Giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, tạo động lực cho tăng trưởng bền vững

Chiều 12/11, Quốc hội tiếp tục phiên chất vấn và trả lời chất vấn đối với các nhóm vấn đề. Báo cáo làm rõ thêm các nội dung được đại biểu Quốc hội và cử tri quan tâm, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát; đồng thời huy động tối đa các nguồn lực, nâng cao năng suất và hiệu quả tăng trưởng, tạo nền tảng thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10% trở lên trong năm 2027.

Kiểm soát lạm phát, củng cố nền tảng kinh tế vĩ mô

Báo cáo trước Quốc hội, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Chính phủ xác định kiểm soát lạm phát, ổn định giá trị đồng tiền, củng cố vững chắc nền tảng kinh tế vĩ mô là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong chỉ đạo, điều hành, tạo cơ sở thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững, đồng thời bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội và nâng cao đời sống nhân dân.

Theo Thủ tướng, thời gian qua, Chính phủ đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm giảm chi phí đầu vào, hạn chế tác động tiêu cực đến người dân và doanh nghiệp, thông qua các biện pháp giảm, giãn, miễn thuế; giảm 2% giá điện; hướng dẫn giảm 30% thuế thu nhập cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh trong năm 2026 - 2027. Với các biện pháp miễn, giảm thuế, ngân sách nhà nước dự kiến giảm thu khoảng 256,7 nghìn tỷ đồng trong năm 2026.

Cùng với đó, chính sách tiền tệ được điều hành linh hoạt, đồng bộ, qua đó ổn định tỷ giá, góp phần ổn định giá trị đồng tiền và sức mua. Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước, bình quân tỷ giá liên ngân hàng 10 tháng năm 2026 chỉ tăng 0,63% so với bình quân năm 2025; lãi suất cho vay đối với các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên đã giảm từ 1,5-2%.

Chính phủ cũng điều hành chặt chẽ giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý, không tăng giá dịch vụ y tế trong năm 2026; đồng thời chỉ đạo xử lý nghiêm các sai phạm, điều chỉnh, cải cách một số lĩnh vực thiết yếu như xăng dầu, điện, y tế, nông nghiệp nhằm giảm chi phí đầu vào của nền kinh tế.

Nhờ triển khai chủ động, kịp thời và đồng bộ các chính sách, bình quân chỉ số giá tiêu dùng (CPI) 10 tháng được kiểm soát ở mức 4,57%. Theo Thủ tướng, đây là kết quả tích cực trong bối cảnh lạm phát toàn cầu gia tăng, đặc biệt giá xăng thế giới so với đầu năm tăng 76-78%, giá dầu diesel tăng khoảng 109%, giá nhiều mặt hàng nguyên vật liệu cũng tăng mạnh, gây bất ổn tại nhiều quốc gia.

Cùng với kiểm soát lạm phát, Chính phủ đã chỉ đạo huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phục vụ mục tiêu tăng trưởng, thúc đẩy mạnh mẽ các động lực và lĩnh vực phát triển thông qua các giải pháp: kiến nghị với Quốc hội cũng như ban hành các văn bản thuộc thẩm quyền của Chính phủ để hoàn thiện thể chế; đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành; cải cách thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; xử lý hiệu quả những vướng mắc, khó khăn của doanh nghiệp; thúc đẩy đầu tư công.

Các biện pháp chính sách đẩy mạnh thu hút đầu tư, giải ngân vốn đầu tư công và quyết liệt xử lý các dự án tồn đọng, mở rộng thị trường đã góp phần thúc đẩy tiêu thụ nguyên vật liệu, tiêu thụ hàng hóa, tạo việc làm, nâng cao thu nhập người lao động và thúc đẩy tăng trưởng.

Theo số liệu cập nhật đến tháng 10/2026, tổng vốn đầu tư toàn xã hội đến cuối tháng 9/2026 đạt 3,11 triệu tỷ đồng, tăng 15,1%. Thu ngân sách nhà nước 10 tháng ước đạt 2,44 triệu tỷ đồng, bằng gần 96,4% dự toán và tăng 11% so với cùng kỳ, trong khi đã miễn, giảm và gia hạn trên 366 nghìn tỷ đồng tiền thuế, phí và lệ phí.

Giải ngân vốn đầu tư công đạt gần 708,6 nghìn tỷ đồng, trên 74% kế hoạch, tăng 19,7% về tỷ lệ và tăng trên 217 nghìn tỷ đồng về số tuyệt đối so với cùng kỳ.

Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục là điểm sáng, với vốn đăng ký 10 tháng đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74%; vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1%. Kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu vượt mốc 1.000 tỷ USD; riêng tháng 10 xuất siêu 7,31 tỷ USD.

