Kỷ cương, liêm chính trong triển khai dự án hạ tầng ưu tiên
Trên địa bàn thành phố, nhiều dự án quy mô lớn thuộc các lĩnh vực giao thông, cảng biển, đô thị, thủy lợi, nhà ở xã hội, hạ tầng kỹ thuật và an sinh xã hội đang được triển khai. Yêu cầu với mỗi dự án không chỉ là đẩy nhanh tiến độ, giải ngân vốn, mà phải bảo đảm đúng pháp luật, đúng mục tiêu, chất lượng, hiệu quả; đặc biệt là công khai, minh bạch và xác định rõ trách nhiệm trong toàn bộ quá trình thực hiện.

Kỷ cương trong từng dự án
Với các dự án hạ tầng ưu tiên, yêu cầu minh bạch được thực hiện xuyên suốt từ khâu chuẩn bị đầu tư, khảo sát, lập và thẩm định dự án, lựa chọn nhà thầu, quản lý hợp đồng, thi công, nghiệm thu, thanh toán đến bàn giao, quyết toán và đánh giá hiệu quả khai thác. Qua đó, thông tin về mục tiêu, quy mô, nguồn vốn, tiến độ, kết quả lựa chọn nhà thầu, điều chỉnh dự án, chất lượng và giải ngân được quản lý, cập nhật, công khai đúng quy định, đúng thẩm quyền, thuận lợi cho việc giám sát.
Những thay đổi về thiết kế, khối lượng, tiến độ, tổng mức đầu tư hoặc vấn đề phát sinh được giải trình đầy đủ, có hồ sơ và căn cứ. Công khai giúp tăng khả năng kiểm soát, phát hiện sớm bất cập và ngăn ngừa sai phạm ngay từ đầu.
Đối với Ban Quản lý các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng ưu tiên, cụ thể hóa nguyên tắc “6 rõ”, trách nhiệm, được xác lập xuyên suốt từ tham mưu chuẩn bị đầu tư, quản lý khảo sát, thiết kế, lựa chọn nhà thầu, tiến độ và hợp đồng đến kiểm soát chất lượng, an toàn, môi trường, khối lượng, chi phí, nghiệm thu, thanh toán, quyết toán và bàn giao. Trách nhiệm của chủ đầu tư, tư vấn, nhà thầu thi công, tư vấn giám sát và cơ quan liên quan phải được phân định rành mạch, tránh chồng chéo hoặc bỏ trống nhiệm vụ.
Bên cạnh đó, người đứng đầu phải nêu gương về kỷ luật, kỷ cương, dám quyết định trong phạm vi thẩm quyền, dám chịu trách nhiệm về quyết định của mình. Trách nhiệm phải được đánh giá bằng kết quả cuối cùng, không chỉ qua tỷ lệ giải ngân hay khối lượng hoàn thành, mà còn qua tiến độ, chất lượng, an toàn, hiệu quả sử dụng vốn, khả năng kết nối đồng bộ và hiệu quả khai thác.
Thực hành minh bạch và trách nhiệm giúp mỗi đồng vốn đầu tư được sử dụng đúng mục đích, đúng quy định và tạo giá trị cao nhất. Trong điều kiện nguồn lực có hạn, đơn vị xác định lựa chọn đúng thứ tự ưu tiên, tập trung cho công trình có tính kết nối, sức lan tỏa và khả năng tạo động lực phát triển; đồng thời kiểm soát chặt việc điều chỉnh dự án, phát sinh khối lượng, gia hạn tiến độ.
Những dự án chiến lược như cảng Liên Chiểu, các tuyến giao thông kết nối cảng với các khu chức năng của Khu thương mại tự do Đà Nẵng cùng các tuyến kết nối liên vùng và trục giao thông quan trọng đòi hỏi năng lực quản trị cao, phối hợp đồng bộ và kỷ luật thực thi nghiêm túc. Khi các dự án hạ tầng được triển khai minh bạch, đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng và kết nối hiệu quả, thành phố sẽ có thêm lợi thế thu hút nhà đầu tư, phát triển dịch vụ logistics, công nghiệp và thương mại, tạo thêm việc làm và nguồn thu cho ngân sách.
