ĐNO - Xây dựng mạng lưới y tế cơ sở bền vững không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế, mà là chiến lược phát triển toàn diện của đất nước, thể hiện tầm nhìn nhân văn, lấy con người làm trung tâm. Từ những chuyển động ở từng đơn vị đến định hướng chung của thành phố, Đà Nẵng đang từng bước hiện thực hóa mục này.
Sau đại dịch COVID-19, Trung tâm Y tế khu vực Duy Xuyên đối mặt vô vàn khó khăn. Tuy nhiên, điều này lại trở thành động lực buộc đơn vị phải đổi mới toàn diện để giữ niềm tin của người dân.
Theo Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Duy Xuyên Trần Đỗ Nhân, đơn vị thực hiện đồng bộ các giải pháp: đổi mới phương pháp, cải tiến lề lối làm việc, nâng cao thái độ phục vụ; tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng và trang thiết bị; chú trọng đào tạo chuyên môn, đặc biệt là đào tạo ê kip và chuyên sâu.
Nhiều hạng mục của trung tâm như: khu khám bệnh, các khoa điều trị, phòng mổ… được cải tạo trong giai đoạn 2020 - 2025. Sáu trạm y tế được nâng cấp, tạo điều kiện phục vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu tốt hơn.
Công tác thu hút bác sĩ được chú trọng. Trung tâm Y tế khu vực Duy Xuyên tham gia ngày hội tuyển dụng tại các trường đại học y; tư vấn chế độ đãi ngộ và vận động bác sĩ trẻ về công tác địa phương. Trong thời gian thực hành để cấp chứng chỉ hành nghề, các bác sĩ mới còn được hỗ trợ lương, ăn ở.
Nhờ đó, từ tháng 4/2022 đến nay, trung tâm thu hút gần 30 bác sĩ. Trong hơn ba năm, trung tâm cử đào tạo 8 bác sĩ chuyên khoa I, 4 thạc sĩ, 6 bác sĩ chuyên khoa sơ bộ và hơn 20 nhân viên “cầm tay chỉ việc”.
Cùng với đó, nhiều thiết bị hiện đại như: máy X-quang kỹ thuật số, CT Scanner 32 lát cắt, siêu âm 4D, siêu âm đàn hồi mô, máy tán sỏi ngược dòng… được trang bị, áp dụng nhiều kỹ thuật mới, giúp chẩn đoán chính xác, điều trị hiệu quả.
Nhờ vậy, trung tâm thực hiện nhiều ca phẫu thuật khó. Những trường hợp trước đây phải chuyển tuyến trên, thì hiện nay điều trị tại địa phương, giảm chi phí và giảm tải cho tuyến trên.
Từ những nỗ lực trên, tháng 6/2023, Trung tâm Y tế khu vực Duy Xuyên là trung tâm y tế tuyến huyện duy nhất trên địa bàn được UBND tỉnh Quảng Nam (cũ) xếp hạng II, thực hiện cơ chế tự chủ tài chính nhóm 2, chỉ tiêu 310 giường bệnh.
Từ ngày 1/7/2025, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động, Trung tâm Y tế khu vực Duy Xuyên tiếp tục sắp xếp tổ chức theo đơn vị hành chính mới và từng bước ổn định hoạt động với 4 phòng chức năng, 9 khoa chuyên môn và 4 trạm y tế xã (9 điểm trạm).
Những đổi mới tại Trung tâm Y tế khu vực Duy Xuyên cho thấy, khi được đầu tư đúng trọng tâm, tuyến cơ sở hoàn toàn có thể đáp ứng đa dạng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả đồng đều trên toàn thành phố, việc hoàn thiện mô hình hoạt động và chuẩn hóa toàn hệ thống là yêu cầu cấp thiết.
Trong công tác xây dựng chiến lược phát triển mạng lưới y tế cơ sở, nhiều định hướng trung và dài hạn được hình thành, như Chiến lược quốc gia bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đến năm 2030, tầm nhìn 2045.
Đặc biệt, Chỉ thị 25-CT/TW khẳng định chăm sóc sức khỏe ban đầu, y tế cơ sở là ưu tiên hàng đầu, dài hạn và bức thiết. Theo đó phương thức chăm sóc chuyển từ giải quyết bệnh tật sang chăm sóc toàn diện, lồng ghép, liên tục suốt vòng đời, chú trọng nguy cơ kinh tế - xã hội - môi trường.
Chỉ thị cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường sự gắn kết giữa y tế cơ sở với cộng đồng dân cư, đồng thời bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa tuyến cơ sở và các cơ sở y tế tuyến trên.
Trong khi đó, Nghị quyết 72-NQ/TW năm 2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân khẳng định rõ vị thế, vai trò của, y tế cơ sở.
Một trong những điểm nổi bật của Nghị quyết 72-NQ/TW là các chính sách đãi ngộ đặc biệt dành cho đội ngũ y, bác sĩ đang công tác tại tuyến cơ sở. Đây là bước cải cách quan trọng, giúp nâng cao đời sống cán bộ y tế tuyến đầu và khuyến khích nhân lực chất lượng cao gắn bó với địa phương.
Nghị quyết 72 nhấn mạnh nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ nhân viên y tế cơ sở; đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế tại các trạm y tế xã…
Thời gian qua, mạng lưới cơ sở y tế Đà Nẵng từng bước củng cố, kiện toàn từ thành phố đến xã, phường, thôn, tổ. Hệ thống khám chữa bệnh được chuyển đổi thông suốt từ 4 tuyến (trung ương, tỉnh, khu vực, xã) sang 3 cấp chuyên môn (ban đầu, cơ bản, chuyên sâu) với nhiều mô hình công, tư, quân dân y phong phú, đa dạng, nhằm từng bước đáp ứng nhu cầu tiếp cận dịch vụ y tế của người dân.
