Khám phá vẻ đẹp của giáp trụ Việt xưa
ĐNO - Từ những mảnh giáp khảo cổ và tư liệu lịch sử quý giá, nhóm sinh viên tại Đà Nẵng đã phỏng dựng thành công các bộ giáp trụ thời Lê Trung Hưng. Triển lãm “Sắc trong Sắt” ra đời không chỉ tái hiện kỹ thuật chế tác quân sự tỉ mỉ của cha ông mà còn gợi mở tình yêu di sản dân tộc cho thế hệ trẻ.

Dấu ấn thẩm mỹ của giáp trụ Việt trong quân sự
Cuối tuần qua, tại Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng, triển lãm “Sắc trong Sắt” mang đến cho công chúng cơ hội tìm hiểu sâu hơn về giáp trụ Việt Nam thời Lê Trung Hưng (1533 - 1789).
Thông qua các mẫu giáp phỏng dựng, mũ trụ, binh khí cùng hệ thống hình ảnh, tư liệu lịch sử, công chúng có thể hình dung rõ nét về hình dáng và cấu tạo của những bộ giáp từng được sử dụng trong quân đội Việt xưa.
Bên cạnh không gian trưng bày, triển lãm còn tổ chức workshop đan giáp, giúp khách tham quan tìm hiểu kỹ thuật liên kết các bộ phận áo giáp, trực tiếp mặc thử và tham gia nhiều hoạt động tương tác sinh động.

Theo ban tổ chức, đây là hoạt động trọng tâm thuộc dự án “Khôi giáp Sử ca” do nhóm sinh viên Trường Đại học FPT Đà Nẵng thực hiện. Xuất phát từ niềm đam mê lịch sử, nhóm mong muốn giới thiệu những nét đặc trưng của giáp trụ Việt Nam, qua đó đưa đề tài vốn còn xa lạ này đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Trần Nguyễn Thanh Thủy, Trưởng dự án cho biết, kết quả khảo sát của nhóm cho thấy gần 90% người được hỏi chưa biết hoặc không tin rằng Việt Nam từng sở hữu giáp trụ.
Trong suy nghĩ của nhiều người, hình ảnh áo giáp thường gắn với phim cổ trang nước ngoài hơn là lịch sử dân tộc. Từ thực tế đó, sau quá trình tìm hiểu và tham vấn các chuyên gia lịch sử cùng đơn vị chuyên môn, nhóm quyết định chọn giáp trụ thời Lê Trung Hưng làm nội dung chính cho dự án.

Theo Thanh Thủy, dù chưa phát hiện bộ giáp thời Lê Trung Hưng nào còn nguyên vẹn, song các mảnh giáp thu thập qua khảo cổ và lưu giữ tại các bảo tàng vẫn là nguồn tư liệu quý giá. Đây chính là cơ sở để nhóm phục dựng, giúp giới trẻ hình dung rõ hơn về hình dáng và cấu tạo của giáp trụ Việt Nam thời xưa.
Không chỉ là trang bị bảo vệ người lính trên chiến trường, giáp trụ còn thể hiện trình độ chế tác thủ công cùng quan niệm thẩm mỹ của người Việt xưa. Đây cũng là ý tưởng để nhóm đặt tên triển lãm “Sắc trong Sắt”, với mong muốn làm nổi bật vẻ đẹp từ đường nét, hoa văn đến kỹ thuật chế tác trên từng bộ giáp.
“Chữ “Sắc” thể hiện vẻ đẹp và sự tinh xảo trong nghệ thuật chế tác giáp trụ. Dù chưa có máy móc hay công cụ hiện đại, cha ông ta vẫn sáng tạo nên những bộ giáp vừa tối ưu khả năng bảo vệ cơ thể, vừa mang giá trị thẩm mỹ riêng. Qua triển lãm, chúng tôi mong muốn công chúng hiểu rằng giáp trụ không đơn thuần là trang bị quân sự mà còn chứa đựng các giá trị văn hóa, nghệ thuật của dân tộc”, Thanh Thủy cho biết.
[VIDEO] - Người trẻ lan tỏa giá trị giáp trụ Việt:
Lan tỏa tình yêu lịch sử
Trong quá trình thực hiện dự án, nhóm nhận được sự đồng hành và phối hợp của Đại Việt Võ Bị - đơn vị chuyên nghiên cứu, phục dựng, chế tác giáp trụ, binh khí và võ phục cổ truyền Việt Nam.
Anh Bùi Tấn Thành, đại diện Đại Việt Võ Bị cho biết, các mẫu giáp giới thiệu tại triển lãm đều là sản phẩm phỏng dựng dựa trên tư liệu lịch sử, không phải hiện vật gốc.
Việc tái hiện giáp trụ từ các nguồn tư liệu còn lưu giữ giúp công chúng hình dung về hình dáng, kết cấu và kỹ thuật chế tác, đồng thời phân biệt rõ hiện vật lịch sử với sản phẩm phục dựng.
“Tôi kỳ vọng thông qua các hoạt động giới thiệu gần gũi, trực quan, dự án sẽ khơi gợi sự tò mò, tìm hiểu của công chúng đối với lịch sử quân sự Việt Nam. Từ đó, mọi người sẽ hiểu rõ hơn về những nét đặc trưng của giáp trụ Việt Nam”, anh Thành chia sẻ.

Theo giảng viên Đỗ Phương Thảo, Khoa Công nghệ Truyền thông, Trường Đại học FPT Đà Nẵng, giáp trụ Việt Nam là đề tài tương đối khó, đòi hỏi nhóm sinh viên phải dành nhiều thời gian, công sức để tìm kiếm tư liệu, nghiên cứu và khảo sát mức độ hiểu biết của giới trẻ.
Những hình ảnh và tư liệu được giới thiệu cũng góp phần thu hút thêm sự chú ý của công chúng đối với dòng phim cổ trang Việt Nam.
[VIDEO] - Bà Nguyễn Thị Trinh, Phó Giám đốc Trung tâm Quản lý di sản và Bảo tàng Đà Nẵng đánh giá về dự án:
Bà Nguyễn Thị Trinh, Phó Giám đốc Trung tâm Quản lý di sản và Bảo tàng Đà Nẵng nhận định, triển lãm đã lựa chọn một khía cạnh di sản giàu giá trị để giới thiệu đến công chúng.
Đáng chú ý, việc kết hợp các hình thức truyền thông đa phương tiện và đa ngôn ngữ đã tăng thêm sức hấp dẫn, giúp nội dung trưng bày tiếp cận nhiều đối tượng khách tham quan, nhất là thế hệ trẻ.
“Bằng cách tiếp cận sáng tạo, các bạn trẻ đã giới thiệu những khía cạnh thú vị của di sản, góp phần khơi gợi sự quan tâm của công chúng đối với lịch sử, văn hóa dân tộc. Đây cũng là hoạt động rất thiết thực, thể hiện sự đồng hành của người trẻ cùng ngành bảo tàng trong việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị di sản”, bà Trinh chia sẻ.




VĂN HOÀNG - XUÂN DŨNG