Tìm giải pháp cải tiến nghề khai thác hải sản xa bờ

Đây là hoạt động nhằm nghiên cứu, đề xuất giải pháp kỹ thuật nâng cao hiệu quả khai thác, góp phần phát triển nghề câu mực xà theo hướng bền vững, ổn định sinh kế cho ngư dân.

Tại các làng biển Tam Giang, Đông Xuân, Sâm Linh, An Hải… thuộc xã Núi Thành, các chuyên gia của Trường Kỹ thuật và Công nghệ (Đại học Nha Trang) đánh giá thực trạng nghề câu mực xà và mô hình nuôi biển tại đây. Qua đó tổng hợp để có các đề xuất giải pháp kỹ thuật, nâng cao hiệu quả khai thác và sinh kế bền vững cho ngư dân các làng biển.

Hiện nay, Núi Thành có tổng số tàu thuyền khai thác hải sản 505 chiếc, trong đó có khoảng 45 tàu công suất máy lớn chuyên hành nghề câu mực khơi. Hằng năm, sản lượng mực xà khô khai thác trung bình đạt 2.700 tấn, giải quyết việc làm thường xuyên cho gần 2.500 “bạn biển” tại địa phương và các vùng lân cận với thu nhập khá cao. Tuy nhiên, những năm gần đây, nghề khai thác hải sản xa bờ nói chung, nghề câu mực xà nói riêng đã và đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức lớn.

Ông Hoàng Trung Phong ở thôn Sâm Linh (xã Núi Thành) cho biết, ngư trường khai thác hải sản ngày càng thu hẹp do áp lực tranh chấp vùng biển giáp ranh, trong khi năng lực tàu thuyền của ngư dân địa phương còn hạn chế khi phải vươn khơi xa. Giá dầu thời gian qua tăng cao kéo theo chi phí tăng vọt. Hiện nay, số tiền chi mua nhiên liệu trong mỗi chuyến biển của tàu đánh bắt hải sản xa bờ tăng hơn tới 100 triệu đồng so với trước.

Qua khảo sát của Trường Kỹ thuật và Công nghệ, điều đáng lo ngại là vấn đề an toàn hàng hải đối với tàu đánh bắt xa bờ. Nhiều tàu câu mực khơi ở Núi Thành đối mặt với nguy cơ lật nhào ngoài biển vì mất cân bằng khối lượng, do chủ tàu tự ý cơi nới giàn phơi mực lên cao quá cỡ. Bên cạnh đó, hệ thống thông tin liên lạc vào bờ trên tàu thiếu ổn định, gây cản trở lớn trong việc ứng cứu khi gặp sự cố trên biển.

Công nghệ bảo quản và sơ chế sản phẩm của các tàu đánh bắt hải sản xa bờ còn thô sơ làm cho chất lượng các loại cá và mực xà đạt chất lượng chưa cao, ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị kinh tế mang lại cho ngư dân. Theo ông Nguyễn Văn Lai, Trưởng thôn Sâm Linh (xã Núi Thành), vấn đề được ngư dân quan tâm là tình hình giá cả, thị trường tiêu thụ hải sản, chất lượng bảo quản sản phẩm. Qua thực tế, một số hầm bảo quản hải sản trên tàu xa bờ hiện nay chưa đáp ứng yêu cầu, trong khi việc bảo quản theo phương pháp truyền thống còn nhiều hạn chế.

Ông Nguyễn Hữu Ngữ, Quyền Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công xã Núi Thành cho biết, trong năm 2026, đơn vị cũng đã phối hợp với Phòng Kinh tế xã tổ chức đối thoại với ngư dân để nghe tình hình đánh bắt, tiêu thụ hải sản và nêu những khó khăn, vướng mắc. Qua đó, địa phương xây dựng đề án đề xuất giải pháp tháo gỡ, hỗ trợ chuyển đổi nghề khai thác hải sản phát triển theo hướng hiệu quả, ổn định và bền vững. Núi Thành là vùng trọng điểm nghề khai thác hải sản phía nam thành phố, việc khảo sát, đề ra các giải pháp kỹ thuật, nâng cao hiệu quả nghề đánh bắt hải sản xa bờ, nhất là nghề câu mực xà, tạo sinh kế bền vững cho ngư dân hiện nay là hết sức cần thiết.