Phát huy vai trò “vốn mồi” trong đầu tư công

Thu hút nguồn lực lớn từ doanh nghiệp

Dự án bến cảng Liên Chiểu (phường Hải Vân) là một trong những điển hình phát huy vai trò, hiệu quả “vốn mồi” và kết nối vốn đầu tư công với nguồn lực của doanh nghiệp.

Theo Sở Tài chính, tại dự án này, Nhà nước đầu tư trước phần cơ sở hạ tầng dùng chung với tổng mức đầu tư hơn 3.426 tỷ đồng, gồm đê, kè chắn sóng dài 1,17km; luồng tàu dài khoảng 7,3km; đường giao thông kết nối có 6 làn xe và hệ thống cấp điện, cấp nước… Cùng với đó, đầu tư tuyến đường ven biển nối cảng với tổng mức đầu tư 1.203 tỷ đồng.

Phần hạ tầng dùng chung giai đoạn 1 đã hoàn thành và đang được bàn giao. Trong giai đoạn 2026 - 2030, ngân sách nhà nước dự kiến tiếp tục bố trí để đầu tư phần hạ tầng dùng chung còn lại.

Trên nền tảng phần cơ sở hạ tầng dùng chung (giai đoạn 1), Đà Nẵng đã lựa chọn được nhà đầu tư chiến lược thực hiện dự án đầu tư xây dựng tổng thể Bến cảng container Liên Chiểu với tổng mức đầu tư dự kiến 45.268 tỷ đồng. Dự án này có quy mô 8 bến tàu container với năng lực tiếp nhận khoảng 4 triệu TEUs/năm sau 3 năm vận hành giai đoạn 1 và được khởi công vào cuối tháng 4/2026.

Bà Trần Thị Thanh Tâm, Giám đốc Sở Tài chính thông tin, thành phố đã và đang phát huy hiệu quả của nguồn vốn đầu tư công với vai trò là “vốn mồi” để thu hút nguồn vốn đầu tư lớn hơn từ doanh nghiệp.

Thực tiễn tại bến cảng Liên Chiểu cho thấy, khi Nhà nước đầu tư hiệu quả vào hạ tầng thiết yếu, có tính chất dẫn dắt sẽ tạo điều kiện để huy động nguồn lực lớn từ doanh nghiệp. Đây cũng là cách mà thành phố đang hướng tới, trong đó, đầu tư công là “vốn mồi” để thu hút nguồn lực của doanh nghiệp.

Mô hình này đang được thành phố áp dụng tiếp cho các khu chức năng của Khu thương mại tự do Đà Nẵng. Cụ thể, ngân sách nhà nước bố trí vốn chuẩn bị đầu tư hạ tầng kỹ thuật dùng chung, 3 khu tái định cư và hạ tầng giao thông kết nối các khu chức năng này. Doanh nghiệp thứ cấp đầu tư sản xuất, logistics, thương mại. Đến nay, thành phố đã chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư đối với các khu số 2, 3, 4, 5, 6, 7.

“Bên cạnh các khu chức năng của Khu thương mại tự do Đà Nẵng, thành phố sẽ tiếp tục áp dụng mô hình này, phát huy vai trò “vốn mồi” của nguồn vốn đầu tư công. Chẳng hạn, thành phố tập trung đầu tư các tuyến đường kết nối Đông - Tây để kêu gọi và phát triển các dự án ở khu vực phía tây thành phố nhằm cải thiện, nâng cao đời sống nhân dân. Các công trình, dự án trọng điểm cần được tập trung vốn đầu tư công để phát huy vai trò là “vốn mồi”. Bên cạnh đó, Sở Tài chính cũng đang chuyển hướng từ huy động nguồn vốn sang cách thức phối hợp các nguồn vốn và hiệu quả đầu tư…”, bà Trần Thị Thanh Tâm nói.

Thực hiện nhiều giải pháp

Theo Sở Tài chính, thời gian đến ưu tiên hoàn thiện khung nguồn lực đầu tư giai đoạn 2026 - 2030; hoàn thành Đề án khung chiến lược huy động, phân bổ và điều phối nguồn lực đầu tư phát triển thành phố giai đoạn 2026 - 2030 và thời kỳ 2030 - 2050, trong đó lồng ghép kịch bản tăng trưởng giai đoạn 2027 - 2030.

Đồng thời rà soát, đề xuất điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn nguồn ngân sách địa phương theo 2 điều kiện bắt buộc về thời gian bố trí vốn và tổng mức đầu tư. Cùng với đó, xây dựng dự toán ngân sách và kế hoạch đầu tư công năm 2027 theo phân cấp nguồn thu mới của Luật Ngân sách nhà nước năm 2025, trong đó có dự kiến phương án sử dụng số tiền tăng thu ngân sách năm 2026 được ưu tiên cho đầu tư phát triển và an sinh xã hội theo quy định.

Sở Tài chính đôn đốc hoàn thành thủ tục phê duyệt chủ trương đầu tư các dự án chuẩn bị đầu tư thuộc kế hoạch trung hạn để xác định được tổng mức đầu tư, nhu cầu vốn và bố trí vốn triển khai cho năm 2027. Bên cạnh đó, phối hợp công bố danh mục quỹ đất đủ điều kiện tiếp nhận dự án đầu tư và danh mục khu đất thực hiện đấu thầu dự án có sử dụng đất; tham mưu các đợt tiếp theo của danh mục dự án ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược...

Ngoài ra, phối hợp với các sở tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho dự án tồn đọng, kéo dài nhằm giải phóng nguồn lực đang bị ách tắc; đưa các cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp vào khai thác, ưu tiên cho y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao và an sinh xã hội.

Sở Tài chính cũng tham mưu vận hành các công cụ tài chính gắn vốn đầu tư công với vốn tư, nhất là nghiên cứu áp dụng phương thức đối tác công - tư và hợp đồng xây dựng - chuyển giao cho các tuyến giao thông động lực, trong đó có tuyến đường đô thị tốc độ cao Đà Nẵng - Chu Lai gắn với khai thác quỹ đất dọc tuyến; phối hợp với Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng triển khai 3 nhóm sản phẩm tài chính chủ lực, trong đó có thu hút quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản quốc tế để huy động vốn cho đầu tư phát triển…

PGS-TS. Bùi Quang Bình, giảng viên Trường Đại học Kinh tế (Đại học Đà Nẵng) cho rằng, nguồn vốn đầu tư công mang tính dẫn dắt, thu hút nguồn lực đầu tư từ doanh nghiệp, nhà đầu tư, nên thành phố cần có các biện pháp thúc đẩy đầu tư công.