Mẹo chọn đặc sản Hà Nội: món ăn tại chỗ, quà mang về và cách bảo quản cốm, ô mai, trà sen

Đến Hà Nội, hãy chia đặc sản thành hai nhóm để dễ chọn. Món ăn tại chỗ gồm phở, bún chả, chả cá Lã Vọng, bún thang và bánh cuốn Thanh Trì. Quà mang về gồm cốm làng Vòng, ô mai Hàng Đường, bánh chả, trà sen Tây Hồ và chè lam. Ẩm thực thủ đô thiên về vị thanh, nước dùng trong, gia vị vừa phải.

Món ăn tại chỗ: nên ăn nóng và chọn quán theo món bạn thích

Khu Phố Cổ có nhiều quán, nhưng quán đông chưa chắc hợp khẩu vị. Hãy chọn theo món bạn thích và hỏi giá trước khi gọi, nhất là ở các quán nhỏ.

Món nước

• Phở Hà Nội: nước dùng ninh xương bò khoảng 12 giờ với quế, hồi, thảo quả, vị ngọt thanh. Ăn kèm giấm tỏi, chanh. Phở Bắc thường không ăn kèm giá đỗ và ít rau thơm hơn phở miền Nam.
• Bún thang: có khoảng 20 nguyên liệu như trứng thái sợi, giò lụa, thịt gà, tôm khô. Nước trong, thơm mùi tôm khô và chút mắm tôm.
• Bún ốc: nước chua dịu từ dấm bỗng, ốc giòn, ăn kèm rau sống. Quán ngõ nhỏ nên đi buổi sáng khi món còn đủ.

Bún, chả và món ăn kèm

• Bún chả: thịt nướng than hoa thơm khói, nước chấm chua ngọt có đu đủ xanh, ăn với bún và rau thơm.
• Chả cá Lã Vọng: có nguồn gốc từ gia đình họ Đoàn ở phố Hàng Sơn. Cá lăng ướp nghệ, riềng, chiên với thì là và hành ngay tại bàn. Ăn với bún, lạc rang, mắm tôm.
• Bún đậu mắm tôm: mùi mắm tôm khá nặng, lần đầu nên pha nhẹ với chanh, ớt.

Món sáng và món vặt

Bánh cuốn Thanh Trì có vỏ mỏng mềm, chấm nước mắm pha, ăn kèm chả. Xôi xéo gồm xôi nếp dẻo, đậu xanh nghiền, hành phi. Bánh tôm Hồ Tây giòn, chấm nước chua ngọt. Chả rươi là món theo mùa, nên hỏi quán còn rươi tươi hay không. Buổi tối ở khu Phố Cổ, bạn có thể thử bún chả, phở cuốn và các gánh ăn đêm. Hãy kiểm tra giờ mở cửa của quán trước khi đi.

Đặc sản làm quà: chọn theo mùa và thời gian mang đi

• Cốm làng Vòng (khu Cầu Giấy): gói lá sen, hạt xanh dẻo, thơm mùi lúa non, thường được tìm nhiều vào mùa thu. Bánh cốm dùng được lâu hơn cốm tươi.
• Ô mai Hàng Đường: phố Hàng Đường bán nhiều vị chua, mặn, cay, ngọt. Nên nếm thử trước khi mua.
• Bánh chả: vỏ giòn, nhân mỡ đường, thơm lá chanh, hợp ăn kèm trà nóng.
• Trà sen Tây Hồ: cần khoảng 1.500 bông sen cho 1 kg trà, hương thanh, hậu ngọt, hợp làm quà biếu.
• Chè lam: dẻo, vị gừng và mật mía.

Cách bảo quản đặc sản mang về

1. Cốm: gói kín, để nơi mát, dùng trong vài ngày. Nếu có mùi lạ hoặc hạt bị ẩm, hãy bỏ đi.
2. Bánh chả: ăn sớm, tránh nơi nóng ẩm.
3. Ô mai, trà sen: đóng gói kín, để chỗ khô, dùng theo hạn in trên bao bì.

Khi mua, ưu tiên cửa hàng có bao bì ghi rõ nguồn gốc và ngày sản xuất. Hút chân không chỉ hợp với món khô như ô mai hay trà. Món tươi vẫn phải theo hạn dùng.

Cách nấu thử hai món Hà Nội tại nhà

Bún chả nướng (3–4 người, khoảng 1 giờ)

Chuẩn bị: 300 g thịt ba chỉ, 300 g thịt nạc vai, 600 g bún, 1 quả đu đủ xanh nhỏ (hoặc su hào), 4 muỗng canh nước mắm, 4 muỗng canh đường, 4 tép tỏi, 2 củ hành khô, 1 quả chanh, 200 ml nước ấm, rau thơm.

1. Băm tỏi, hành. Ướp thịt với 2 muỗng nước mắm, 2 muỗng đường, tiêu trong 30 phút.
2. Nướng thịt đến chín kỹ, không còn phần hồng.
3. Pha 2 muỗng nước mắm, 2 muỗng đường, nước chanh, 200 ml nước ấm, thêm tỏi ớt.
4. Cho thịt và đu đủ thái mỏng vào bát nước chấm, ăn với bún và rau.

Mẹo: ướp đủ thời gian để thịt thấm. Nếu nướng trong nhà, nồi chiên không dầu hoặc bếp hồng ngoại ít khói hơn bếp than.

Phở bò nước dùng trong (3–4 người)

Chuẩn bị: 1 kg xương bò, 300 g thịt bò, 1 củ hành nướng, 1 nhánh gừng nướng, 1 thanh quế, 2 hoa hồi, 1 quả thảo quả, 600 g bánh phở, 1 muỗng canh nước mắm, muối vừa ăn, 2 lít nước.

1. Chần xương, rửa sạch.
2. Ninh xương 3–4 giờ với hành, gừng nướng và gia vị rang thơm. Vớt bọt thường xuyên.
3. Nêm nước mắm, muối.
4. Trụng bánh phở. Thái mỏng thịt bò, trụng hoặc nấu trong nước dùng đến khi chín kỹ.
5. Xếp bánh, thịt vào bát, chan nước thật nóng.

Mẹo: giữ lửa nhỏ để nước trong. Nồi áp suất giúp xương mềm nhanh hơn nồi thường, phù hợp những ngày bận.

Lưu ý khi ăn đường phố

Hãy hỏi giá trước khi gọi món và để ý vệ sinh bát đũa, nguyên liệu. Giá mỗi quán khác nhau, nên so sánh vài nơi. Mùa vụ có thể thay đổi theo năm, vì vậy bạn nên hỏi người bán món nào còn nguyên liệu tươi trước khi gọi.