Từ làn sóng “hospitality show” đến nâng tầm ẩm thực Đà Nẵng

Cuối tháng 9, Nhà hát Nghệ thuật Đà Nẵng giới thiệu show “Khai Hà Nhất Thống Yến”, thuộc dự án “Di Sản Dạ Yến”. Chương trình kết hợp nghệ thuật tuồng, dân ca kịch, múa và âm nhạc để tái hiện công cuộc đào kênh Vĩnh Tế và cuộc đời danh thần Thoại Ngọc Hầu.

Không gian biểu diễn được thiết kế theo phong cách cung đình, với dòng kênh nhân tạo chạy dọc bàn tiệc, những chiếc thuyền gỗ cùng hệ thống ánh sáng gợi không khí cổ kính.

Qua ba chương trình diễn, khán giả được dẫn dắt từ hành trình khai kênh gian khó đến cảnh sung túc khi dòng nước thông thương, kết thúc bằng nghi thức ban tên và thưởng yến.

Theo ông Nguyễn Nho Khiêm, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật thành phố Đà Nẵng, điểm đáng chú ý của “Khai Hà Nhất Thống Yến” không chỉ nằm ở sự kết hợp nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống mà còn ở cách tổ chức không gian trải nghiệm, đưa khán giả trở thành một phần của câu chuyện.

Thay vì duy trì khoảng cách giữa sân khấu và khán phòng như hình thức thưởng thức nghệ thuật thông thường, chương trình xây dựng không gian yến tiệc, nơi khán giả được phục vụ trà, rượu, tham gia các hoạt động tương tác và trực tiếp hòa mình vào diễn tiến câu chuyện.

Cách tiếp cận này tạo sự gần gũi, tăng tính trải nghiệm, đồng thời mở ra hướng khai thác mới cho nghệ thuật truyền thống trong phát triển sản phẩm văn hóa, du lịch.

Cùng xu hướng đó, tháng 10, nhà hàng Brilliant ra mắt chương trình “Việt Nam một dải gấm hoa”, đưa thực khách khám phá văn hóa các vùng miền thông qua nghệ thuật múa và ẩm thực. Hành trình biểu diễn lần lượt giới thiệu sắc thái văn hóa Tây Bắc, đồng bằng Bắc Bộ, cố đô Huế, Tây Nguyên, Đồng Tháp Mười và Đà Nẵng.

Theo bà Nguyễn Thị Khánh Linh, Giám đốc nhà hàng Brilliant, ý tưởng xây dựng chương trình xuất phát từ quá trình phục vụ khách quốc tế. Qua thực tế đón tiếp các đoàn khách nước ngoài, đơn vị nhận thấy du khách dành nhiều sự quan tâm cho âm nhạc dân tộc và văn hóa bản địa.

Từ những tiết mục biểu diễn ban đầu, nhà hàng từng bước phát triển thành chương trình có chủ đề, kịch bản xuyên suốt, tạo thêm lựa chọn trải nghiệm cho các công ty lữ hành.

Chương trình có gần 20 diễn viên cùng đội ngũ kỹ thuật, vận hành; dự kiến phục vụ vào tối thứ Sáu và thứ Bảy hằng tuần. Đơn vị tiếp tục tiếp nhận phản hồi của thực khách để hoàn thiện chất lượng biểu diễn và dịch vụ, hướng đến hình thành sản phẩm trải nghiệm có tính ổn định.

Theo ông Nguyễn Nho Khiêm, làm mới nghệ thuật truyền thống là cần thiết để tiếp cận công chúng, nhất là người trẻ và du khách. Tuy nhiên, đổi mới phải đi đôi với bảo tồn những giá trị cốt lõi, ngôn ngữ nghệ thuật và bản sắc của từng loại hình, tránh biến di sản thành yếu tố trang trí đơn thuần cho sản phẩm du lịch.

Với “Khai Hà Nhất Thống Yến”, việc khai thác câu chuyện Thoại Ngọc Hầu và công cuộc khai mở kênh Vĩnh Tế cho thấy tiềm năng đưa chất liệu lịch sử, văn hóa vào các chương trình biểu diễn còn rất lớn.

Đây cũng là hướng đi để nghệ thuật truyền thống vượt ra khỏi không gian sân khấu quen thuộc, tiếp cận du khách bằng những hình thức sinh động và giàu tính tương tác hơn.