Đánh giá về kết quả điều hành, Thủ tướng cho rằng những kết quả trên cho thấy sự tăng trưởng mạnh và thực chất của nền kinh tế trên nền tảng kinh tế vĩ mô được giữ vững. Cùng với đó, trong 10 tháng, khoảng 578 nghìn tỷ đồng từ nguồn chi thường xuyên đã được dành cho y tế, giáo dục và bảo đảm an sinh xã hội.

Từ ngày 1/7/2026, lương cơ sở tăng 8%; phụ cấp đối với cán bộ, công chức cấp xã tăng từ 25% lên 55%; phụ cấp đối với nhân viên y tế được mở rộng phạm vi áp dụng và quy định cụ thể ở mức 30-80%. Chính phủ cũng thúc đẩy chính sách khám sức khỏe, nâng phụ cấp giáo viên, mở rộng việc miễn phí sách giáo khoa và tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho y tế, giáo dục.

Huy động tối đa nguồn lực

Nhấn mạnh yêu cầu nhiệm vụ thời gian tới, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Chính phủ quyết tâm phấn đấu tăng trưởng cả năm 2026 đạt trên 10%, kiểm soát lạm phát ở mức khoảng 4,5%, tạo nền tảng thực hiện kế hoạch năm 2027 và giai đoạn 2026 - 2030.

Theo kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội được Quốc hội thông qua ngày 7/11/2026, mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2027 là 10%, kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%, với 45 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội chủ yếu và 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Trên cơ sở kết luận của Trung ương và nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ sẽ khẩn trương ban hành nghị quyết về kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước năm 2027, xác định cụ thể nhiệm vụ, thời hạn hoàn thành và cơ quan thực hiện.

Để thực hiện mục tiêu tăng trưởng, Chính phủ xác định yêu cầu huy động tối đa các nguồn lực của nền kinh tế. Theo tính toán, tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2027 cần đạt khoảng 36-38% GDP, tương đương 6-6,4 triệu tỷ đồng; trong đó, vốn đầu tư phát triển từ ngân sách nhà nước khoảng 1,76 triệu tỷ đồng, chiếm 27-29%.

Các giải pháp huy động vốn được tập trung gồm: phấn đấu tăng thu ngân sách, tiết kiệm chi thường xuyên, chi đầu tư công; phát hành các loại hình trái phiếu, vay vốn ODA, huy động nguồn tín dụng; tăng đầu tư từ doanh nghiệp nhà nước, thu hút vốn đầu tư tư nhân và FDI. Đồng thời, phát triển thị trường vốn trung và dài hạn hiện đại, thu hút các quỹ đầu tư quốc tế và dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài dài hạn, ổn định.

Cùng với huy động nguồn lực, Chính phủ chú trọng nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế, bảo đảm sử dụng hiệu quả các nguồn vốn đầu tư. Thủ tướng cho biết, Chính phủ sẽ xây dựng kịch bản tăng trưởng, giao nhiệm vụ và tiến độ cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp nhà nước; ưu tiên phát triển ba lĩnh vực chủ yếu là công nghiệp, nông nghiệp và thương mại - dịch vụ, gắn với tạo đột phá trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đáng chú ý, Chính phủ xác định thúc đẩy chuyển đổi số thực chất trong quản trị nhà nước, dịch vụ công và nâng cao năng lực điều hành của chính quyền địa phương; đẩy mạnh thương mại hóa kết quả nghiên cứu, tăng cường liên kết giữa Nhà nước - doanh nghiệp - viện nghiên cứu - trường đại học. Qua đó, đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực chủ yếu cho tăng trưởng, đổi mới mô hình phát triển và thúc đẩy các ngành kinh tế mới.

Bên cạnh thúc đẩy tăng trưởng, Chính phủ xác định nhiệm vụ ưu tiên là tiếp tục củng cố vững chắc nền tảng vĩ mô, kiểm soát lạm phát; tập trung chỉ đạo điều hành linh hoạt các công cụ chính sách vĩ mô; bảo đảm nguồn cung xăng dầu, điện; tiếp tục đổi mới mạnh mẽ các ngành, lĩnh vực để tiết giảm chi phí trung gian; bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu; công khai, minh bạch giá và xử lý nghiêm các vi phạm; chủ động xây dựng các kịch bản điều hành cũng như giao chỉ tiêu kiểm soát chỉ số CPI cho các địa phương.

Về bảo đảm an sinh xã hội, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh quan điểm lấy con người làm trung tâm, chủ thể và mục tiêu của sự phát triển. Theo đó, phát triển kinh tế phải gắn liền với tiến bộ, công bằng xã hội, bảo đảm an sinh và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân, để mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả phát triển.

Chính phủ sẽ tập trung triển khai các chương trình hành động thực hiện nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị và Quốc hội về phát triển văn hóa, giáo dục, y tế; chủ động phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu, phát triển hạ tầng nông thôn và triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia hợp nhất.