Đầu tư cảng Liên Chiểu là ví dụ tiêu biểu về tầm quan trọng của việc tổ chức thực hiện bài bản, công khai và có trách nhiệm. Phần cơ sở hạ tầng dùng chung đã triển khai các hạng mục theo đúng tiến độ.
Quá trình kêu gọi, lựa chọn nhà đầu tư xây dựng tổng thể bến cảng container được thực hiện công khai, minh bạch theo đúng quy định và đã lựa chọn liên danh Công ty CP Tập đoàn Hateco - Công ty TNHH Cảng biển Hateco - APM Terminals B.V (Hà Lan). Khoản giá trị bằng tiền 1.000 tỷ đồng đã được nộp vào ngân sách thành phố và cam kết sản lượng hàng hóa container đạt 4 triệu TEU/năm sau 3 năm kể từ khi đưa giai đoạn 1 vào vận hành. Mục tiêu hướng tới không chỉ là hình thành một cảng biển mới, mà là xây dựng cảng Liên Chiểu theo định hướng cảng xanh, thông minh, có năng lực cạnh tranh và kết nối sâu hơn với chuỗi cung ứng toàn cầu.
Lấy sự giám sát và niềm tin của nhân dân làm thước đo
Các dự án hạ tầng thường tác động trực tiếp đến đời sống, sinh kế, môi trường và không gian sinh hoạt của người dân. Vì vậy, công khai thông tin và đối thoại thực chất có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhất là trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng.
Khi người dân được cung cấp thông tin đầy đủ, được giải thích rõ về mục tiêu, lợi ích, chính sách và quyền lợi hợp pháp, sự đồng thuận sẽ được củng cố. Ngược lại, thiếu thông tin hoặc giải quyết kiến nghị chậm trễ dễ phát sinh băn khoăn, khiếu nại và ảnh hưởng đến tiến độ chung. Sự giám sát của nhân dân không phải là trở lực, mà là nguồn thông tin quan trọng giúp cơ quan quản lý nhận diện thiếu sót, điều chỉnh cách làm và nâng cao chất lượng công trình.
Minh bạch và trách nhiệm không phải nhiệm vụ riêng của Ban Quản lý các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng ưu tiên, mà là yêu cầu chung đối với cả hệ thống chính trị, chủ đầu tư, nhà thầu, tư vấn, cơ quan quản lý nhà nước và mỗi người dân. Mỗi chủ thể làm đúng phần việc, phối hợp kịp thời và cùng hướng đến mục tiêu chung sẽ tạo sức mạnh tổng hợp để dự án được triển khai thông suốt, hiệu quả.
Những công trình do Ban quản lý đầu tư mở ra không gian phát triển, kết nối cơ hội đầu tư, tạo sinh kế và nâng cao chất lượng cuộc sống. Giá trị đó chỉ bền vững khi được tạo nên bằng quy trình đúng đắn, nguồn lực sử dụng hiệu quả và trách nhiệm thực thi đến cùng.
Chúng tôi xác định mỗi dự án phải có địa chỉ trách nhiệm rõ ràng; mỗi đồng vốn được quản lý chặt chẽ; mỗi quyết định có căn cứ và khả năng giải trình; mỗi vướng mắc phải có người chịu trách nhiệm tháo gỡ; mỗi công trình hoàn thành phải bảo đảm chất lượng và phát huy hiệu quả.
Đó là cách thiết thực trong phòng ngừa tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; củng cố niềm tin của nhân dân; nâng cao uy tín chính quyền và tạo dựng môi trường đầu tư minh bạch, cạnh tranh. Minh bạch để không có khoảng tối trong quản lý; trách nhiệm để không có nhiệm vụ bị bỏ quên; kỷ cương để không có sự tùy tiện; hiệu quả để mỗi công trình thực sự trở thành động lực phát triển.
NGUYỄN MINH HUY (Giám đốc Ban Quản lý các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng ưu tiên thành phố)