ĐNO - Sắp đến, quy định bắt buộc sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em trên xe ô tô sẽ chính thức được áp dụng theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024. Từ câu chuyện pháp lý tưởng chừng khô khan, vấn đề nhanh chóng trở thành mối quan tâm lớn của xã hội, bởi đằng sau mỗi chiếc ghế an toàn là sinh mạng và tương lai của trẻ em.
Theo quy định tại Khoản 3 Điều 10 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, từ ngày 1/7/2026, khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35m, người lái xe ô tô cá nhân bắt buộc phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ, đồng thời không được để trẻ ngồi cùng hàng ghế với người lái (trừ xe chỉ có một hàng ghế). Vi phạm quy định này sẽ bị xử phạt từ 800.000 đến 1.000.000 đồng.
Trung tá Nguyễn Thị Hoàng Oanh, Phó đội trưởng Đội tuyên truyền và xử lý, Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT) Công an thành phố Đà Nẵng cho biết: “Đây là quy định mang tính nhân văn, nhằm bảo vệ an toàn tính mạng cho trẻ em. Trẻ nhỏ có cấu trúc cơ thể khác người lớn, nếu chỉ dùng dây an toàn thông thường thì nguy cơ chấn thương rất cao khi xảy ra va chạm".
Thực tế nhiều năm qua cho thấy, hình ảnh trẻ em được bế trên tay, đứng nhảy trên ghế sau, thậm chí ngồi ghế trước ô tô vẫn khá phổ biến. Theo thống kê, tỷ lệ sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em tại Việt Nam chỉ khoảng 1,3% - một con số được đánh giá là “rất thấp”.
Chị Nguyễn Thị Thanh H., một phụ huynh có con nhỏ đang sinh sống tại phường Hải Châu chia sẻ: “Trước đây tôi nghĩ đi ô tô đã an toàn rồi nên chỉ cho con thắt dây an toàn hoặc ngồi trong lòng người lớn. Sau khi tìm hiểu kỹ, mới biết như vậy là rất nguy hiểm. Từ khi có thông tin luật mới, gia đình tôi đã chủ động mua ghế an toàn cho con".
Ở góc nhìn khác, không ít phụ huynh vẫn băn khoăn về chi phí và cách sử dụng. “Ghế an toàn khá đắt, lại lo không biết lắp đúng hay sai. Con thì hay quấy khóc, không chịu ngồi yên”, anh Trần Văn M., phụ huynh có hai con nhỏ, bày tỏ.
Theo các nghiên cứu quốc tế, việc sử dụng ghế an toàn đúng cách có thể giảm nguy cơ tử vong cho trẻ sơ sinh tới 70% và giảm đáng kể chấn thương nghiêm trọng cho trẻ nhỏ khi xảy ra tai nạn.
Các thiết bị như ghế quay ngược, ghế trẻ em đa năng, ghế nâng hay dây đai điều chỉnh đều được thiết kế để hấp thụ và phân tán lực va chạm, bảo vệ đầu, cổ và cột sống - những bộ phận dễ tổn thương nhất của trẻ.
Em Minh Anh (9 tuổi, quận Sơn Trà) hồn nhiên nói: “Lúc đầu con không thích ngồi ghế riêng vì bị cột dây, nhưng giờ quen rồi. Mẹ bảo ngồi vậy thì an toàn hơn, con cũng thấy yên tâm".
Dù nhận được sự đồng thuận cao từ dư luận, việc triển khai quy định này vẫn đối mặt không ít khó khăn: chi phí mua sắm, nguy cơ lắp đặt sai cách, không gian hạn chế trên xe 5 chỗ, hay vấn đề trẻ không hợp tác.
Ngoài ra, quy định hiện hành không áp dụng với xe kinh doanh vận tải hành khách như taxi, xe công nghệ, khiến câu chuyện an toàn cho trẻ khi di chuyển bằng các phương tiện này vẫn còn bỏ ngỏ.
Theo Trung tá Nguyễn Thị Hoàng Oanh, để quy định đi vào cuộc sống, cần sự đồng hành của các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và toàn xã hội: “Bên cạnh tuyên truyền, cần có các chính sách hỗ trợ như giảm thuế cho thiết bị đạt chuẩn, tổ chức điểm lắp đặt miễn phí... Quan trọng nhất vẫn là thay đổi nhận thức: ghế an toàn không phải là sự lựa chọn, mà là trách nhiệm của người lớn đối với trẻ em".
Quy định bắt buộc sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô không chỉ là một chế tài pháp luật, mà còn là bước chuyển quan trọng trong tư duy bảo vệ trẻ em khi tham gia giao thông. Khi mỗi chuyến xe lăn bánh cũng là lúc người lớn thể hiện trách nhiệm với thế hệ tương lai, thì chiếc ghế an toàn nhỏ bé ấy chính là “vành đai” chở che cho những mầm non của xã hội.