Theo Phó Giám đốc Sở Y tế thành phố Đà Nẵng Trương Quang Bình, hiện nay, mạng lưới y tế cơ sở của Đà Nẵng sau sáp nhập hình thành hệ thống rộng khắp, từ vùng đô thị đến miền núi và hải đảo.
“Trong nhiều năm qua, y tế cơ sở khẳng định vai trò quan trọng trong việc nâng cao sức khỏe, kéo dài tuổi thọ trung bình và cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân”, ông Bình khẳng định.
Các hoạt động như: tiêm chủng mở rộng, phòng chống dịch bệnh, chăm sóc sức khỏe sinh sản, quản lý bệnh mạn tính, dinh dưỡng học đường, phòng chống tác hại thuốc lá… đều được triển khai hiệu quả tại tuyến cơ sở, góp phần giảm tỷ lệ mắc bệnh, tử vong sớm và gánh nặng chi phí y tế cho người dân.
Đặc biệt, trong đại dịch COVID-19, hệ thống y tế cơ sở phát huy vai trò nòng cốt trong giám sát, quản lý F0 tại nhà, tiêm chủng toàn dân, thể hiện năng lực tổ chức và phản ứng nhanh.
Theo bác sĩ Trương Quang Bình, y tế cơ sở chính là “người gác cổng” của hệ thống y tế. Khi trạm y tế và trung tâm y tế khu vực thực hiện tốt công tác dự phòng, tầm soát, quản lý bệnh mạn tính, thì bệnh sẽ được kiểm soát sớm, ít diễn tiến nặng, giảm nhu cầu điều trị nội trú ở tuyến trên.
“Đây là cách tiếp cận bền vững để giải quyết tình trạng vượt tuyến, quá tải bệnh viện”, ông Bình nhấn mạnh.
Trong thời gian tới, Sở Y tế tiếp tục chỉ đạo, hướng dẫn và đầu tư đồng bộ hơn cho mạng lưới cơ sở, nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ, góp phần thực hiện mục tiêu chăm sóc sức khỏe chủ động, toàn diện và suốt đời.
Đồng thời, Sở Y tế tiếp tục tham mưu UBND thành phố hoàn thiện cơ chế tài chính, chính sách đầu tư và liên thông dữ liệu để y tế cơ sở phát huy vai trò tuyến đầu.
Sở Y tế sẽ chỉ đạo các đơn vị chuẩn hóa mô hình hoạt động, nhân lực và quy trình phối hợp giữa y tế dự phòng và điều trị, bảo đảm hệ thống hoạt động hiệu quả, thống nhất, phục vụ tốt nhất cho nhân dân.
Trước hết, Sở Y tế tham mưu UBND thành phố ban hành cơ chế đặc thù thu hút nhân lực chất lượng về công tác tại tuyến cơ sở, đặc biệt tại khu vực miền núi, vùng xa, hải đảo.
Cùng với đó là chính sách đãi ngộ, hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển hợp lý, giúp cán bộ y tế có cơ hội học tập, thăng tiến và gắn bó lâu dài với địa phươn.
Song song, Sở Y tế phối hợp các trường đại học khối ngành sức khỏe điều chỉnh, bổ sung chương trình đào tạo, tăng cường thực hành lâm sàng, kỹ năng tư vấn, quản lý bệnh mạn tính và chăm sóc sức khỏe cộng đồng, để mỗi bác sĩ tuyến cơ sở không chỉ giỏi chuyên môn mà còn am hiểu cộng đồng, gần dân, sát dân, đúng tinh thần “bác sĩ của gia đình, cộng đồng”.
Về định hướng lâu dài, ông Bình cho rằng, y tế cơ sở và y tế dự phòng cần được tổ chức lại theo hướng đa năng, liên thông, linh hoạt và số hóa.
“Mỗi trạm y tế không chỉ là nơi khám bệnh, mà còn là trung tâm quản lý sức khỏe cộng đồng, thực hiện tư vấn, tầm soát, quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử, theo dõi dinh dưỡng, bệnh mạn tính và sức khỏe tâm thần.
Sở Y tế đang tham mưu triển khai mô hình trạm y tế chuẩn quốc gia theo tiêu chí mới, gắn với y học gia đình, đảm bảo người dân được chăm sóc liên tục và toàn diện”, ông Bình nói.
Ông Bình nhấn mạnh, đào tạo nâng cao năng lực cán bộ y tế cơ sở, ứng dụng công nghệ thông tin, liên thông dữ liệu giữa dự phòng - điều trị - bảo hiểm y tế sẽ là hướng đi trọng tâm của ngành Y tế Đà Nẵng trong giai đoạn 2025 - 2035.
Những định hướng đang được triển khai cho thấy Đà Nẵng quyết tâm xây dựng hệ thống y tế cơ sở hiện đại, chủ động và bền vững. Khi tuyến cơ sở thực sự mạnh, hệ thống y tế toàn thành phố sẽ vận hành hiệu quả hơn, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống người dân và phát triển đô thị theo hướng bền vững.
.jpg "Điểm sáng y tế số tại Đà Nẵng - Bài cuối: AI - “cánh tay” đắc lực nâng tầm điều trị")
.jpg "Điểm sáng y tế số tại Đà Nẵng - Bài 1: Bệnh án điện tử: Nền móng cho hệ sinh thái y tế số đồng bộ")