây rừng là 13.825ha (chiếm hơn 77% diện tích tự nhiên). Với tỷ lệ che phủ rừng đạt 60,78%, xã Trà Liên giữ vai trò hạt nhân trong bảo vệ môi trường sinh thái và phòng hộ đầu nguồn của thành phố.

Nhận thức rõ tầm quan trọng này, UBND xã Trà Liên đã tập trung chỉ đạo quyết liệt, thường xuyên tổ chức giao ban và kiểm tra hiện trường. Xã chỉ đạo Phòng Kinh tế phối hợp chặt chẽ với Hạt Kiểm lâm liên xã khu vực 9, Ban Quản lý rừng phòng hộ Đà Nẵng cùng các lực lượng công an, quân sự và ban nhân dân các thôn tăng cường tuần tra tại các khu vực trọng điểm, vùng giáp ranh. Qua đó, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi phá rừng, khai thác lâm sản, khoáng sản trái phép.

Đáng chú ý, xã đã hoàn thành hồ sơ thiết kế, dự toán và ký hợp đồng tạm ứng kinh phí bảo vệ rừng cho các cộng đồng dân cư. Đây là tiền đề quan trọng để địa phương tiến tới cấp chứng chỉ rừng và quản lý rừng bền vững trong thời gian tới.

Tại xã Sông Vàng, không khí trồng rừng và giữ rừng cũng diễn ra hết sức sôi nổi. Ông Lê Văn Tư, Chủ tịch UBND xã cho biết, trong năm 2026, địa phương đã tổ chức hàng chục lượt tuần tra, truy quét để bảo vệ rừng. Diện tích trồng rừng mới của xã ước đạt 290ha (đạt 96,66% kế hoạch), trong đó diện tích trồng rừng gỗ lớn đạt 35ha.

Điểm sáng tại Sông Vàng là việc thành lập Tổ hỗ trợ xác định vị trí đất và hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục cấp mã số rừng trồng. Xã cũng đã triển khai đăng ký trồng rừng gỗ lớn theo Nghị quyết số 03/2026/NQ-HĐND với diện tích 24ha, tổng nhu cầu nguồn kinh phí hỗ trợ hơn 1,3 tỷ đồng, qua đó tiếp sức cho người dân làm giàu từ kinh tế lâm nghiệp.

Quản trị bằng công nghệ số

Việc cụ thể hóa định hướng “thành phố sinh thái” không chỉ tạo động lực mà còn đặt ra áp lực lớn đối với công tác bảo tồn hệ sinh thái. Điều này đòi hỏi sự đổi mới mạnh mẽ về tư duy và phương thức quản lý. Ông Trần Văn Thu, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Đà Nẵng cho biết, ngành kiểm lâm thành phố đang chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý truyền thống sang quản trị rừng hiện đại với 5 nhóm ưu tiên chiến lược.

Theo đó, khâu đột phá đầu tiên chính là hiện đại hóa quản trị bằng “lâm nghiệp số”. Chi cục Kiểm lâm đang tập trung vận hành cơ sở dữ liệu lâm nghiệp dùng chung theo nguyên tắc “đúng - đủ - sạch - sống”. Việc ứng dụng rộng rãi công nghệ GIS, viễn thám, thiết bị bay không người lái (UAV) và camera AI giúp giám sát tài nguyên rừng theo thời gian thực, cho phép lực lượng chức năng phát hiện sớm các điểm cháy hoặc các vụ xâm hại rừng ngay từ khi mới phát sinh.

Bên cạnh công nghệ, việc kiện toàn tổ chức là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ. Ngành kiểm lâm tiếp tục phối hợp tham mưu kiện toàn bộ máy theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Thành phố cũng sẽ siết chặt trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương nếu để xảy ra tình trạng mất rừng hoặc phát sinh điểm nóng vi phạm kéo dài mà không xử lý dứt điểm.

Nhiệm vụ quan trọng tiếp theo là hoàn thành giao đất, giao rừng gắn với số hóa ranh giới. Mục tiêu là không để bất kỳ diện tích rừng nào thiếu chủ quản lý thực tế trên thực địa.

Song song đó, ngành tập trung đẩy mạnh phát triển kinh tế lâm nghiệp đa giá trị theo hướng “giữ rừng bằng sinh kế”. Thay vì bảo vệ thụ động, thành phố khuyến khích người dân phát triển sinh kế và làm giàu từ rừng thông qua phát triển vùng dược liệu quy mô lớn như sâm Ngọc Linh, quế Trà My gắn với chế biến sâu và xây dựng thương hiệu. Chi cục Kiểm lâm Đà Nẵng đặt mục tiêu duy trì nguồn thu từ dịch vụ môi trường rừng đạt trên 200 tỷ đồng/năm và thí điểm tham gia thị trường tín chỉ carbon để tạo nguồn lực tài chính bền vững.

Bên cạnh đó, thành phố kiên quyết bảo vệ nghiêm ngặt diện tích rừng tự nhiên hiện có, thiết lập “tuyến phòng thủ sinh thái” vững chắc tại các khu vực phòng hộ đầu nguồn và ven biển.

“Có thể nói, những ưu tiên nêu trên bám sát phương châm xuyên suốt của Nghị quyết số 12-NQ/TU “dân là gốc - rừng là nền tảng - an ninh là trụ cột”, hướng tới tầm nhìn đến năm 2035 xây dựng thành công mô hình thành phố trong rừng - rừng trong thành phố”, ông Thu nói.