Bà Nguyễn Thị Hương, Phó Giám đốc Nhà hát Nghệ thuật Đà Nẵng, cho biết mục tiêu dài hạn của chương trình là trở thành show diễn biểu tượng của thành phố, góp phần mở rộng hệ sinh thái sản phẩm văn hóa phục vụ du lịch.

Chương trình cũng được định hướng kết nối với các điểm tham quan như Nhà thờ tiền hiền làng An Hải và di tích Thoại Ngọc Hầu, hình thành hành trình trải nghiệm văn hóa - lịch sử có chiều sâu.

Ở góc độ văn hóa ẩm thực, ông Lý Đình Quân, Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực thành phố Đà Nẵng (DCCA), đánh giá đây là hướng đi đúng đắn và đáng khích lệ.Theo ông, ẩm thực là cánh cửa gần gũi để du khách tiếp cận một nền văn hóa. Nếu lịch sử cần thời gian tìm hiểu, âm nhạc cần sự cảm nhận thì món ăn có thể tạo ấn tượng ngay từ lần thưởng thức đầu tiên.

Khi được đặt cạnh câu chuyện lịch sử, âm nhạc và nghệ thuật truyền thống, món ăn không còn đơn thuần là nhu cầu thưởng thức mà trở thành một phần của trải nghiệm văn hóa đa giác quan.

Những chương trình như “Khai Hà Nhất Thống Yến” hay “Việt Nam một dải gấm hoa” cho thấy các đơn vị tại Đà Nẵng đang từng bước chuyển từ cung cấp dịch vụ ăn uống sang xây dựng sản phẩm trải nghiệm, nơi thực khách được thưởng thức món ăn, khám phá văn hóa và lưu giữ cảm xúc. Đây cũng là cách gia tăng sức hấp dẫn cho hoạt động du lịch về đêm, kéo dài thời gian lưu trú và tạo thêm lý do để du khách quay trở lại.

Tuy nhiên, để mô hình này phát triển bền vững, ông Quân cho rằng cần bảo đảm ba yếu tố. Trước hết là tính chân thực, từ câu chuyện được kể đến hồn cốt của món ăn, tránh sân khấu hóa đến mức xa rời giá trị nguyên bản.

Tiếp đó, chất lượng ẩm thực phải tương xứng với phần biểu diễn, bởi hương vị món ăn là yếu tố quan trọng tạo nên ấn tượng lâu dài. Cuối cùng là sự khác biệt, mỗi chương trình cần có bản sắc riêng, tránh tình trạng sao chép mô hình, gây nhàm chán.

Ẩm thực Đà Nẵng đang đứng trước cơ hội mở rộng không gian phát triển. Giá trị của một nhà hàng không còn chỉ được đánh giá qua thực đơn hay chất lượng món ăn mà còn ở khả năng xây dựng không gian văn hóa, kể câu chuyện bản địa và tạo cảm xúc cho thực khách.

Theo ông Lý Đình Quân, Đà Nẵng có đầy đủ chất liệu để phát triển thương hiệu ẩm thực, điều quan trọng là phải biết kết nối và chuyển hóa những giá trị đó thành sản phẩm du lịch có câu chuyện, có chuẩn mực và có bản sắc.

Trước hết, cần kể câu chuyện ẩm thực gắn với vùng đất và con người. Mỳ Quảng, bánh tráng cuốn thịt heo, gỏi cá Nam Ô, nước mắm Nam Ô, rau Trà Quế, cao lầu Hội An... mỗi món ăn đều gắn với một làng nghề, vùng nguyên liệu hoặc ký ức văn hóa riêng. Sau hợp nhất, không gian ẩm thực Đà Nẵng càng phong phú, trải dài từ biển đến núi, từ phố cổ đến làng quê. Đây là thuận lợi để xây dựng những hành trình khám phá ẩm thực liên vùng, tạo nên trải nghiệm đa dạng cho du khách.

Cùng với câu chuyện, việc giữ gìn chất lượng và hồn cốt món ăn cần được đặt lên hàng đầu. Thành phố cần xây dựng bộ tiêu chí chất lượng, ghi nhận và tôn vinh các quán ăn truyền thống, món ăn gia truyền, nghệ nhân ẩm thực; đồng thời bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và tính minh bạch về giá cả. Niềm tin của du khách đối với chất lượng dịch vụ chính là nền tảng để hình thành sự gắn bó và thúc đẩy nhu cầu quay trở lại.

