Đi qua nỗi mình, thấu cảm nỗi đời

Thắp lên ước mơ từ chiếc xe rau

Thạc sĩ Nghệ thuật Trần Minh Cường sinh năm 1988, quê gốc Tây Ninh, hiện công tác tại cơ quan Báo và đài phát thanh, truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh. Gần 20 năm trước, trên một chiếc xe ba gác chở rau, Trần Minh Cường rời khỏi sự bảo bọc của gia đình để đến thành phố này.

Kỳ thực, ban đầu cũng chỉ nghĩ là nơi để học tập, lập nghiệp và tìm kiếm tương lai. Nhưng, bây giờ ngoảnh lại là cả khoảng đời dài nhiều niềm thương đong đầy tâm khảm. Buổi ban sơ đặt chân lên đất này, hành trang của Cường chỉ có chiếc ba lô với vài bộ đồ cũ, một ít tiền và giấc mơ còn chưa rõ hình hài.

Ngày ấy, Cường không biết mình sẽ đi được bao xa, chỉ biết mình muốn học, muốn làm nghệ thuật và muốn tự quyết định cuộc đời mình.

Gia đình từng không thật sự ủng hộ chàng trai trẻ theo con đường này. Bạn bè cũng có người cho rằng nghệ thuật là lựa chọn mơ hồ, khó có thể trở thành một nghề nghiệp ổn định. Những lời ấy từng khiến Cường suy nghĩ, nhưng chưa bao giờ đủ sức khiến anh chàng từ bỏ. Mười tám tuổi, Cường bước vào nghệ thuật bằng việc học diễn viên, rồi tiếp tục học đạo diễn.

Trần Minh Cường có nhiều tài lẻ. Ngoài đạo diễn sân khấu, anh chàng còn tự mình sáng tác nhạc cho những vở diễn thiếu nhi mà mình phụ trách. Nhiều bài nhạc của Cường nghe rất bắt tai, âm thanh luôn rộn ràng và lời ca trong trẻo vang lên trên sân khấu luôn cuốn hút các bạn thiếu nhi.

Những đoản tình giàu suy niệm

Nhưng, cơ duyên dẫn tôi đến với anh chàng đạo diễn này lại là một sự hữu duyên mang tên văn chương. Nếu đạo diễn là ước mơ thì văn chương với Trần Minh Cường là một nỗi đam mê lạ lùng. Tôi hay nói với Cường đó chính là “nghiệp hành”.

Nghề đạo diễn dẫn anh đi nhiều nơi, gặp nhiều người, thấy nhiều việc và từ ấy hạnh ngộ nhiều chiêm nghiệm trong chốn nhân gian này. Tới một lúc nào đó, như hoa đúng mùa sẽ nở.

Trần Minh Cường cứ âm thầm viết sau mỗi chuyến đi, viết từ rất lâu. Văn chương ban đầu có lẽ chính là dành cho mình, cho những cảm xúc không thể hiện diện trên sân khấu mà phải bày biện trên trang viết, bằng con chữ, mới trải hết tấc dạ mình ra được.

Trần Minh Cường bắt đầu xuất bản sách 2 năm trở lại đây, khi bạn bè khuyến khích. Tháng 11/2025, Trần Minh Cường ra mắt tập tản văn Những mảnh vỡ (NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh), tháng 5/2026 Trần Minh Cường lại tiếp tục gửi đến độc giả của mình tập truyện trào phúng Ngẫm Cười (NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh).

Đâu chừng hai tháng sau, Trần Minh Cường gửi đến tôi bản thảo tập truyện ngắn Chênh vênh những phận đời. Tôi gọi những truyện ngắn trong tập truyện này là “những đoản tình” bởi dung lượng cũng như tình tiết được Cường chọn cách viết ngắn, cắt lớp hầu ngỏ ý gửi đến độc giả thông điệp yêu thương trong cuộc người mông mênh những vô định này.

Mỗi người viết có một tạng, một màu sắc và một cá tính. Trang văn suy cho cùng cũng soi thấu được trang đời. Người viết dù khéo léo cách mấy cũng ẩn hiện chính mình sau mỗi câu chữ. Và Trần Minh Cường cũng thế.

Chàng trai với vẻ ngoài phong trần như gã lãng tử xuôi theo lai láng con nước châu thổ chín nhánh sông ruổi rong phần đời lữ thứ. Một phần đời trong quãng sống dặm dài đó thôi mà biết bao câu chuyện ron rót kể ra. Những câu chuyện nắm níu người xứ nước chẳng thể rời xa quê mình.

Dẫu trong những câu chuyện Trần Minh Cường mang đến phần lớn là nỗi buồn của thân phận con người miệt này. Nhưng, nỗi buồn cũng có cái đẹp cho riêng nó. Cái đẹp toát lên ngọn đước, tán bần, dề lục bình, chiếc ghe, cánh đồng và tình yêu lỡ dỡ. Cái đẹp nương theo gió châu thổ mà trổ ra những suy niệm cho người đọc.

Chính sự dịch chuyển qua nhiều vùng đất, tiếp cận được nhiều người khiến cốt truyện anh luôn dạt dào. Nhưng, cái hay của chàng đạo diễn này phải nói đến giọng văn, cứ nhẩn nha kể nhưng khúc chiết và rành rẽ.

Bằng câu ngắn, chi tiết gọn, không sa đà vào kể, càng không dựng lên sự dày dạn cho phần đời sống nhân vật, không trưng trổ ngôn ngữ, không tỉa tót hoa mỹ cho câu văn. Trần Minh Cường có lối viết đầy nam tính, kiểu rủ rê người đọc ngồi xuống cùng anh, nhấp ly cà phê, kéo ngao thuốc, và kể. Gãy gọn. Dứt khoát. Súc tích. Thậm chí ráo hoảnh. Xong điếu thuốc, hết ly cà phê, ai về nhà nấy, nhưng suy niệm cũng theo về cùng ta.

Khi tập truyện ngắn Chênh vênh những phận người được in vào những ngày vừa qua, tôi ngồi cùng Trần Minh Cường ngó phố xá nhộn nhịp. Câu chuyện của anh chàng 8X này lại là những trăn trở cho con đường nghệ thuật lẫn văn chương. Rất rành mạch, rõ ràng và minh định.

Tôi tin khoảng đời dài tiếp theo của Trần Minh Cường vẫn sẽ vẹn nguyên nỗi mình cho nghề đạo diễn và nỗi đời cho đam mê văn chương.