baodanang.vn

Nông nghiệp

Nâng quy mô phát triển hợp tác xã nông nghiệp

HỒ QUÂN

Hiện nay, phần lớn hợp tác xã nông nghiệp, lâm nghiệp trên địa bàn thành phố có quy mô nhỏ, hiệu quả hoạt động chưa cao. Thành phố đang tập trung hỗ trợ các hợp tác xã nâng tầm hoạt động phù hợp với điều kiện thực tế, gắn chặt với chuyển đổi số để hướng đến xây dựng chuỗi giá trị bền vững.

Liên kết chuỗi trong sản xuất giúp hợp tác xã nông nghiệp phát triển bền vững. Trong ảnh: Hợp tác xã Nông lâm nghiệp Phú Ninh (xã Chiên Đàn) liên kết trồng ớt với nông dân địa phương. Ảnh: HỒ QUÂN
Liên kết chuỗi trong sản xuất giúp hợp tác xã nông nghiệp phát triển bền vững. Trong ảnh: Hợp tác xã Nông lâm nghiệp Phú Ninh (xã Chiên Đàn) liên kết trồng ớt với nông dân địa phương. Ảnh: HỒ QUÂN

Chuyển đổi số và mô hình sinh thái

Ông Nguyễn Thanh Bình, Giám đốc Hợp tác xã Rừng bách thảo (xã Sơn Cẩm Hà) cho biết, việc độc canh một loại cây trồng khiến hiệu quả kinh tế của các hợp tác xã lâm nghiệp khá thấp. Hiện tại, nhiều đơn vị vẫn ồ ạt phát triển cây keo, làm đất đai dễ suy thoái và phải đối mặt với nhiều rủi ro từ thiên tai.

Từ thực tiễn đó, Hợp tác xã Rừng bách thảo đã phát triển mô hình vườn rừng đa tầng với diện tích 20ha, hướng đến lâm nghiệp bền vững. Mô hình này mô phỏng hệ sinh thái rừng tự nhiên: tầng cao là cây rừng bản địa, tầng trung là cây ăn quả có giá trị kinh tế, còn tầng thấp trồng các loại dược liệu ngắn ngày. Nguồn thu từ mô hình khá đa dạng, gồm nông - lâm sản phục vụ chế biến sâu và mở ra hướng phát triển du lịch xanh. “Trong quá trình canh tác, hợp tác xã chú trọng định danh cây trồng ngay từ thời điểm xuống giống, tuân thủ các tiêu chí hữu cơ để thuận lợi cho việc truy xuất nguồn gốc và nâng cao giá trị. Tuy nhiên, để nhân rộng mô hình, rất cần sự hợp tác đa bên giữa chính quyền, doanh nghiệp, nhà khoa học và cộng đồng nhằm tạo chuyển biến trong tư duy sản xuất”, ông Bình nói.

Cùng chung định hướng đổi mới, ông Ngô Văn Sinh, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và kinh doanh tổng hợp Hòa Tiến 1 (xã Hòa Tiến) cho hay, để nâng cao năng lực cạnh tranh, đơn vị đã chủ động ứng dụng công nghệ số vào điều hành. Hợp tác xã hiện sử dụng nhật ký sản xuất điện tử, hệ thống tưới tự động, cảm biến đo độ ẩm, thời tiết, dinh dưỡng đất; từng bước áp dụng chuẩn VietGAP, GlobalGAP. Bên cạnh đó, việc truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, mã vạch và quảng bá sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử giúp hợp tác xã mở rộng thị trường, tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng.

“Nhờ chuyển đổi số, đơn vị đã quản lý hiệu quả 335ha đất với hơn 1.300 hộ thành viên và hơn 2.000 lao động. Mô hình giúp giảm chi phí, nâng cao chất lượng nông sản và mở ra cơ hội liên kết hình thành chuỗi giá trị bền vững”, ông Sinh chia sẻ.

Mô hình vườn rừng đa tầng của Hợp tác xã Rừng bách thảo (xã Sơn Cẩm Hà) có thể mang lại nguồn thu đa dạng, trong đó có sản phẩm du lịch xanh. Ảnh: HỒ QUÂN
Mô hình vườn rừng đa tầng của Hợp tác xã Rừng bách thảo (xã Sơn Cẩm Hà) có thể mang lại nguồn thu đa dạng, trong đó có sản phẩm du lịch xanh. Ảnh: HỒ QUÂN

Mở hướng phát triển chuỗi giá trị

Đánh giá bức tranh chung, ông Đoàn Ngọc Trung, Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã thành phố thông tin, Đà Nẵng hiện có gần 800 hợp tác xã và hơn 3.000 tổ hợp tác đang hoạt động, thu hút khoảng 239.000 thành viên, giải quyết việc làm cho 18.000 lao động. Trong đó, khối nông lâm nghiệp chiếm tỷ trọng lớn với khoảng 60%.

Những năm qua, khu vực kinh tế hợp tác từng bước khẳng định vị thế. Tuy nhiên, quy mô hợp tác xã nhìn chung còn nhỏ lẻ; năng lực quản trị hạn chế; nguồn lực đầu tư công nghệ gặp nhiều khó khăn. Mối liên kết giữa doanh nghiệp, nhà khoa học và thị trường vẫn còn lỏng lẻo.

“Thành phố đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ. Riêng Quỹ hợp tác xã dự kiến bố trí khoảng 200 tỷ đồng trong giai đoạn 2026 - 2030 để cho vay phát triển, ưu tiên đổi mới công nghệ. Dù vậy, tự thân các hợp tác xã phải chủ động nâng cao năng suất, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng chất lượng nhân lực để phát triển bền vững”, ông Trung nhìn nhận.

Để nâng cao tiêu chuẩn chất lượng, ThS. Bùi Văn Công, Viện Khoa học Kinh tế hợp tác (Liên minh Hợp tác xã Việt Nam) gợi ý, các hợp tác xã cần bắt đầu từ việc nghiên cứu nhu cầu thị trường, quy mô vùng nguyên liệu và đặc tính sản phẩm. Đồng thời chính quyền địa phương xác định các ngành hàng, vùng nguyên liệu trọng điểm để hỗ trợ; gắn việc nâng cao chất lượng hợp tác xã với kế hoạch xây dựng nông thôn mới.

Riêng đối với hợp tác xã lâm nghiệp, ThS. Vũ Bảo Linh (Viện Khoa học Kinh tế hợp tác) cho rằng, để mở rộng quy mô cần thúc đẩy liên kết “3 nhà”: Doanh nghiệp ứng trước giống, phân bón và chi phí chứng nhận quản lý rừng bền vững (FSC); hợp tác xã quản lý kỹ thuật lâm sinh; hộ nông dân góp đất rừng. Về cơ chế vĩ mô, Nhà nước cần khuyến khích hình thức “góp đất giữ sổ” hoặc ủy quyền quản lý đất lâm nghiệp, tạo hành lang pháp lý để hợp tác xã đứng ra quy hoạch vùng trồng và ký hợp đồng bao tiêu. Cùng với đó, cần hỗ trợ các tổ chức tín dụng thiết kế sản phẩm bảo hiểm nông - lâm nghiệp, tạo điều kiện cho hợp tác xã yên tâm mở rộng sản xuất, phòng ngừa rủi ro.

HỒ QUÂN