Một hướng đi khác là đưa ẩm thực hiện diện trong nhiều điểm chạm của hành trình du lịch, từ tour trải nghiệm làng nghề, lớp học nấu ăn, phố ẩm thực đêm, lễ hội đến các chương trình hospitality show và sản phẩm quà tặng đặc sản. Ẩm thực cần vượt ra khỏi vai trò một bữa ăn trong tour để trở thành lý do thu hút du khách lựa chọn điểm đến.

Để làm được điều đó, yếu tố con người có ý nghĩa quan trọng. Đầu bếp, nhân viên phục vụ và hướng dẫn viên cần được trang bị kiến thức, kỹ năng kể chuyện về món ăn, nguyên liệu và văn hóa địa phương. Một món ăn ngon kết hợp với câu chuyện hấp dẫn sẽ tạo nên trải nghiệm đáng nhớ, giúp du khách hiểu sâu hơn về vùng đất mình đặt chân đến.

Bên cạnh đó, cần tăng cường liên kết giữa nhà hàng, doanh nghiệp lữ hành, nghệ sĩ, nông dân, làng nghề và cơ quan quản lý để cùng xây dựng sản phẩm, tổ chức hoạt động quảng bá, nhất là trên các nền tảng số. Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực thành phố sẵn sàng đóng vai trò cầu nối, thúc đẩy sự phối hợp giữa các chủ thể trong hệ sinh thái ẩm thực.

Ông Nguyễn Đức Quỳnh, Chủ tịch Chi hội Khách sạn thành phố Đà Nẵng, Tổng Giám đốc Furama Resort Đà Nẵng, cho rằng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng lớn giữa các điểm đến, ẩm thực cần được xác định là sản phẩm du lịch chiến lược, có khả năng thu hút khách, gia tăng chi tiêu và tạo động lực quay trở lại.

Đà Nẵng có lợi thế với nhiều món ăn đặc trưng như mỳ Quảng, cao lầu, cơm gà Hội An, bánh tráng cuốn thịt heo và hải sản miền Trung. Bên cạnh bảo tồn, nâng cao chất lượng ẩm thực địa phương, thành phố cần phát triển những không gian ẩm thực đa dạng, hội tụ nhiều nền văn hóa, từ Việt Nam, Nhật Bản, Hàn Quốc đến châu Âu và Trung Đông.

Đặc biệt, phân khúc ẩm thực cao cấp (fine dining) và dịch vụ ăn uống đạt chuẩn Halal cần được quan tâm đầu tư để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của các thị trường khách quốc tế. Việc nâng chuẩn chất lượng không chỉ giới hạn ở các nhà hàng sang trọng mà cần lan tỏa đến cả quán ăn truyền thống, ẩm thực đường phố và nhà hàng gia đình.

Từ thực tiễn hoạt động doanh nghiệp, ông Nguyễn Đức Quỳnh cho biết Furama Resort Đà Nẵng đang phát triển mô hình Furama Dining House, quy tụ nhiều phong cách ẩm thực trong những không gian riêng. Tại đây, kiến trúc, cách phục vụ và món ăn được kết nối để cùng kể những câu chuyện văn hóa, tạo nên trải nghiệm khác biệt cho thực khách.

Theo ông Quỳnh, thành phố cần có chiến lược tổng thể và chính sách thu hút đầu tư chuyên biệt nhằm phát triển các không gian ẩm thực đặc sắc, hướng đến mục tiêu trở thành điểm đến ẩm thực quốc tế của khu vực. Trong đó, Đà Nẵng và Hội An có thể phát huy lợi thế giao thoa văn hóa, bổ trợ cho nhau để hình thành hệ sinh thái sản phẩm ẩm thực phong phú.

“Ẩm thực, vì thế, không chỉ dừng lại ở trải nghiệm vị giác mà còn là sự kết hợp của nghệ thuật, không gian, câu chuyện văn hóa và lòng hiếu khách. Khi mỗi bữa ăn trở thành một trải nghiệm đáng nhớ, ẩm thực sẽ góp phần gia tăng sức hấp dẫn điểm đến, kéo dài thời gian lưu trú và tạo thêm lý do để du khách quay trở lại Đà Nẵng”, ông Quỳnh nhấn mạnh.

Nội Dung: NGỌC HÀ
Thiết kế: LÊ THANH